توقف سدسازی در حوضه دریاچه ارومیه

به گزارش مهر، محمدرضا عطارزاده در مورد آخرین اقدامات انجام شده برای حل مشکل خشکی دریاچه ارومیه و این که در مهر ماه امسال کارگروهی نیز در دولت به صورت ویژه تشکیل شد تا این موضوع را پیگیری کند، افزود: در این خصوص نشست‌ها و بررسی های مختلفی داشتیم.

وی با تاکید بر این که شناخت علل و دلایل خشکسالی یکی از مسائلی است که پیرامون آن کارشناسی‌هایی صورت گرفته است، اظهار کرد: برای این منظور با استفاده از نظرات همه متخصصانی که در این بخش صاحب‌نظر هستند، در بسترهایی که شاید تاکنون بیان نشده باشد، تلاش‌هایی برای علت‌یابی مساله انجام شد. در علت‌یابی‌های صورت گرفته به این نتیجه رسیدیم که مهم‌ترین مساله خشکسالی اقلیمی و مسائل ناشی از آن است که در این بخش تصمیماتی اتخاذ شد.

این مقام مسوول در وزارت نیرو، افزود: علاوه بر خشکسالی برخی مسائل جانبی دیگر نیز در بروز خشکی بخشی از دریاچه ارومیه نقش داشته است و امیدواریم اگر به نتایج کامل تحقیقات برسیم، بتوانیم آن را اطلاع‌رسانی کنیم.

وی بیان کرد: گشایش رودخانه‌ها به داخل دریاچه یکی از اقداماتی بوده که شروع شده است و امیدواریم بتوانیم طی امسال و سال آینده آن را نهایی کنیم و تمامی رسوبات ورودی به دریاچه ارومیه را پاکسازی و آب بیشتری وارد دریاچه کنیم.

عطارزاده همچنین به اجرای طرح‌های دیگری مانند محدود کردن سدسازی‌ها در حوضه دریاچه ارومیه اشاره کرد و گفت: تا زمان تعیین تکلیف نهایی مساله مربوط به دریاچه ارومیه، طرح های مطالعاتی و سدسازی‌هایی را که در دست انجام است، متوقف کرده ایم.

معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا توقف آبگیری سدهای ساخته شده در حوضه دریاچه ارومیه را برای حل معضل خشکی بخشی از این دریاچه تا زمان تکمیل کارشناسی‌ها پیرامون خشکی دریاچه ارومیه ضروری دانست و افزود: آبگیری سدهای تازه ساخته شده فعلا قطع شده است.

این مقام مسوول در وزارت نیرو تصریح کرد: البته سدهای بزرگ کشور قبل از انقلاب ساخته شده که تاثیر مستقیمی بر دریاچه ارومیه نداشته، اما با کمبودهایی که به وجود آمد به هر حال ذخایر آبی پشت سدها به داد ما رسیده است، چرا که اگر نبود، آب شرب و کشاورزی مردم منطقه قابل تامین نبود.

وی تاکید کرد: ازجمله کارهایی که در دست مطالعه است و طی یکی دوبار هم انجام شد، بحث باروری ابرها و بارانزایی غیرمعمول است و مطالعاتی در دست انجام است تا بتوانیم به نتیجه مثبت‌تری برسیم. عطارزاده از انجام طرح مطالعاتی برای انتقال آب بین حوضه‌ای خبر داد و تصریح کرد: به دنبال این هستیم که بتوانیم از منابع آبی این بخش بویژه آذربایجان سهمی برای انتقال به دریاچه بگیریم.

معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا افزود: در زمینه انتقال آب ارس به دریاچه ارومیه هم مذاکرات اولیه در اجلاس اخیر با جمهوری آذربایجان صورت گرفته و لازم است در این زمینه مجوزهای لازم تامین شود.

به گفته وی، بارش‌های گذشته نیز توانسته است 2 تا 3 سانتی‌متر سطح آب دریاچه ارومیه را افزایش دهد، ولی در حال حاضر سطح خشکی گسترده است و هرچه آب بیشتری به آن وارد شود خلأ‌ها را پر نمی کند، ولی امیدواریم بارش‌های پاییزه ادامه داشته باشد تا همان طور که وضعیت دریاچه ارومیه از 2 ماه قبل رو به بهبود گذاشته است، بهتر شود.

تاکنون 60 درصد منابع آبی دریاچه ارومیه از دست رفته و به شوره‌زار تبدیل شده است و از نگاه کارشناسان محیط زیست خشک شدن کامل آن پیامدهای ناگواری به دنبال دارد. از بین رفتن پلاژ‌ها و مجتمع‌های گردشگری و کاهش گردشگری در حوضه دریاچه، کاهش سطح آب‌های زیرزمینی به سبب نبود بارندگی‌های مناسب و تغذیه نشدن سفره‌های زیرزمینی در سال‌های اخیر و به خطر افتادن فعالیت‌های کشاورزی در اطراف این حوزه آبی از جمله آنهاست.

انتقال ذرات حاصل از خشک شدن دریاچه ارومیه ضمن تاثیر‌گذاری بر حاصلخیزی زمین‌های کشاورزی، روی دستگاه تنفسی مردم نیز اثر منفی خواهد گذاشت.

کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند با خشک شدن دریاچه ارومیه تا چند سال آینده میلیاردها تن نمک بر جای بماند.

دریاچه ارومیه بزرگ‌ترین دریاچه ایران و بیستمین دریاچه جهان است که به علت ویژگی‌های طبیعی و اکولوژیکی در زمره یکی از 22 تالاب بین‌المللی کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده است.

سلمان ذاکر، نماینده ارومیه در مجلس چندی پیش ضمن هشدار نسبت به خشک شدن این دریاچه اظهار کرد: با ادامه روند کنونی خطر سونامی شوره‌زار در دریاچه ارومیه بشدت رو به افزایش است.

وی افزود: با خشک شدن دریاچه ارومیه در 2 تا 5 سال آینده بیش از 8 تا 10 میلیارد تن نمک، زندگی مردم منطقه را تهدید خواهد کرد.

گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد عوامل اصلی خشکی دریاچه ارومیه خشکسالی 10 سال گذشته و افزایش بیش از حد از منابع آبی رودخانه‌های بالا دست دریاچه ارومیه برای مصارف کشاورزی است.

به گفته کارشناسان محیط زیست، نخستین هشدارها درخصوص خشک شدن دریاچه ارومیه اواخر دهه90 میلادی مطرح شده است.

به‌‌رغم این هشدارها دولت به ساخت 35 سد بر رودخانه‌های بالا دست دریاچه ارومیه ادامه داد. احداث جاده بین ارومیه- تبریز از روی دریاچه ارومیه نیز در این مساله بی‌تاثیر نبوده است. آنان بر این باورند که احداث این جاده موجب اختلال در روند گردش منابع آبی دریاچه ارومیه شده است.

برخی کارشناسان بر این باورند که بهترین راهکار برای نجات دریاچه ارومیه در شرایط کنونی استفاده از آب‌های ذخیره شده در پشت سدهاست. اگرچه منابع آبی رودخانه‌های بالادست دریاچه ارومیه مهم‌ترین نقش را در ادامه حیات این دریاچه خواهند داشت.