جیغ آمریکایی

کنت رکسروت، فیلیپ لمنتیا، مایکل مک کلور، فیلیپ والن، گری اسنایدر و الن گینزبرگ 6 شاعری بودند که در این نشست شعر خواندند. شعر الن گینزبرگ‌«زوزه» بود. شعری که به عنوان یکی از مشهورترین و موثرترین شعرهای قرن 20 در آمد و اکنون آن را بیانیه جنبش بیت می‌دانند.

جنبش بیت یک اعتراض فرهنگی است به پیامدهای جنگ جهانی دوم، بحران اجتماعی ناشی از این جنگ و دوران جنگ سرد. ترسیم دقیق این وضعیت را با زبانی شورشی در شعر زوزه (که ترجمه‌هایی به فارسی نیز از آن موجود است) می‌توان دید: انسان‌هایی عصیانگر در جامعه‌ای بحران‌زده که فرهنگ حاکم (در همه وجوهش) و مناسبات تثبیت‌شده اجتماعی را به چالشی سخت می‌کشند.

هسته اصلی جنبش بیت که سال‌های پایانی دهه 40 میلادی از دوستی 3 نفره الن گینزبرگ، جک کرواک و ویلیام باروز شکل گرفته بود از اواسط دهه 50 به بدنه‌ای تناور تبدیل شد که اغلب شاعران، رمان‌نویسان، موسیقیدان‌ها، تئاتری‌ها، سینماگران و... را در بر می‌گرفت و ‌نسل بیت‌ خوانده می‌ شد. درک درست این نسل به فهم رفتارهای ادبی نیمه دوم قرن 20 آمریکا و تاثیری که بر فرهنگ جهانی گذاشته است یاری می‌رساند. برای نمونه، بستری که باعث توجه به شاعرانی چون ریچارد براتیگان و چارلز بوکوفسکی (که از چهره‌های نسل بیت هستند) در جامعه ادبی ایران در سال‌های اخیر شده است از تاثیری است که با تزریق فرهنگی و از طریق رسانه‌های فراگیر جهانی به وجود آمده است...

سال گذشته راب اپستین و جفری فریدمن فیلم زوزه را با بازی جیمز فرانکو (که علاقه‌مندان سینما بازی موثر او را در فیلم «127 ساعت» به کارگردانی ‌دنی بویل‌ دیده‌اند) در نقش الن گینزبرگ جوان ساخته‌اند که به همت کاربران اینترنت! در دسترس عموم است. این فیلم که ساختاری شبیه فیلم «دیوار» الن پارکر دارد از قطعات انیمیشن در لابه‌لای روایت داستانی‌اش بهره می‌برد و زندگی گینزبرگ را در دهه‌های 40 و 50 میلادی از خلال قرائت شعر زوزه (به تعبیر گینزبرگ: اجرای زوزه) به تصویر می‌کشد. با دیدن این فیلم، هم می‌توان به تفسیری از این شعر که یونا راسکین آن را «جیغ آمریکایی» خوانده است رسید و هم جای خالی فیلم‌هایی را که می‌توان بر اساس شعرهای فارسی ـ از قبیل «افسانه» نیما، «زمستان» اخوان، «ایمان بیاوریم» فروغ و... ـ‌ ساخت، حس‌کرد.