نگاهی به «ولپن» با کارگردانی مهدی کوشکی
اجرای یک نمایش 400 ساله
نمایش «ولپن» نوشته بن جانسون با کارگردانی مهدی کوشکی که شهریور اجرای موفقی را در کارگاه نمایش تئاترشهر پشت سر گذاشته بود، بار دیگر روی صحنه رفته است.
بن جانسون که از نمایشنامهنویسان همعصر شکسپیر است، نویسندهای بوده که در کارهایش به فضای اجتماعی زمان خود واکنش نشان داده و به نسبت همتای معروفترش، امروزه نزد بسیاری از منتقدان و کارشناسان تاریخ هنر بهلحاظ روشنگری آثارش محبوبتر است. تاختن به طبقات حاکم، انتقاد از فساد کلیسا و حمله به اشراف متفرعن، از مهمترین مضامین و درونمایههای نمایشنامههای او محسوب میشوند.
این نویسنده که سال ۱۵۷۲ به دنیا آمد و 64 سال عمر کرد، نمایشنامههای معروفی چون «کیمیاگر»، «هر انسانی اسیر مزاج خویشتن است»، «هرانسانی خارج از مشرب خویش است»، «خوشگذرانیهای سینتا» و... را از خود به جای گذاشته است که در آنها نقشهای اصلی را بر خلاف شکسپیر به توده مردم داده و از اشراف دوری کرده است.
نمایش ولپن با کارگردانی مهدی کوشکی در دوازدهمین جشنواره تئاتر دانشگاهی نیز روی صحنه رفته بود که البته این اجرا با آن تفاوتهای زیادی دارد.
اگرچه بن جانسون در نمایشنامه ولپن به فضای استعمارگری دوره الیزابتی انگلستان اشاره دارد، اما نمیتوان این اثر را تنها دارای رویکردی تاریخی دانست. برای همین هم کوشکی، با طراحی لباس، صحنه و تغییراتی در متن، نمایشی را روی صحنه آورده که گویا حوادث آن در زمان حال اتفاق میافتد.
در اجرای کوشکی از نمایشنامه بن جانسون، همه چیز از فضا گرفته تا طراحی صحنه و نقشآفرینی بازیگران، ساده است. شخصیتها به هیچوجه تصنعی به نظر نمیآیند، داستان بسیار روان پیش میرود، طراحی صحنه سفید، خاکستری و سیاه است و موسیقی امروزی نیز به ارتباط مخاطب با کار کمک میکند.
کارگردان جوان نمایش ولپن نشان میدهد بخوبی از مرزبندی کمدی و تراژدی آگاه است و با تحلیل و برداشت مناسب از یک متن 400 ساله، اجرایی امروزی را روی صحنه برده است. دراماتورژی درست متن، شکل گرفتن بازیها در یک فرآیند کارگاهی، میزانسنهای ساده، طراحی متناسب با فضای نمایش و... عواملی بوده که دست به دست هم داده و کوشکی را در اجرایش موفق کرده است.
مرجان توجهی / جامجم
گفت و گو
