دیدنیها
اژدهای رنگی در زنجان
در میان کوهستانهای سنگی و بر فراز ارتفاعات شمال غربی ایران ، معبدی قرار گرفته که تمام آن از سنگ ساخته شده و در دو طرف آن دو نقش بزرگ کندهکاری شده از اژدها به چشم میخورد، نقوشی بسیار بزرگ که هر یک در قابهایی سنگی قرار دارند و در اطراف آن اتاقکهایی سنگی در دل کوه کنده شده است. اشتباه نکنید این توصیفات مربوط به معبد شائولین در چین نیست بلکه شرح حال معبد اژدها در روستای ویر یا داشکسن در نزدیکی سلطانیه در استان زنجان است.
اصولا نقش اژدها آن هم به فرم کاملا مشابه چینی، در کشورهای اسلامی، امری نادر به شمار میرود و مشابه این بنای تاریخی منحصر به فرد را در جای دیگری از کشورهای غرب آسیا نمیتوان پیدا کرد. تاریخ ساخت این معبد به دوره مغول بازمیگردد و دلیل نوع تزئینات آن هم ارتباط نزدیک بین چین و ایران در دوره مغول است. سالها پیش و زمانی که تنها دو کانال تلویزیونی در ایران وجود داشت، مجموعه فیلم ـ انیمیشن جذاب و پرمخاطبی از تلویزیون پخش میشد که سفرهای مارکوپولو نام داشت. در این زمان پادشاه چین فردی بود به نام قوبیلای خان که طرفداران این برنامه به خوبی او را به یاد دارند. برادر این آقای قوبیلای خان هلاکو نام داشته و پادشاه ایران بوده است. خب به این ترتیب پادشاهان ایران و چین در قرون 13 و 14 میلادی با هم پسرعمو بوده و طبیعی است که ارتباط فرهنگیـ سیاسی نزدیکی را بین ایران و چین در این دوره شاهد باشیم. داستان کشف این معبد هم در نوع خود جالب است زیرا در سالهای دهه40 که باستانشناسان به سرپرستی دکتر سعید گنجوی در سلطانیه فعالیت میکردند تصمیم به کشف معدن سنگهای سبز رنگی میگیرند که بیشتر دیوارهها و ابنیه سنگی سلطانیه از آن استخراج شده بود و در حین بررسی دشتها و کوههای اطراف به صورت کاملا تصادفی به محلی میرسند که تعداد زیادی از این سنگها به صورت نیمه تراش خورده قرار داشت. پس از این که چند متری از زمین این نقطه را حفر میکنند با منظره بینظیر یک اژدهای سنگی روبهرو میشوند که در انتها با ادامه دادن حفاری کل معبد از دل خاک بیرون کشیده میشود.
برای رفتن به معبد اژدها باید ابتدا به شهر سلطانیه بروید و در آنجا از افراد محلی سراغ روستای ویر یا داشکسن را بگیرید. داشکسن یک واژه آذری به معنی سنگتراش است که بدون تردید این نام برگرفته از همین معدن سنگهای سبز و معبد اژدهاست. معبد اژدها در دهکیلومتری جنوب شرقی سلطانیه و در نزدیکی روستای ویر بر فراز ارتفاعات مشرف به روستا قرار دارد.در داخل این محوطه و در سمت جنوبی آن با برداشتن سنگهای محل و در دل کوه سه غار نسبتا عمیق کنده شده که یک غار در سمت جنوب دیواره و دو غار در اضلاع شرقی و غربی قرار دارد. در حد فاصل این سه غار حجاریهای زیبایی دیده میشود؛ از جمله نقش دو اژدها در طرفین ایوان، قرینه هم و در مقابل یکدیگر حجاری و حکاکی شده و طول هر کدام از آنها 5 /3 متر قابل اندازهگیری است.
در طرفین این نقش محرابهای زیبایی منقوش به نقش و طرحهای اسلیمی، گل و بوته و مقرنسهای سنگی، حجاری شدهاند.
احسان محمد حسینی
گفت و گو
