در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
در تعدادی فیلم سینمایی دنبالهدار بازی کردهاید و جالب است که در تمام این دنبالهها هم نقش خود را کاملا خوب و قابل دفاع ارائه کرده و تماشاچی را تحت تاثیر قرار دادهاید. مشخص است که هنگام بازی در فیلمها به دنبال پیدا کردن راههای تازهای برای رسیدن به یک بازی بهتر و جدیدتر هستید. وقتی در فیلمی بازی میکنید که قصه و حال و هوایش برای تماشاچی تا حدودی غریب است و شبیه کارهای قبلیتان نیست، چه میکنید؟ از چه روشهایی استفاده میکنید تا آن نقش برای بیننده پذیرفتنی و جذاب و حتی یگانه باشد؟
قبل از هر چیز این نکته را بگویم که هیچوقت در جستجوی چیزی یگانه نبودهام. هیچوقت در کار بازیگری نمیتوان به چنین چیزی رسید. آنچه هنگام قبول بازی در یک فیلم بهدنبال آن هستم، قصهای است که به شکلی جذاب تعریف شود. به دنبال نقشهایی هستم که به تماشاگران خود چیزهای باارزشی ارائه میکند و تجربیاتشان را غنیتر میکند. این جور نقشها حس و حال خاصی دارد و بیننده را درگیر خود میکند. حالا میخواهد این نقش در فیلمی مثل مجموعه اکشن و ماجراجویانه ایندیانا جونز باشد که در آن نقش یک قهرمان را دارم یا فیلمی که کاراکتر آن احساسات و عواطف انسانیتر و عمیقتری را به نمایش میگذارد، اما هر جور نقشی را که برای بازی قبول کنم، تلاش دارم آن را بهتر درک کنم و بازی متناسب با حال و هوای قصه ارائه دهم. اصل ماجرا این است که این کاراکتر باید در خدمت قصه فیلم و ماجراهای آن باشد. به همین دلیل، نقشهایی را که تلاش دارند به قصه کمک کنند تا بهتر تعریف شود را دوست ندارم. هنگام بازی در فیلمها، معمولا چیزهای غیرضروری را به نقش اضافه نمیکنم و خودم را درون جزئیات قصه غرق میکنم. براساس فهم و ادراک خودم از نقش، آن را بازی میکنم.
هنوز هم بازیگری برایتان حرفهای چالشبرانگیز است و از حضور جلوی دوربین احساس رضایت میکنید؟
کاملا. احساس میکنم آنچه باعث میشود این کار همیشه برایم تازگی داشته باشد این است که شما هیچوقت نمیتوانید مشکلات و سختیهای کار را حدس بزنید و پیشبینی کنید هنگام بازی در این یا آن فیلم تازه، چه اتفاقاتی قرار است بیفتد. برای من این حرفه یعنی حل مشکل سر صحنه فیلمبرداری و این دقیقا همان چیزی است که خیلی دوست دارم. عاشق این هستم که روی صحنه یا جلوی دوربین بروم. دوست دارم تحت فشار باشم (مثل کسی که اسلحهای را روی شقیقهاش نشانه گرفتهاند) و در مدت زمان کوتاهی که فرصت دارم، کارم را درست انجام بدهم. همین بخش کار است که برایم جذابیت دارد. دومین نکتهای که در رابطه با کار بازیگری دوست دارم، این است که فیلمهای سینمایی کمک میکنند تا هر روز چیزهای تازهتری یاد بگیرم و نکات جدیدی را درباره خودم و دنیای پیرامونم پیدا کنم.
در دنیای سینما بازیگران معتبری مثل جورج کلونی را داریم که با فیلمسازان جوانتری مثل جیسن ریتمن کار میکنند. آیا فیلمساز خاصی وجود دارد که بخواهید با او کار کنید؟
خب، جیسن ریتمن! فیلمهای «جونز» و «برای سیگار نکشیدن متشکرم» او را خیلی دوست دارم. ریتمن فیلمساز بسیار مستعدی است. خود جورج (کلونی) هم فیلمساز بسیار خوبی است و خیلی مایلم در یکی از فیلمهایی که میسازد با او همکاری کنم. اما اگر بخواهم کلی صحبت کنم، صادقانه باید بگویم فیلمهای بسیار کمی دیدهام و نمیتوانم اظهارنظر دقیقی درباره فیلمسازان جوان کنم. به آنچه دیگران انجام میدهند احترام میگذارم و کار همکارانم را تحسین میکنم. اما خیلی کم به سینما میروم و حال و حوصله فیلم دیدن در خانه را هم ندارم.
میخواهید بازی در فیلمهایی را ادامه دهید که تماشاگران با آنها کاملا آشنا هستند یا در فکر مکاشفات تازه بازیگری هستید و میخواهید فیلمها و نقشهایی را بازی کنید که خودتان آنها را دوست دارید؟
فکر میکنم حرفه ما در طول این سالها آنقدر دچار تحول و تغییر شده که همه عوامل و دستاندرکاران آن بهدنبال نوعی امنیت شغلی هستند. مسائل اقتصادی سختتر شده و به همان اندازه امکان ریسک و خطر هم کمتر شده است. این روزها اگر شما بخواهید کاری را انجام دهید که کمی متفاوت به نظر میرسد (یا تا حدودی عجیب و غریب است) مجبورید انجام آن را خودتان به عهده بگیرید.
