ادای دین به مخاطب

 مسعود اطیابی پس از کارهای طنزی مانند «شرط اول» و «خروس جنگی» این بار به نوع دیگری از طنز در سریال سهمی برای یک دوست رسیده است که در لایه‌های خود ضمن مفرح بودن، به جوانان نکاتی را نیز آموزش می‌دهد. اطیابی سهمی برای یک دوست را یک کمدی رمانتیک می‌داند که با استفاده از یک طنز موقعیت به معضلات اجتماعی جوانان توجه دارد. وقتی از او می‌پرسم این مجموعه تا چه اندازه با هدف پیام‌رسانی به مخاطب ساخته شده است در پاسخ می‌گوید: مخاطب، امروز برای این‌که پیام بگیرد سریال نمی‌بیند. انگیزه دیدن فیلم‌ها برای مخاطب، جذابیت آنهاست. پس از این است که بیننده به خواص درونی فیلم فکر می‌کند. سهمی برای یک دوست هم قرار بود مشکلات و معضلات امروزه را در داستان‌های مختلف به تصویر بکشد و ما نیاز داشتیم از روالی در ساخت این اثر استفاده کنیم که جنبه پیام رسانی مستقیم به مخاطب را نداشته باشد، چرا که هر اثری در درجه اول باید اطلاعات بدهد و جذابیت ایجاد کند و در درجه دوم مفهوم را برساند. به همین دلیل سعی کردیم برای افزایش جذابیت بیشتر و ارائه نکات اجتماعی، لایه‌های طنز را در بستر داستان بگنجانیم.

کارگردان سهمی برای یک دوست در ادامه صحبت‌هایش می‌گوید:آثار طنز امروزه گونه‌های متفاوتی را در خود جای می‌دهد. اگر بخواهیم در درجه اول به سلامت یک اثر فکر کنیم، خودش بالاترین درجه ارزش است. برای من مهم بود که در سریال چه مواردی را از زندگی یک جوان ایرانی قرار است به مخاطب نشان دهم. سهمی برای یک دوست در بستر خود به ازدواج، بی‌هویتی، بیکاری تا شرکت‌های هرمی اشاره می‌کند.

ولی آنچه در اینجا لازم می‌دانم به آن اشاره کنم این است که به واقع سریال‌های امروز تلویزیون تا چه اندازه معرفی جامع و کاملی از یک جوان ایرانی دارد؟ چرا خیلی از ما فکر می‌کنیم یک مجموعه طنز فقط به صرف خنداندن مخاطب قرار است ساخته شود و چرا خیلی از ما فقط به این مساله در آثارمان بسنده می‌کنیم که تنها مشکلات اجتماعی جوانان را به تصویر بکشیم؟ وظیفه ما در ارائه راهکاری برای حل آن مشکل نیست؟ یک طنز خوب باید آسیب‌شناسی را هم در بطن خود داشته باشد. سهمی برای یک دوست ادعای خاصی ندارد. در عین حال ادعای کذبی هم نمی‌کند، چون ما به دنبال این بودیم که اثری سالم را به مخاطب خود عرضه کنیم که هم برای مردم و هم برای مسوولان حرفی برای گفتن داشته باشد. ما در قالبی طنز حرف‌های جدی زدیم. در همه این سال‌ها مجموعه‌های زیادی ساخته شد که در ارتباط با سیستم‌های هرمی بود، ولی هیچ‌گاه در این‌گونه آثار نگاه جدی و آسیب شناسانه‌ای به آن نشد.

وی در ادامه می‌گوید: یکی از اهدافمان در مجموعه این بود که هیچ‌گاه نخواستیم یکطرفه به قضاوت برویم و کسی را مقصر بدانیم. سهمی برای یک دوست با این هدف پیش می‌رود که اگر مشکلی وجود دارد بخشی از آن به خود شخص و بخش دیگر آن به خلأهای قانونی موجود مربوط است. این‌که یک جوان به‌خاطر استخدام ‌شدن مجبور می‌شود هویت خودش را عوض کند و بر همین اساس هم جرمی اتفاق می‌افتد تنها یک داستان به صرف خنداندن مخاطب نیست، بلکه نشان دادن یک معضل اجتماعی است.

اطیابی سهمی برای یک دوست را یک مجموعه طنز نمی‌داند، چرا که به اعتقاد او در این مجموعه لحظاتی میان گریه و خنده وجود دارد که مخاطب را سر یک دوراهی انتخاب می‌گذارد.

یکی دیگر از مسائلی که این کارگردان به آن اشاره می‌کند بحث ممیزی در انتخاب داستان و محتوای سریال‌هاست. او می‌گوید: خود من به شخصه به آزادی بیان هنرمند و نویسنده اعتقاد دارم. از طرفی هم لازم است اثری که قرار است برای عموم مردم به نمایش درآید در مسیر درست ممیزی خود قرار گیرد. معتقدم در تماشای هر برنامه یا مجموعه‌ای همه اعضا از سنین مختلف شرکت دارند و این اعتمادی است که خانواده‌ها به من سازنده دارند، پس لازم است همه جوانب و مسائل حتی دیالوگ‌های فیلم نیز رعایت شود. امیدوارم سهمی برای یک دوست بار دیگر ادای دینی به مخاطب باشد.