حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
هدیه سموم به زندگی
وقتی دانشمندان علم شیمی، با بررسی فرمول های درهم و برهم به فرمولی از سم و کود دست پیدا کردند همه امیدوار بودند که بتوانند روزی از درختان سیب انتظار سیب های درشت و سالم داشته باشند
این بحثی بود که موضوع سمینار کود و سموم شیمیایی قرار گرفت. همایشی که برای اولین بار و به همت انجمن مهندسی شیمی دانشگاه علم و صنعت ایران با همکاری برخی دیگر از سازمانها و موسسات روزهای آخر خردادماه برگزار شد.
در قرن هجدهم میلادی بیماری های طاعون، سالک و ماریا جزو مسائل معمول زندگی بودند. تا جایی که حتی در شهرهای بزرگ کشورمان بسیاری از افراد محاسبه می کردند که چه ساعتی تب مالاریا در بدنشان شروع می شود.
شاید از پدربزرگ ها شنیده باشید که در این گونه موارد هرکسی در روستا زیلویی با خود بر می داشت و به جای خوش آب و هوایی می رفت تا بر فرض مرحله تب مالاریایی را راحتتر تحمل کند.
در شهر بزرگ تهران که البته آن سالها به این بزرگی نبود سالک به جزیی جدایی ناپذیر از چهره شهروندان تبدیل شده بود که چهره های بدون زخم سالک پدیدهای غیرعادی بود و عامل یا ناقل این بیماریها حشراتی مثل شپش، کک، پشه و موش بودند.
دانشمندان از آثار کشنده سموم کلره که مهمترین آنها ددت (D.D.T) بود باخبر شدند و دیری نپایید که تمام کشورهای کره زمین از آن استقبال کردند و بیماریهایی که ناقل یا عامل آن حشرات بودند به کلی محو و نابود شدند.
بشر توانسته بود این بار هم با نیروی عقل و تفکر بر یکی از بزرگترین مشکلاتش چیره شود، اما روی دوم سکه حکایت از بقایای بسیار خطرناک سموم کلره داشت.
مثلا در چربی بدن پنگوئنها در قطب های شمال و جنوب بقایای د.د.ت یافت می شد، در حالی که سمی به آن مناطق برده نشده بود یا در شیری که اسکیموها به بچه هایشان می خوراندند، دز ناچیزی از این سم گزارش شد.
از آن زمان بود که محققان به فکر استفاده صحیح، عقلانی و منطقی از سموم افتادند. سپس ترکیبات جدیدی از سموم ارائه شدند که ماندگاری کمتری داشته باشند و در ضمن از اثر حشره کشی آنها هم کم نشود.
از مصارف خانگی سموم که بگذریم، کشورهای توسعه یافته با بیشترین میزان مصرف سم، محصولاتی با بازده با تولید می کنند.
کودهای شیمیایی هم نقش مشابهی در کشاورزی دارند. پس از این همه تحقیق و بررسی علمی در حالی که هر روز پایان نامه ها و پژوهش های جدیدی درباره کاهش مصرف کود و سموم شیمیایی در کشاورزی ارائه می شود، هنوز کسی به طور قطع نمی تواند روشهایی را مطرح کند که واقعا ما را از مصرف این فرآورده ها بی نیاز کند.
از طرفی محققان روی مبارزه بیولوژیک باآفات تاکید دارند و از طرفی نمی توان قطعیت و بازده بالای مبارزه به وسیله سموم را در مبارزه توسط عوامل بیولوژیک دید.
در واقع کودهای بیولوژیک هرگز نمی توانند کودهای شیمیایی را از دور خارج کنند.
هادی اسدی، کارشناس موسسه تحقیقات آب و خاک می گوید: بشر از 8 هزار سال پیش از میلاد مسیح کشاورزی می کرده است.
نوشته هایی در بین النهرین به قدمت 2500 سال پیش از میلاد مسیح حکایت از مصرف کودهای بیولوژیک به وسیله کشاورزان دارد.
او می گوید، کودهای بیولوژیک مواد نگهدارنده ای حاوی یک یا چند نوع میکروارگانیزم خاکزی یا فرآورده های متابولیک آنهاست، که برای تامین عناصر غذایی گیاهان استفاده می شود.
باسیلوسها و ازتوباکترها جزو این نوع کودها هستند. بر فرض ریزوبیومها طی فعالیتهای بیولوژیک خود ازت مورد نیاز خاک را به آن اضافه می کند.
