آب‌های مقدس آذربایجان

در روزها و هفته‌های گذشته نگاه‌های زیادی متوجه آذربایجان و دریاچه ارومیه بود و شاید حالا خیلی‌ها برای آن‌که خودشان از نزدیک شرایط آنجا را ببینند راهی سفر به شمال غرب کشور شوند. به همین علت تصمیم گرفتیم به غیر از دریاچه ارومیه یکی از مهم‌ترین آثار و بناهای باستانی ایران را که در استان آذربایجان غربی قرار گرفته و اهمیت بسیار زیادی از نظر تاریخی و اسطوره‌ای دارد به شما معرفی کنیم تا علاوه بر دیدار از بازمانده دریاچه نمکین ارومیه، تخت سلیمان و دریاچه زیبای دیگری را نیز ببینید و بیش از پیش به شگفتی‌های این سرزمین افسانه‌ای پی ببرید.

کد خبر: ۴۳۰۲۷۶

تخت سلیمان

برای آن‌که جای دقیق تخت سلیمان را نشانتان دهیم باید اول بگوییم که شهر تکاب کجاست؛ چراکه این بنای باستانی از توابع شهر تکاب است. این شهر تاریخی در جنوب شرقی استان آذربایجان غربی واقع شده و تخت سلیمان در میان دره‌ای سرسبز و زیبا در 45 کیلومتری شمال شرقی تکاب چون نگینی درخشان در کنار دریاچه‌ای جوشان می‌درخشد. جایی که گردش و گردشگری در هوای لطیف و چشم‌انداز زیبایش بسیار جذاب و دوست‌داشتنی است.

چشمه تخت سلیمان هزاران سال پیش شروع به جوشیدن کرده و به تدریج بر اثر لعاب حاصل از ترکیبات موجود در آب، لبه بیرونی چشمه رسوب بسته و بالا آمده است. این روند، هزاران سال ادامه یافته و باعث شده که آب چشمه، سازه‌ای شبیه به گلدان در پیرامون خود بسازد به نحوی که هم‌اینک ارتفاع تپه حاصل از روند فوق و همچنین عمق دریاچه ناشی از جوشش آب چشمه به حدود 62 متر می‌رسد و به همین دلیل اینجا می‌تواند گردشگران داخلی و خارجی بسیاری را به خود جذب کند.

به گفته کارشناسان با توجه به این که ارتفاع رسوب دور دریاچه از دوره ساسانی تاکنون یعنی در مدتی بیش از 1400 سال گذشته در حدود 12 متر افزایش یافته، می‌توان گفت که به ارتفاع گلدان دریاچه تقریبا در هر سال حدود 9 میلی‌متر افزوده می‌شود.

اما درباره بقایای ساختمانی که امروز در این منطقه می‌بینیم باید بگوییم در اصل بازمانده شهری است باستانی به نام «شیز» که روزگاری رونق و قداست زیادی داشته است. این شهر باستانی در ادوار مختلف محل سکونت اقوامی مانند مادها، هخامنشیان، اشکانیان، ساسانیان و مغولان بوده که در هر یک از این دوره‌ها، در اوج قدرت و تمدن زمان مربوط به خود قرار داشته است، اما در دوره ساسانی به دلیل آن‌که جنبه‌های مذهبی آن تا حد زیادی بیش از پیش افزایش پیدا کرد، اهمیت و آبادانی‌اش دوچندان ‌شد.

کوروش هخامنشی و تخت سلیمان

همان‌طور که می‌دانید کوروش بنیانگذار و نخستین پادشاه هخامنشی بود و از آغاز تا پایان فرمانروایی‌‌اش دائما به کشورگشایی و برقراری آرامش در کشورهای فتح شده می‌پرداخت. یکی از سرزمین‌های مهم و ثروتمندی که او قصد داشت به امپراتوری ایران اضافه کند کشوری بود به نام لیدیا در همسایگی آسیای صغیر(ترکیه) و یونان. در آن زمان لیدیا حکمران قدرتمندی داشت به نام کرسوس که تا آخرین توان خود در برابر کوروش ایستادگی کرد اما سرانجام مغلوب شد و لیدیا نیز به تصرف کوروش درآمد.

یکی از مورخان این‌گونه گزارش کرده است که در گیر‌و‌دار این جنگ‌ها کوروش نذر می‌کند که اگر بر کرسوس پیروز شود اشیای قیمتی را که از خزانه او به دست می‌آورد به دریاچه مقدس شهر شیز هدیه کند. کرسوس اولین پادشاهی بود که اقدام به ضرب سکه کرد و آنقدر ثروتمند بود که امروز در میان اروپاییان به صورت ضرب‌المثل درآمده و افراد متمول را کرسوس می‌خوانند.

بنابراین خیلی‌ها می‌گویند حتما اشیای قیمتی زیادی در خزانه‌اش نگهداری می‌شده که کوروش به آنها دست یافته است. تا به حال امکان دسترسی به عمق این دریاچه و کاوش در آنجا فراهم نشده است اما اگر ماجرای نذر کوروش حقیقت داشته باشد باید گفت گنجینه ارزشمندی در دل این دریاچه زیبا نهفته است.

وقتی برای گردشگری در تخت سلیمان هستید به یاد داشته باشید که شهر شیز برای دشمنان ایران در دوره‌های مختلف اهمیت ویژه‌ای داشته و بارها تلاش کردند از طریق تصرف و گاه تخریب آن به حکومت‌های ایرانی ضربه بزنند. یکی از دشمنان تاریخی ایران در دوره‌های اشکانی و ساسانی، کشور تازه تاسیس روم بود که چندین بار درصدد تسخیر شیز برآمد.

در دوره ساسانی هم روحانیان زرتشتی این باور را ترویج دادند که محل تولد زرتشت شهر شیز بوده و یکی از 3 آتشکده بزرگ و اساطیری خود را در آنجا بنا کردند.

به همین دلیل بیشتر پادشاهان ایران پس از نشستن بر اریکه شاهنشاهی با پای پیاده به این نیایشگاه می‌رفتند و به درگاه خداوند سپاس و درود می‌فرستاده‌اند و سپس هدایایی را به این آتشکده تقدیم می‌کردند. تاریخ‌نویسان زیادی شرح این نیایشگاه را که توسط صنعتگران سراسر کشور با عاج و طلا و جواهرات ساخته شده بود، با آب و تاب تمام نوشته‌اند.