پایان 7 ماه جنگ

پایان عملیات نظامی در لیبی در حالی مطرح شده که در باب آن چند نکته قابل توجه است.  اولا شورای امنیت یک هفته پیش با قطعنامه 2016 رسما خواستار پایان اجرای عملیات پرواز ممنوع بر فراز لیبی شده بود لذا ناتو عملا برای ادامه جنگ  مجوزی نداشت، اعلام پایان عملیات از سوی راسموسن را می‌توان نوعی اجبار رفتاری دانست نه اختیار ناتو.

ثانیا، از دیگر دلایل این رویکرد را می‌توان در تحولات داخلی اروپا و آمریکا جستجو کرد. بحران شدید اقتصادی عملا توان جنگ را از این کشورها گرفته در حالی که اعتراضات مردمی به سیاست‌های دولتمردان نیز بسیاری از این کشورها را در مرحله انفجار قرار داده است. در این شرایط ناتو با اعلام پایان جنگ لیبی از یک سو بر ابعاد گسترده بحران اقتصادی  خویش سرپوش می‌گذارد و از سوی دیگر با ادعای رویکرد به خواست مردمی برای پایان جنگ طلبی تلاش دارد تا شاید بتواند از میزان اعتراضات مردمی بکاهد.

ثالثا، ناتو که در افغانستان با شکست مواجه شده برای احیای آبروی رفته خویش و ایجاد اعتماد جهانی به پیروزی در صحنه جهانی نیاز داشت. آنها با اعلام موفقیت آمیز جنگ لیبی به دنبال احیای خویش در میان نظامیان و صحنه بین الملل می‌باشند. امری که می‌تواند زمینه ساز ادامه اشغال افغانستان و حتی تحرکات نظامی جدید ناتو باشد. سومالی و ادعای مقابله با گروه الشباب می‌تواند از اهداف بعدی ناتو باشد.

رابعا، غرب هرگز حاضر به ترک لیبی نیست چرا که پذیرنده چشم پوشی از منابع سرشار نفتی این کشور نمی‌باشد. ادامه عملیات نظامی چندین چالش را در لیبی برای غرب به همراه داشت. نخست آنکه افزایش کشتارها توسط ناتو بی اعتمادی مردمی لیبی را در پی داشت و ماهیت آن را از ناجی به متجاوز تغییر می‌داد. از سوی دیگر فضای جنگ و بی اعتمادی مانعی بر سر تجار و سرمایه‌گذاران غربی برای غارت منابع لیبی می شد. ناتو با اعلام پایان جنگ تلاش کرده تا از یک سو موقعیتی مناسب برای خود میان مردم لیبی کسب کند در حالی که فضای امنیتی را نیز برای ورود شرکت‌های خویش به لیبی برای سلطه بر منابع این کشور ایجاد کرده است.

نکته قابل توجه آنکه غرب با ادعاهایی مانند مقابله با تسلیحات شیمیایی و سلاح‌های برجای مانده از دوران قذافی و نیز درخواست شورای انتقالی برای حضور ناتو جهت امنیت عملا حضور در لیبی را پیگیری می‌کند.

در نهایت می‌توان گفت که ادعای خروج از لیبی نه برای کمک به مردم بلکه برگرفته از چالشهای داخلی و سیاست‌های بلند مدت ناتو در لیبی و جهان است که همچنان بوی اشغال گری می‌دهد هر چند که در ظاهر ادعای حمایت از مردم لیبی را سر می‌دهد.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین