گاز ایران و دیپلماسی بهانه جویی ترکیه

بهانه جویی های ترکیه برای خرید گاز از ایران و ترانزیت گاز کشورمان به اروپای غربی همچنان ادامه دارد.

کد خبر: ۴۷۴۴۴

ترکها پس از تاخیرهای پی در پی که هنگام افتتاح خط لوله گاز ایران به این کشور ایجاد کردند و خسارت ناشی از آن را نیز نپرداختند ، هر چند وقت یک بار موضوع گران بودن قیمت گاز صادراتی ایران را به بهانه ارزانتر بودن گاز تولیدی روسیه مطرح می کنند. این در حالی است که به گفته کارشناسان اقتصادی ترکیه که روزنامه زمان آن را منتشر کرد ترکیه هیچ عنصر قانونی در قرارداد دو جانبه با ایران برای کاهش قیمت گاز در اختیار ندارد و فقط به مغلطه کردن و ضد و نقیض گویی متوسل شده و می شود. همچنین به گفته رئیس شرکت صادرات گاز ایران ، ترکیه حتی یک سند کوچک که نشان دهد روسیه گازش را ارزانتر از گاز ایران به ترکیه می فروشد، ارائه نکرده و این نشان از بی اساس بودن اظهارات ترکها دارد. موضوع دیگر ترانزیت گاز ایران به اروپا از طریق ترکیه است که با وجود درخواست اکثر کشورهای اروپایی مانند اتریش و پافشاری آنها، ترکیه هنوز حاضر نشده اجازه عبور خط لوله پروژه یاد شده را از کشورش بدهد. این در حالی است که به گفته کشورهای اروپایی این پروژه مقرون به صرفه ترین و اقتصادی ترین پروژه برای تامین گاز اروپاست و لذا کشورهای اروپایی اوایل سال جاری میلادی به سرعت تفاهمنامه اولیه این پروژه 5میلیارد دلاری را با ایران امضا کردند که تا سال 2015 حدود 30میلیارد مترمکعب گاز خود را از طریق این خط لوله تامین کنند اما مخالفت ترکیه به دلایل مبهم ، کل موضوع را تحت الشعاع قرار داده است . به نظر می رسد مخالفت ترکها با پروژه خرید و ترانزیت گاز ایران پایانی نداشته باشد. شاید بهترین توصیف را دیروز اداره اطلاعات انرژی امریکا ارائه داد: ترکیه بهانه می گیرد! در این باره ذکر چند نکته ضروری است:
1- ترکیه درباره ترانزیت گاز ایران به اروپا به شدت تحت فشار محافل صهیونیستی و امریکایی است و این فشارها باعث می شود ترکها نتوانند نگاه اصولی و براساس منافع ملی خود به این پروژه داشته باشند لذا تجربیات ایران از ماجرای طرح باکو جیهان که از سوی امریکا و صرفا برای مخالفت با عبور انرژی از مسیر ایران پیشنهاد شده بود، باید در این موضوع نیز به کار گرفته شود تا از وارد آمدن زیان به منافع اقتصادی کشور در اثر تاخیرها ، بهانه جویی ها و وعده های سست و بی پایان جلوگیری شود. درباره تاثیر لابی صهیونیست ها بر قرارداد ترانزیت گاز ایران به اروپا همین خبر کفایت می کند که ترکیه 2روز پیش قرارداد ترانزیت گاز روسیه به اسرائیل را به سرعت امضاء کرد!.
2- ایران باید تکلیف خود را با ترکیه درباره موضوع صادرات و ترانزیت گاز به روشنی بداند. اگر دستگاه دیپلماسی کشور احساس می کند که ترکها در مواضع خود صادق نیستند و فقط زمان هدر می دهند ، بهتر است نگاه سرمایه گذاری کشور به خط لوله گاز ایران - اروپا از مسیر ترکیه منحرف و به سوی مسیرهای جایگزین نظیر آسیای میانه و حتی روسیه با استفاده از قراردادهای تبادل انرژی معطوف شود.
3- نکته دیگر این است که ایران می تواند توجه و سرمایه گذاری خود را به سوی بازارهای بالقوه دیگر خود معطوف کند. طبق گفته اداره اطلاعات انرژی امریکا حداقل 35 کشور جهان خریدار بالقوه گاز ایران هستند. کشورهایی که بیشتر در شرق آسیا ، آسیای میانه یا جنوب خلیج فارس قرار دارند. همین چند روز پیش قرارداد صادرات 5 میلیون تن گاز به هند امضاء شد و احداث خط لوله گاز به ارمنستان با 30 میلیون دلار اعتبار آغاز می شود لذا می توان از ترکیه چشم پوشی کرد تا ترکها مشکل خود را به گونه ای دیگر حل کنند. قطعا کشوری که در این میانه دچار زیان خواهد شد ، ترکیه خواهد بود. واقعیت این است که دنیا به سوی جایگزینی گاز به جای نفت پیش می رود و صادرات ، تجارت و ترانزیت گاز در آینده ای نه چندان دور رونق بسیاری خواهد یافت و صد البته ایران جایگاهی شایسته در این وادی خواهد داشت که وجود استراتژی قوی و قاطع ، ضامن این جایگاه در برخورد با کشورهایی همچون ترکیه است . پایه های این استراتژی واقع بینی ، درک شرایط اقتصاد سیاسی در منطقه و تکیه بر مزیتها و قابلیت های جایگزین در صورت پدید آمدن شرایط خاص استوار است که امید است دستگاه دیپلماسی کشور این واقع بینی را در مورد ترکیه به کار بندد و منافع اقتصادی کشور را فدای وعده های بی اساس و بهانه جویی های مکرر نکند.