دور تازه روابط ایران و لیبی

طبیعی است که ایران حامی مردم منطقه در جریان تحولات بوده و در نخستین روزهای آزادی کامل لیبی به منظور اعلام آمادگی برای کمک به بازسازی این کشور و نیز نشان دادن همراهی ایران با مردم لیبی، این سفر را در دستور کار قرار داده است. دور تازه روابط میان ایران، لیبی با پیروزی مردم این کشور و مرگ قذافی شروع نشده است بلکه واکنش‌های کشورمان از ابتدای آغاز تحولات لیبی و شروع اعتراضات مردمی در این کشور نشان داد که ایران اگرچه با مداخله نظامی ناتو مخالف است و حضور نیروهای خارجی را در این کشور محکوم می‌کند، اما با حرکت انقلابی مردم لیبی همراه است.

همزمان با اعتراضات مردمی در لیبی و سرکوب این اعتراضات توسط دولت وقت، سفیر جمهوری اسلامی ایران از لیبی خارج شد و سفارت در حد کاردار به کار خود ادامه داد. در آن زمان وزیر امورخارجه در گفت‌وگو با «جام‌جم» از ارسال کمک‌های جمهوری اسلامی ایران به انقلابیون لیبی در جریان درگیری با رژیم معمر‌ قذافی پرده برداشت. صالحی گفت: ما پیش از سرنگونی قذافی با بسیاری از گروه‌های معارض در لیبی ارتباط داشتیم و بیش از 3 تا 4 محموله کمک‌های غذایی و دارویی را بدون سر و صدا به بنغازی فرستادیم، از این رو مصطفی عبدالجلیل، رئیس شورای عالی انتقالی لیبی به دلیل همراهی و کمک‌های ‌ایران، نامه‌ای تقدیرآمیز برای رئیس‌جمهور، قبل از سقوط قذافی ارسال کرد.

سرانجام با پیشروی مخالفان در لیبی و سرنگونی قذافی از اریکه قدرت، وزارت امور خارجه با صدور بیانیه‌ای رسمی، ضمن حمایت از موفقیت مخالفان در لیبی، علیه دخالت استعمارگران دیروز و مدعیان امروز در این کشور هشدار داد.

اما ماجرا به اینجا ختم نشد، چرا که وزیر امورخارجه کشورمان و مصطفی عبدالجلیل، رئیس شورای انتقالی لیبی طی تماس تلفنی به گفت‌وگو با یکدیگر پرداختند و در این گفت‌وگو صالحی ضمن تبریک پیروزی انقلاب مردم مسلمان لیبی، بر تعمیق و توسعه روابط بین جمهوری اسلامی ایران و لیبی تاکید کرد.با مرگ قذافی لذت پیروزی بر مردم لیبی دوچندان شد و به‌زعم بسیاری از کارشناسان این خبر می‌توانست فرصتی برای آغاز روابط دیپلماتیک تازه میان ایران و لیبی باشد. لیبی از کشورهای اسلامی و عضو سازمان همکاری اسلامی بوده و محورهای مشترک متعددی با ایران دارد. در عین حال ایران قادر است که در بازسازی لیبی همکاری‌های گسترده‌تری با این کشور داشته باشد که این امر می‌تواند با حاکمیت مردم لیبی بر سرنوشت خود توسعه پیدا کند.سخنگوی وزارت امورخارجه کشورمان در اولین واکنش ضمن تبریک به مردم لیبی و شورای ملی انتقالی این کشور از آمادگی ایران برای انتقال تجربیات و مشارکت در بازسازی این کشور خبر داد.همچنین 132 نفر از نمایندگان مجلس با امضای بیانیه‌ای از سقوط دیکتاتورهای منطقه به ویژه لیبی ابراز خرسندی کردند.واکنش‌ها به مرگ قذافی ادامه داشت و این در شرایطی بود که ایران به مردم این کشور هشدار داد که دیگر بهانه‌ای برای ادامه دخالت نیروهای خارجی در این کشور وجود ندارد.

این در حالی بود که دولت‌های غربی تلاش می‌کردند تا ایران را از جمله هواداران رژیم قذافی معرفی کنند، اما رئیس‌جمهور در گفت‌وگو با فرید زکریا، خبرنگار آمریکایی گفت که در ‌‌٢٥ سال گذشته هیچ‌یک از روسای جمهور و معاونان کشور ما به لیبی سفر نکرده‌اند، هر چند که با مردم لیبی همواره دوست بودند، اما شما از روسای جمهور و نخست‌وزیرهای اروپایی یکی را به من نشان دهید که به کشور لیبی سفر نکرده باشد.علی‌اکبر ولایتی، مشاور مقام معظم رهبری در امور بین‌الملل، حکومت آینده لیبی را حکومتی بر اساس معیارهای اسلامی می‌داند و در این باره می‌گوید: بیگانگان در حکومت آینده لیبی جایی نخواهند داشت.

یکی دیگر از مسائل مورد علاقه ایران در لیبی پیگیری سرنوشت امام موسی صدر است. ایران، قذافی و دولتش را عامل اصلی ربایش و ناپدید شدن امام موسی صدر در سال57 می‌داند و از ابتدای پیروزی انقلابیون در این کشور خواهان روشن شدن سرنوشت ایشان شده است.بنابر اطلاعات موجود، اقدامات اولیه برای اعزام هیات پیگیری وضعیت امام موسی صدر به لیبی انجام شده است و وزارت امورخارجه و مجلس شورای اسلامی در تلاش هستند تا این سفر هر چه سریع‌تر انجام شود که سفر وزیر امورخارجه خود مقدمه‌ای برای آن است.