در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
آقای رئیسجمهور سال نو مبارک، از نظر شما نوروز میتواند فرصتی برای گرامیداشت هویت ملی تاجیکستان تلقی شود؟ آیا جشنهای نوروز میتواند آغازی بر بازسازی هویت تاجیکی که در دوره شوروی سابق آسیب دید، باشد؟
در دوران شوروی سابق محدودیتهای فراوانی در اجرای سنتها و آداب و رسوم ملی وجود داشت. اینگونه جشنها ممنوع شده بود و هر کس آنها را برگزار میکرد تحت تعقیب قرار میگرفت. با این حال، رژیم شوروی حتی در طول دوران تسلط خود هم نتوانست این سنت را منسوخ کند. قبل از آن دوران هم پیش آمده بود که این سنت را در ضدیت با اسلام مطرح کنند، اما سرانجام مخالفان نیز به پذیرش آن تن دادند. نوروز بزرگداشت پیروزی خوبی بر بدی و ترغیب به کارهای نیک و پسندیده است. نوروز یکی از نادرترین آیینهای جهان است.
ایران تحت تحریمهای فزاینده بینالمللی است. آیا این تحریمها تاثیری بر روابط میان ایران و تاجیکستان داشته است؟
تا آنجا که ما میدانیم ایران تصمیمی برای خرید یا ساخت تسلیحات هستهای ندارد. ایران کشوری است که پیشرفت کرده و توسعه یافته است. همه مسائل درباره موضوع هستهای ایران باید صرفا از طریق گفتوگو و تدابیر دیپلماتیک حل و فصل شود. البته تحریمها روی ما اثر گذاشته است. من فکر میکنم نهتنها تاجیکستان، بلکه حتی کشورهای پیشرفته نظیر کشورهای اروپایی و ژاپن هم تحت تاثیر این تحریمها قرار گرفتهاند. قیمت نفت و گاز افزایش پیدا کرده است و این به نفع کشورهای تولیدکننده است نه مصرفکننده. تحریمها بر بسیاری از کشورهای صنعتی که نفت ایران را میخریدند تاثیر منفی گذاشته است و البته اقتصاد ما هم از این افزایش قیمت آسیب دیده است.
حدود یک میلیون مهاجر تاجیک در روسیه کار میکنند. آیا این مساله باعث مشکلاتی برای جامعه تاجیک و تداوم نفوذ روسیه بر تاجیکستان نمیشود؟
حدود یک میلیون کارگر تاجیک در روسیه کار میکنند. خب، این واقعیت دارد. اما چه جای دیگری در منطقه میتوانند بروند. آنها با کارشان به خانواده و نیز اقتصاد کشورشان کمک میکنند. دولت تاجیکستان هماهنگی خوبی با مقامات روسیه برای حمایت از حقوق و منافع کارگران تاجیک در فدراسیون روسیه دارد. من اعتقاد ندارم که روابط و همکاری استراتژیک با روسیه، تاجیکستان را محدود کرده باشد. ما سیاست خارجی درهای باز را دنبال میکنیم.
اخیرا انتخابات ریاست جمهوری روسیه برگزار شد. به عنوان رئیسجمهور تاجیکستان، آیا معتقدید صرفا برگزاری انتخابات در یک کشور به معنای وجود دموکراسی در آن کشور است؟
دولتی که 70 تا 80 سال سیاست و ایدئولوژی یکسانی داشته است نمیتواند صرفا ظرف 10 یا 20 سال به الگوی جامعهای دموکراتیک و مدنی تغییر جهت دهد. تغییر روحیات مردم به زمان نیاز دارد. این روند در روسیه و دیگر جمهوریهای شوروی سابق شروع شده است. در طول انتخابات روسیه گروههای سیاسی توانستند آزادانه عقایدشان را ابراز کنند. آیا این نشانه پیشرفت به سمت دموکراسی نیست؟ اما شما میدانید خطا و اشتباهات در شروع اجتنابناپذیر است. دموکراسی به سبک اروپایی یا آمریکایی ظرف یکسال یا بیشتر در روسیه یا دیگر جمهوریهای شوروی سابق غیر ممکن است. این فقط یک رویاست.
20 سال از استقلال تاجیکستان میگذرد. عقیده شما درباره حقوق بشر در کشورتان چیست؟ فکر میکنید شرایط رضایتبخش است؟
من سال1990 تا 1991 یعنی اولین سال استقلال را به یاد میآورم. فقط 4 روزنامه خصوصی، یک ایستگاه تلویزیونی و تنها یک آژانس خبری دولتی وجود داشت، اما در حال حاضر بیش از 3000 سازمان، حزب سیاسی و سازمان غیردولتی فعال وجود دارد. حدود 500 روزنامه منتشر میشود که 60 درصد آنها خصوصی است. 44 ایستگاه تلویزیونی وجود دارد که فقط 4 ایستگاه به دولت تعلق دارد. ما ذرهذره کارهای بسیاری برای حفظ حقوقبشر در تاجیکستان انجام دادهایم. شما هم میدانید که ما مشکلات بسیاری داریم. روند رشد و توسعه راهش را در کشور ما پیدا خواهد کرد، اما قدم به قدم.
درباره امنیت مرز افغانستان و تاجیکستان بگویید. این امنیت چگونه تامین میشود و قاچاق مواد مخدر در طول مرز چگونه است؟
در مقایسه با ده یازده سال پیش وضعیت تغییر زیادی کرده است. باید بگویم وضع امنیت اکنون به مراتب بهتر است. مشکل اصلی قاچاق مواد مخدر است. مقامات مسوول در تاجیکستان و افغانستان در حال تعامل و همکاری در طول مرز و در داخل افغانستان هستند، اما ما نیازمند کمک جامعه بینالملل هستیم. همانند مساله تروریسم بینالمللی و افراطگرایی، قاچاق مواد مخدر هم مشکلی جهانی است. این محدود به افغانستان و تاجیکستان و آسیای مرکزی نمیشود.مواد شیمیایی برای کمک به تولید مواد مخدر به افغانستان ارسال میشود. کارخانههای تولید چنین موادی در افغانستان و تاجیکستان وجود ندارد. پس این مواد از کجا میآید؟ از طریق کدام کشورها حجم عظیمی از این مواد قاچاق میشود. به همین دلیل است که همه اقدامات باید هدفمند باشد.
مترجم: ایرج جودت
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: