تیک‌تاک تازه اینتل

 آنها در حرکت تیک‌تاک مانند اینتل جهت پیشرفت و بهینه‌سازی توان پردازش رایانه‌ای و گرافیک پردازنده‌های اینتل نقش مهمی را ایفا کردند. حال پردازنده‌های آیوی‌بریج (Ivy Bridge) بار دیگر این بخش از حرکت اینتل را بسیار قوی‌تر اجرا می‌کند.

آیوی‌بریج‌ها هنوز همان طرح مجتمع ترکیبی پیشین CPU و GPU نسل دوم پردازنده‌های دارای معماری هسته اینتل را حفظ کرده‌اند. سندی‌بریج‌ها دارای پلتفرمی شدیدا وابسته به تقسیمات، با اجزای فراوان تعبیه‌شده روی یک قطعه کوچک سازنده سیلیکونی دای (die) بودند که البته آیوی‌بریج نیز از بسیاری از این ویژگی‌ها سود برده است. چرخه، خط تولید، فرآیند ساخت و ساختمان اجزای مشترک CPU و GPU و تقسیم‌بندی آیوی‌بریج‌ها مشابه سندی‌بریج و شامل پردازنده‌های Core i3‌/‌i5‌/‌i7 بوده، اما ماهیت ارتقا از طریق تنظیمات یا اورکلاک‌کردن (overclocking) آنها ـ که در پردازنده‌های سری K سندی‌بریج وجود دارد ـ در آیوی‌بریج‌ها با اعمال یکسری محدودیت ارائه خواهد شد. بنابراین در آنها سرعت افزاینده‌ها (multipliers) بالا رفته، اما سرعت گذرگاه (Bus speed) ارتقا نخواهد یافت. اما احتمال این وجود دارد که شما تراشه‌های سری K را که قفلشان از پیش توسط اینتل باز شده است (unlocked) نیز در بین آنها داشته باشید. همچنین آنها پیکربندی سوکت مشابهی را حفظ کرده و این امر می‌تواند به این معنی باشد که تراشه‌های جدید بتوانند با مادربوردهای نسل پیشین یعنی بوردهای سندی‌بریج نیز قابل انطباق باشند. اما این موضوع نمی‌تواند به صورت کاربردی در مورد تمام مادربوردهای سری 6 اینتل حتی با روزآمدکردن لخت‌افزار (firmware) نیز صادق باشد؛ پس باید صبر کرد و دید. شایعاتی وجود دارد که باید چیپ بایوس (BIOS) این‌گونه بوردها کاملا پاک شده و مجددا برنامه‌ریزی شود. البته این موضوع در مورد مادربوردهایی که تراشه بایوس تکی دارند، امکان‌پذیر نیست. همچنین قرار است یک چیپ‌ست بسیار پیشرفته Z77 در مادربوردهایی به همین نام برای همراهی آیوی‌بریج‌ها به بازار عرضه شود.

کل پردازنده شامل بخش GPU بر اساس فرآیند تولید 22 نانومتری ساخته شده، بنابراین کارایی بالاتری را ارائه کرده و مصرف برق آن پایین‌تر است که این شاخصه را باید مدیون ترانزیستورهای ویژه 3 دروازه Tri-gate با آن معماری خاص سه‌بعدیشان دانست. در این میان دشوارترین مسأله اصلی را مجموعه‌ای از قابلیت‌های قابل اندازه‌گیری از جمله نقطه طراحی حرارتی (TDP) قابل پیکربندی و حالت مصرف برق پایین تشکیل می‌دهند. این دو عامل به تولید کنندگان کمک می‌کند تا سیستم‌هایی را با قابلیت محاسبه دقیق مشخصات و دارای معماری استاندارد طراحی کنند. اینتل قابلیت‌هایی را نیز به منظور اورکلاک‌کردن در آیوی‌بریج‌ها گنجانده است. مانند گذشته افزاینده در همه آنها قفل شده، که فقط سری K از این امر مستثناست. اما در تراشه‌هایی که قفل افزاینده آنها را باز گذاشته، پشتیبانی از حداکثر نرخ سرعت افزاینده از x57 به x63 افزایش یافته است. همچنین در آنها اورکلاک‌کردن پویاتری را معرفی کرده که نرخ افزاینده می‌تواند به صورت بی‌واسطه و مستقیم (on the fly) بدون نیاز به بوت‌کردن مجدد سیستم تغییر یابد. تاثیر این موضوع در اورکلاک‌کردن بر اساس برنامه کاربردی به نفع بایوس، خود را نشان می‌دهد.

در تنظیم فرکانس DRAM شما تغییراتی در حافظه پردازنده‌های آیوی‌بریج رخ داده است. در گذشته شما مجبور بودید تا تعویض سرعت حافظه خود را با واحدهای 266 مگاهرتزی انجام دهید، اما حالا در پردازنده‌های جدید این فرآیند با جهش به واحدهای 200 مگاهرتزی میسر است که برای آیوی‌بریج‌ها تغییر بزرگی محسوب می‌شود.

گرافیک

در آیوی‌بریج یک هسته گرافیک آنبورد وجود دارد که جز سی‌پی‌یوی آن، به طور کامل از مدل پیشرفت و تحول تیک‌تاکی اینتل تبعیت کرده است. تیک آن به صورتی مشابه با جمع و جورشدن قطعه کوچک سیلیکونی سازنده پردازنده (دای) همراه بوده و از بخش تاک که شامل عمق و ژرفا دادن بیشتر و نو نوارکردن معماری باشد، بخوبی پیروی کرده است. بنابر این بخش GPU آیوی‌بریج از قدرت بیشتری برخوردار بوده و صدای تاک (پردازش گرافیک) آن بسیار قوی‌تر از سندی‌بریج‌هاست. گرافیک جدید HD در آیوی‌بریج‌ها نمایانگرمفهومی بسیار فراتر از آب‌رفتن دای از 32 به 22 نانومتر است. به سبب معرفی پشتیبانی از DirectX 11 در گرافیک پردازنده‌های نسل سوم Core، طراحی کل GPU متحول شده است. در پردازنده‌های سندی‌بریج شما 2 گزینه برای GPU پیش رو داشتید ؛ گرافیک 2000 اینتل HD در تراشه‌های استاندارد یا گرافیک 3000 اینتل HD تنها در تراشه‌های سری K. این امر در آیوی‌بریج‌ها تغییر کرده و اینتل اطمینان داده است که پردازنده‌های سطح پایین کم‌مصرف آیوی‌بریج نیز با برخورداری از هسته گرافیک آنبورد پیشرفته سطح بالای آیوی‌بریج عرضه خواهد شد. اگر این موضوع محقق شود، هسته گرافیک سطح بالا از انحصار پردازنده‌های گرانقیمت خارج می‌شود. در واقع این پردازنده‌ها نیازی به چنین گرافیک‌های قدرتمند روی بوردی ندارند، چرا که اکثرا به صورت زوج با کارت‌های گرافیک مستقل اختصاصی به کار می‌روند.

بخش GPU آیوی‌بریج حافظه نهان سطح سوم (L3cache) مستقل اختصاصی خود را دارد و دیگر هسته گرافیک پردازنده نیاز به استفاده از حافظه نهان پردازنده به طور مشترک ندارد که این موضوع، کارایی رایانه‌ای و گرافیک پردازنده را به صورتی قابل توجه افزایش می‌دهد. هنوز تعداد انواع پردازنده‌های آیوی‌بریج که قرار است به بازار بیایند مشخص نیست ؛ اما کارایی ویدئوی QuickSync و اجرای بازی‌های 3D در آنها بهبود فزاینده‌ای خواهد داشت.

در یک کلام اینتل قصد دارد طی 2 سال با GPU آنبورد آیوی‌بریج گرافیک پیشرفته آنبورد ATI واحد‌های شتاب‌دهنده پردازشی (APU) فیوژن AMD را پشت سر بگذارد. هنگامی که AMD شروع به ارائه APU‌های لانو خود با آن هسته گرافیک قدرتمند DX11 درون‌ساخت تعبیه‌شده در پردازنده کرد، درست و حسابی اینتل را به مبارزه طلبید. پیش‌تر سندی‌بریج با هسته گرافیک اینتل تعبیه‌شده‌اش، برگ برنده اینتل محسوب می‌شد، اما توان گرافیک آن هرگز به پای قدرت بالای پردازش گرافیکی رقیبش لانو نمی‌رسد. حال اینتل در جواب آن، پردازنده آیوی‌بریج را معرفی کرده است. اینتل در هسته گرافیکی پردازنده جدیدش در مقایسه با سندی‌بریج نه‌تنها میزان سایه‌زنی (shader) را به طور قابل ملاحظه‌ای ارتقا داده، بلکه در آنها مباحثی مانند پشتیبانی از دایرکت ایکس 11 که شامل پردازش رایانه‌ای سایه‌زنی(compute shader) و موزائیک‌کاری (tessellation) را نیز پیش کشیده است. بنابراین اینتل امیدوار است که طی یک یا 2 سال آینده بتواند بخش گرافیک پردازنده‌های آیوی‌بریج را توسعه دهد و آنها را به طور جدی در موارد مهمی چون بازی‌های رایانه‌ای مطرح کند. هم‌اکنون که انویدیا و AMD وقت زیادی را جهت تبادل نظر با طراحان و توسعه‌دهندگان بازی‌ها صرف می‌کنند، محققان اینتل نیز از این امر غافل نمانده‌اند و در تحقیقات برای طراحی پردازش سخت‌افزار جدیدشان سعی می‌کنند کاملا تعامل با بازی‌های رایانه‌ای را رعایت کنند و حداکثر استفاده را از نظرات تخصصی توسعه‌دهندگان این بازی‌ها ببرند.

جواد ودودزاده

منابع: