انگیزه‌های آمریکا برای ماندن در‌ عراق

آمریکایی‌ها پس از رخدادهای اخیر منطقه بویژه شروع انقلاب‌ها در مصر، تونس، یمن و بخصوص بحرین درصدد جایگزینی مقر ناوگان پنجم دریایی خود در کشوری جدا از بحرین هستند، زیرا شرایطی که اکنون در بحرین و جود دارد، کاملا شکننده است و آمریکایی‌ها پیش‌بینی می‌کنند ممکن است انقلاب‌های عربی با سرایت به کشور‌های حوزه خلیج فارس بویژه بحرین ـ که ساختار اجتماعی مخصوصی دارد و در آینده می‌تواند حاکمیت بحرین را دچار چالش کند ـ به دگرگونی‌های بنیادی منجر شود. لذا آمریکایی‌ها ابتدا موافقت‌نامه امنیتی واشنگتن- بغداد را پذیرفتند و امضا کردند و قرار بود نیروهایشان تا پایان سال 2011 از عراق خارج شود، اما بعد از شروع انقلاب‌های عربی که ممکن است امنیت آمریکا را در خاورمیانه به خطر اندازد، درصدد جایگزینی نیروهای خود برآمده‌اند. به نظر آنان، عراق کنونی از مرحله انقلاب‌های عربی خارج شده و بتدریج وارد دوران ثبات، امنیت و آرامش خواهد شد. اگر در آینده کشور‌های عرب حوزه خلیج‌فارس دچار ناامنی و انقلاب‌های مردمی شوند، ممکن است آمریکا نیازی به یک پایگاه جدید داشته باشد. به همین دلیل به دولت نوری المالکی فشار می‌آورند تا با تمدید موافقت‌نامه امنیتی واشنگتن ـ بغداد موافقت کند.

کردهای عراقی در واقع استفاده‌کنندگان اصلی از حضور نیرو‌های آمریکایی در عراق بوده‌اند و روابط تنگاتنگی با آمریکایی‌ها دارند. گذشته از این، از نظر رهبران کردستان عراق برخورداری از خود مختاری در اقلیم کردستان، مرهون کمک‌های آمریکاست. به همین دلیل هم کردهای عراق بر این نظرند که امتیازاتی از دولت نوری المالکی بگیرند و معتقدند تا زمانی که آمریکایی‌ها در این کشور هستند، می‌توانند امتیازات بیشتری از دولت برای برقراری خودمختاری کامل، گرفتن بودجه بیشتر و آزادی عمل بیشتر طلب کنند.

آقای نوری المالکی در این اندیشه است که اگر در برابر آمریکایی‌ها مقاومت کند، آنان برای وی و دولتش مشکل ایجاد خواهند کرد، لذا تحت فشار نیروهای لائیک کرد و سنی مذهب از یک سو و آمریکا از سوی دیگر، قرار دارد. وی برای این‌که دولت خود را حفظ کند، ناچار است با آمریکایی‌ها وارد تعامل شود و اهداف آمریکایی‌ها را تامین کند.

آمریکایی‌ها در ابتدا قرار بود 50 پایگاه در عراق داشته باشند؛ ولی به دلیل مخالفت احزاب شیعی، مجلس اعلا و جریان مقتدی صدر و همچنین دولت نوری المالکی این 50 پایگاه به 8 پایگاه کاهش یافت که عمدتا در مناطق جنوبی و کردستان عراق و فرات میانه است و بناست در این مناطق، پایگاه‌های دائمی آمریکا مستقر شود.

جدا از جمهوری اسلامی ایران، همه کشورهای همسایه عراق از جمله ترکیه و حتی سوریه، اردن و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس با تمدید موافقت‌نامه امنیتی خیلی مخالف نیستند، ولی از آنجا که آمریکایی‌ها همواره علیه امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران اقدام کرده و گروه‌هایی تروریستی و جاسوس روانه خاک ایران می‌کنند؛ لذا تنها جمهوری اسلامی ایران نسبت به حضور نیروهای آمریکایی در عراق از خود واکنش منفی نشان می‌دهد و مایل نیست که آمریکا از عراق به عنوان پایگاهی برای ایجاد مزاحمت برای کشور‌ها استفاده کند. زیرا هدف از ایجاد این پایگاه‌ها‌ این است که اگر کشورهای اطراف رژیم صهیونیستی در آینده مزاحمت‌هایی برای این رژیم به وجود آورند، آنها بتوانند دفاع کنند و این که اگر آمریکایی‌ها نیز بتدریج جایگاه و موقعیت خود را در کشورهای عرب منطقه از دست دادند، بتوانند آینده‌ خاورمیانه را مدیریت کنند. گذشته از این، باید گفت اگر دولت مالکی با تمدید موافقت‌نامه بغداد- واشنگتن موافقت کند، در واقع مهم‌ترین هم‌پیمان خود یعنی جمهوری اسلامی ایران را از دست خواهد داد، چراکه تهران همواره مدافع امنیت داخلی عراق بوده و از دولت مالکی هم حمایت کرده است. بنابراین دولت مالکی باید مسائل امنیتی و امنیت ملی کشور ایران را مورد توجه قرار دهد تا این‌که آمریکا از طریق مرزهای غربی ایران نتواند برای ما مشکل به وجود آورد.