مقدار ازتی که به واسطه تثبیت بیولوژیک ازت وارد محیط زیست می شود، 175 میلیون تن است که با کل واردات کود شیمیایی در کشور برابری می کند.
البته باکتریهایی هم هستند که با تولید ویتامینها یا هورمونهای محرک رشد باعث افزایش رشد گیاه می شوند. برای اولین بار در ایران کود شیمیایی سال 1325 استفاده شد که این میزان مصرف در 40 سال اخیر 75 برابر شده و باتوجه به این که کودهای ازتی مصرف بیشتری دارند به دیگر کودها توجه کمتری شده است.
در کشور ما اولین بار سال 1374 کودهای بیولوژیک مورد استفاده قرار گرفت و در صورتی که مصرف آن کنار کود شیمیایی جایگاهی پیدا کند، کمک بزرگی به افزایش بازده کشاورزی خواهد بود.
این در حالی است که این روزها تنها راه افزایش تولیدات کشاورزی افزایش تولید در واحد سطح است. چراکه از یک سو جمعیت جهان رو به افزایش و از سوی دیگر سانه میلیون ها هکتار زمین کشاورزی تحت فرسایش از میان میروند.
باکتریها در خدمت کشاورزی
نوشته هایی در بین النهرین به قدمت 2500 سال پیش از میلاد مسیح حکایت از مصرف کودهای بیولوژیک به وسیله کشاورزان دارد.
او می گوید، کودهای بیولوژیک مواد نگهدارنده ای حاوی یک یا چند نوع میکروارگانیزم خاکزی یا فرآورده های متابولیک آنهاست، که برای تامین عناصر غذایی گیاهان استفاده می شود.
باسیلوسها و ازتوباکترها جزو این نوع کودها هستند. بر فرض ریزوبیومها طی فعالیتهای بیولوژیک خود ازت مورد نیاز خاک را به آن اضافه می کند.
مقدار ازتی که به واسطه تثبیت بیولوژیک ازت وارد محیط زیست می شود، 175 میلیون تن است که با کل واردات کود شیمیایی در کشور برابری می کند.
البته باکتریهایی هم هستند که با تولید ویتامینها یا هورمونهای محرک رشد باعث افزایش رشد گیاه می شوند. برای اولین بار در ایران کود شیمیایی سال 1325 استفاده شد که این میزان مصرف در 40 سال اخیر 75 برابر شده و باتوجه به این که کودهای ازتی مصرف بیشتری دارند به دیگر کودها توجه کمتری شده است.
در کشور ما اولین بار سال 1374 کودهای بیولوژیک مورد استفاده قرار گرفت و در صورتی که مصرف آن کنار کود شیمیایی جایگاهی پیدا کند، کمک بزرگی به افزایش بازده کشاورزی خواهد بود.
این در حالی است که این روزها تنها راه افزایش تولیدات کشاورزی افزایش تولید در واحد سطح است. چراکه از یک سو جمعیت جهان رو به افزایش و از سوی دیگر سانه میلیون ها هکتار زمین کشاورزی تحت فرسایش از میان میروند.
مهندس بشارتی از موسسه تحقیقات آب و خاک می گوید: ایران جزو مناطق خشک و نیمه خشک دنیاست.
خاک های کشاورزی ما بیشتر آهکی و قلیایی هستند و چون به نسبت، بارش های جوی کمتری هم داریم PH خاک بالاست.
در چنین خاکی عناصری مثل فسفر روی، مس و آهن و... تثبیت و از دسترس گیاه خارج میشوند و حتی اگر از این کودها استفاده کنیم بازده خیلی پایین است.
برای حل این مشکل می توانیم از گوگرد استفاده کنیم. در جریان استخراج نفت میزان بسیار زیادی گوگرد به دست می آید.
اگر گوگرد را وارد خاک کنیم، اول اکسید شده و به سولفید گوگرد تبدیل می شود. باکتریهای تیوباسیلوس که انواعی از باکتریهای مفید هستند و شامل 2 گروه اسیددوست و خنثی دوست هستند در اینجا به کمک ما می آید.
منبع تغذیه این باکتریها دی اکسید کربن هواست و منبع کسب انرژی آنها گوگرد در شکل های مختلف است که در جریان تغذیه، اسید سولفوریک هم تولید می کنند.
این ماده می تواند با عناصر تثبیت شده وارد واکنش شود و آنها را برای جذب به وسیله گیاه آماده کند.هرچند این روش اصلاح خاک در سطوح کوچکتر موثر واقع شده، اما استفاده از آن در مقیاس وسیع مزرعه ممکن نیست و بازده در کل پایین می آید.
برای رسیدن به یک نتیجه مطلوب باید باکتریها را همراه با یک ماده حامل که بتواند آنها را حفظ کند به عنوان ماده تلقیح، به خاک اضافه کنیم که تحقیقات در این زمینه هنوز ادامه دارد.
فرهنگ صحیح استفاده از سموم
خاک های کشاورزی ما بیشتر آهکی و قلیایی هستند و چون به نسبت، بارش های جوی کمتری هم داریم PH خاک بالاست.
در چنین خاکی عناصری مثل فسفر روی، مس و آهن و... تثبیت و از دسترس گیاه خارج میشوند و حتی اگر از این کودها استفاده کنیم بازده خیلی پایین است.
برای حل این مشکل می توانیم از گوگرد استفاده کنیم. در جریان استخراج نفت میزان بسیار زیادی گوگرد به دست می آید.
اگر گوگرد را وارد خاک کنیم، اول اکسید شده و به سولفید گوگرد تبدیل می شود. باکتریهای تیوباسیلوس که انواعی از باکتریهای مفید هستند و شامل 2 گروه اسیددوست و خنثی دوست هستند در اینجا به کمک ما می آید.
منبع تغذیه این باکتریها دی اکسید کربن هواست و منبع کسب انرژی آنها گوگرد در شکل های مختلف است که در جریان تغذیه، اسید سولفوریک هم تولید می کنند.
این ماده می تواند با عناصر تثبیت شده وارد واکنش شود و آنها را برای جذب به وسیله گیاه آماده کند.هرچند این روش اصلاح خاک در سطوح کوچکتر موثر واقع شده، اما استفاده از آن در مقیاس وسیع مزرعه ممکن نیست و بازده در کل پایین می آید.
برای رسیدن به یک نتیجه مطلوب باید باکتریها را همراه با یک ماده حامل که بتواند آنها را حفظ کند به عنوان ماده تلقیح، به خاک اضافه کنیم که تحقیقات در این زمینه هنوز ادامه دارد.
هرچند متوسط مصرف کود به هکتار در کشور پایین است، اما میزان مصرف باست. بعضی معتقدند این بیشتر به خاطر پایین بودن قیمت فروش داخلی نسبت به قیمت تمام شده جهانی است در هر صورت مصرف بیرویه کود و سموم کشاورزی اثرات زیست محیطی فاجعه باری به دنبال دارد.
مهمترین پیشنهاد مطرح شده در اولین سمینار کود و سموم کشاورزی استفاده از منابع داخلی برای تولید کود و سموم است.
بر فرض می توان از نمک های شورابه های کویر گاوخونی، معادن وسیع گچین (بندرعباس)و(ایلجاق )زنجان) استفاده کرد.
ایجاد فرهنگ صحیح استفاده از کود و سموم، همگانی کردن آزمون خاک، تعدیل کردن یارانه کود و سموم از سوی دولت و ترویج کودهای شیمیایی جامد، مایع و بیولوژیک مواردی از نتایج این سمینار سه روزه هستند.
وقتی آب به سم تبدیل می شود
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰
مهمترین پیشنهاد مطرح شده در اولین سمینار کود و سموم کشاورزی استفاده از منابع داخلی برای تولید کود و سموم است.
بر فرض می توان از نمک های شورابه های کویر گاوخونی، معادن وسیع گچین (بندرعباس)و(ایلجاق )زنجان) استفاده کرد.
ایجاد فرهنگ صحیح استفاده از کود و سموم، همگانی کردن آزمون خاک، تعدیل کردن یارانه کود و سموم از سوی دولت و ترویج کودهای شیمیایی جامد، مایع و بیولوژیک مواردی از نتایج این سمینار سه روزه هستند.
سم واقعا چیست؛ با شنیدن این اسم به یاد فرمولهای پیچیده شیمیایی می افتیم اما بهتر است بدانیم هر مادهای در طبیعت که بتواند متابولیسم موجودات زنده را دچار تغییراتی ناخواسته کند، سم نامیده می شود.
غرقاب کردن یک گیاه به مدت چند روز سبب مرگ آن می شود، پس آب هم می تواند گاهی چنین نقشی را بازی کند.
غرقاب کردن یک گیاه به مدت چند روز سبب مرگ آن می شود، پس آب هم می تواند گاهی چنین نقشی را بازی کند.
عاصفه اله وردی 
گفت و گو
