این بیماری بافت‌های بدن را تخریب می‌کند

منشا و دلیل اصلی آرتریت مشخص نیست، اما عوامل ژنتیکی، استرس زیاد، سیگار، الکل و شیوه زندگی افراد در بروز آن می‌تواند موثر باشد. نسبت ابتلای زنان به مردان سه به یک است و زنان بیشتر دچار این بیماری می‌شوند. همچنین احتمال از دست دادن حجم عضلانی و افزایش بافت چربی در زنان مبتلا، بیشتر از مردان است. معمولا آرتریت روماتوئید بین 20 تا 50 سالگی بروز می‌کند، اما بروز آن در سنین پایین‌تر یا بالاتر نیز ممکن است وجود داشته باشد.

علائم روماتیسم مفصلی تقریبا مشابه علائم آرتروز است. اما با مراجعه به پزشک و انجام آزمایش خون و اشعه ایکس می‌توان آن را تشخیص داد. اگر این دو بیماری بموقع تشخیص داده شوند و مورد معالجه قرار بگیرند، به طور قابل توجهی می‌توان از پیشروی آنها جلوگیری کرد. اما تا به حال درمانی قطعی برای آنها کشف نشده است.

درد و تورم در مفاصل، خستگی و ضعف، احساس خشکی و کاهش دامنه حرکتی در مفاصل، بخصوص هنگام صبح، بالا و پایین شدن ناگهانی درد در طول روز از جمله علائم این بیماری است. البته در مراحل پیشرفت این بیماری بروز تغییر شکل در مفاصل رخ می‌دهد و برجستگی‌های ناشی از آرتریت روماتوئید ایجاد می‌شود.

در این میان فیزیوتراپی و فعالیت ورزشی برای حفظ آمادگی بدن، استفاده از مسکن‌ها و داروهای ضدالتهاب، استفاده از داروهای ایمن‌سازی بدن، درمان‌های موضعی با استروئید و جراحی اندام‌های تغییرشکل‌یافته از جمله درمان‌های این بیماری محسوب می‌شوند.

خواب و میزان استراحت افراد مبتلا به این بیماری باید کافی باشد، یعنی تقریبا نیمی از شبانه‌روز را باید استراحت کنند، مخصوصا اگر دچار درد و التهاب مفصلی هستند. از طرف دیگر باید فعالیت بدنی مناسب و منظمی در طول روز داشته باشند، زیرا روماتیسم مفصلی کم‌کم باعث ایجاد محدودیت حرکتی می‌شود، بنابراین به هیچ عنوان ورزش نباید از برنامه روزانه این بیماران حذف شود. حتی در مراحل خیلی شدید نیز فرد باید فعالیت بدنی خود را در حد دامنه حرکتی مفاصلش داشته باشد.

انتخاب نوع فعالیت ورزشی بستگی به میزان پیشروی روماتیسم دارد. اگر فرد در مراحل ابتدایی این بیماری باشد، آزادی عمل بیشتری برای پرداختن به فعالیت بدنی دارد. اما در موارد شدیدتر راه رفتن و ایروبیک در آب می‌تواند برای شخص مفید باشد. داخل آب، وزن بدن کاهش یافته و شناوری و آزادی حرکت بیشتر است. هنگامی که این بیماری و خشکی مفاصل پیشروی زیادی کرده باشد، ورزش‌های سخت و وزنه‌های سنگین باعث تخریب بیشتر مفاصل می‌شود، در عین حال حفظ انعطاف و قدرت عضلانی با انجام ورزش‌هایی که منجر به تحرک شوند مفید است. انجام حرکات کششی در آب گرم و جکوزی از خشکی و درد مفاصل می‌کاهد.

کم کردن وزن بدن فشار وارده بر مفاصل را کاهش می‌دهد. ورزش ایروبیک سبک، حرکات کششی، شنا، ایروبیک در آب، دوچرخه‌سواری و پیاده‌روی با دو چوبدستی می‌تواند به حفظ دامنه حرکتی مفاصل کمک کند.

به دلیل مبهم بودن و درمان نشدن قطعی در این بیماری و همچنین تغییر شکل مفاصل و محدودیت حرکتی، معمولا این افراد روحیه خود را از دست می‌دهند و دچار افسردگی می‌شوند. نحوه برخورد اطرافیان و کمک گرفتن از روانپزشکان می‌تواند در بهبود آنها موثر واقع شود. این اشخاص باید بتوانند مشکل خود را بپذیرند و روش زندگی بهینه و برخورد با این نوع بیماری را یاد بگیرند. اگر داروهای خود را تحت نظارت پزشک به موقع مصرف کنند و ورزش و رژیم غذایی سالم داشته باشند، قادر هستند به میزان زیادی از پیشروی آن جلوگیری کرده و زندگی بانشاطی برای خود بسازند.

یکی از عواملی که باعث تشدید و بروز بیشتر روماتیسم مفصلی می‌شود، استرس است تا جایی که ممکن است محیط زندگی و محل کار این بیماران باید بدون استرس و فشار روحی باشد. انجام کارهای نشاط‌بخش، تفریح، گوش کردن به موسیقی ملایم، ماساژ، مدیتیشن و... برای آرامش روحی مفید است. همچنین نوع رفتار خانواده و اطرافیان با این بیماران در کاهش استرس آنها تاثیرگذار است.

مواد مفید شامل تمام میوه‌ها و سبزیجات بخصوص انار، انگور، کیوی، کرفس، زیتون، سیر، آجیل‌ها و مغزها، ماهی، مارچوبه، زردچوبه، زنجبیل، شیره‌انگور، غلات و چای سبز است.

مصرف مکمل مولتی ویتامین مینرال از سوءتغذیه این بیماران جلوگیری می‌کند. آنتی‌اکسیدان‌هایی مثل ویتامین C,E,A و سلنیوم به نوعی مانع تخریب مفاصل می‌شوند. اسیدهای چرب امگا3 که در روغن ماهی، بذر کتان و سویا وجود دارد، التهاب مفصلی را کاهش می‌دهد.

مواد مضر شامل کلسترول و اسیدهای چرب اشباع شده، سیگار و الکل است.

پریسا رادمنش