دیدن خانه ملک‌التجار را از دست ندهید

یکی از ویژگی‌های بارز این خانه که آن را از دیگر خانه‌های تاریخی یزد متفاوت کرده، مکان آن است. برای رسیدن به این بنای تاریخی باید از بازار پنجه‌علی عبور کرد، بازاری تاریخی که گشت‌زدن در آن خالی از لطف نیست، در واقع با یک تیر دو نشان زده‌ایم، هم بازار پنجه‌علی دیده می‌شود و هم خانه ملک‌التجار.

این خانه تاریخی متعلق به فردی به نام حاجی‌علی عسکر شیرازی بود که از تجار باسابقه یزدی به شمار می‌رفت. وی لقب ملک‌التجار را از سوی پادشاه وقت، ناصرالدین شاه به دلیل عملکرد مثبتش در حوزه تجارت دریافت کرده بود. این خانه بعد‌ها تا 4 نسل بعد از او در اختیار خانواده‌اش قرار داشت و در آنجا زندگی می‌کردند.

ورودی خانه تاریخی ملک‌التجار، کوچه باریکی با دیواربلند است. این خانه از اتاق‌های متعددی تشکیل شده که هر اتاق ویژگی‌های خاص خود را دارد. دیوار و سقف اکثر اتاق‌ها نقاشی‌شده که بعضا از آب‌طلا برای رنگ آن بهره برده‌اند. همچنین نقاشی‌های زیبا و دیدنی این خانه اثر هنرمندان شیرازی است که از لحاظ اسلوب کاملا با نقاشی‌های عمارت نارنجستان شیراز هماهنگی دارد.

قسمت‌های مختلف خانه شامل ورودی زیبا، هشتی شش‌ضلعی، قسمت زمستانه، تابستانه، بهارخواب، شاه‌نشین، ستون‌های چوبی، حیاط، بادگیر زیبا، حوض بزرگ و راهروهای زیرزمینی است که قسمت‌های مختلف بنا را به یکدیگر مرتبط می‌‌کند، اتاق آیینه نیز بر زیبایی این بنا افزوده است.

این خانه تاریخی که در حال حاضر به یک مرکز اقامتی تغییر کاربری داده، به عنوان اولین هتل خشتی در جهان شناخته می‌شود. هتل سنتی ملک‌التجار به علت معماری اصیل یزدی و نیز نزدیکی به مرکز و بازار شهر در نوع خود هتلی منحصر به‌فرد است.

گرچه از نظر تاریخ‌نگاری این بنا به عنوان خانه‌های قاجاری در یزد شناخته شده است، ولی بر اساس کشفیات جدیدی که اخیرا در پی لایه‌برداری در حین مرمت از روی اندودهای حیاط به دست آمده، تاریخ ساخت آن طبق اطلاعات کتیبه کشف‌شده، به عصر صفوی و به تاریخ 1106 هـ .ق برمی‌گردد و از این جهت از اهمیت زیادی در تاریخ‌نگاری بناها در شهر یزد و تاریخ معماری ایران برخوردار است.