شرکتهای فیلمسازی مایل هستند
هر بازیگری را در نقشی بهکار گیرند که با آن بین تماشاگران شناخته و معروف شدهاند،اما من دوست دارم علاوهبر فیلمهای ماجراجویانه، در کارهای کمدی نیز بازی کنم
در مورد نقش خاصی که بخواهم جلوی دوربین بازی کنم، باید از نقشهای کمدی نام ببرم. یک بار جیجی آدامز گفت قصد تولید فیلمی کمدی را دارد و میخواهد من آن را برایش بازی کنم. دوست دارم باز هم در فیلمهای دلهرهآور بازی داشته باشم، اما واقعیتی که باید به آن اشاره کرد این است که کمپانیهای فیلمسازی معمولا مایل هستند هر بازیگری را در آن نوع نقشها به کار بگیرند که با آن در بین تماشاگران شناخته و معروف شدهاند. حضور شرکتهای مستقل فیلمسازی از این نظر مغتنم است که فیلمهای خودشان را میسازند و کاری به کلیشه بازیهای کمپانیهای بزرگ ندارند. این مساله به ما بازیگران کمک میکند تا نقشهای مورد علاقه خودمان را هم جلوی دوربین بازی کنیم.
خود شما هم سعی میکنید کارهای مورد علاقهتان را تهیه و تولید کنید؟
بله. تا به حال هم چند بار این کار را کردهام. هر بار که فرصت انجام چنین کاری پیش بیاید، حتما این کار را میکنم.
تهیهکنندگی فیلمها به شما امکان فعالیت خلاقه در رشتهای بجز بازیگری را میدهد یا فقط کمک میکند تا کار شما در مقام بازیگر روی پرده سینما بهتر دیده شود؟
خب، قبل از هر چیز کمک میکند تا کار من روی پرده بهتر به چشم بیاید، اما در همان حال به معنی آن است که به من امکان تصمیمگیری درباره جوانب مختلف کار را میدهد. وقتی تهیهکننده نیز هستید، میتوانید درباره کلیت کار و همچنین درمورد کیفیت فیلم، فیلمنامه، کارگردانی و بازیگری اظهار نظر کنید.
میتوانید از فیلم مشخصی یاد کنیدکه در طول این سالها از بازی در آن احساس خشنودی و رضایتخاطر کامل داشتهاید؟
صادقانه بگویم کارم را خیلی دوست دارم و از حضور در تمام فیلمهایی که بازی کردهام راضیام. هم همکاری با هنرمندان قدیمی را دوست دارم و هم کار با تازهواردها را. دوست دارم سر صحنه فیلمبرداری حکم یک آدم بهدرد بخور را داشته باشم. فیلمهایی را که بازی کردهام به این دلیل بازی کردهام که دوستشان داشتهام وگرنه با آنها همکاری نمیکردم. برای همین، خیلی سخت است که بخواهم از یکی یا دو تا از آنها به صورت ویژه اسم ببرم.
مدتی است بحث تولید قسمت دوم اکشن علمی ـ تخیلی «بلید رانر» ادامه دارد. سرنوشت این پروژه به کجا رسید؟
قرار است این فیلم ساخته شود، ولی هنوز زمان فیلمبرداریاش مشخص نشده است. فیلمنامه فیلم در حال تکمیل شدن است و میتوانم بگویم قصه قسمت دوم پیشدرآمدی به قصه اولین قسمت است. به این ترتیب، قصه دومین قسمت در دورانی قبل از شروع ماجراهای قسمت اول اتفاق میافتد. بلید رانر را خیلی دوست دارم و از همکاری با ریدلی اسکات در آن خشنودم. کاراکترم در این فیلم خاص بود و از بازی در آن نقش لذت بردم. دوست دارم آن تجربه شیرین یک بار دیگر تکرار شود، ولی خودم هم نمیدانم این اتفاق دقیقا چه زمانی میافتد.
استیون اسپیلبرگ هم گفته در تدارک ساخت قسمت تازهای از مجموعه فیلم ایندیانا جونز است.
ولی هنوز خبری از پایان کار نگارش فیلمنامه آن نیست. طی ماههای اخیر صحبتهای زیادی با هم داشتهایم و او از طرحهای خود برای فیلمنامه صحبت کرده است. مطمئن هستم یک قصه خوب برای قسمت جدید فیلم خواهد نوشت. جورج لوکاس هم به او کمک میکند. البته من دیگر آن بازیگر جوان 30 سال قبل نیستم که انواع و اقسام حرکات اکشن را جلوی دوربین داشته باشم. ولی بازی در چهارمین قسمت فیلم در 2 سال قبل، نشان داد که هنوز هم میتوانم نقش کاراکتری مثل ایندیانا جونز را بازی کنم.
کار جدید چه دارید؟
فعلا هیچ فیلمی را در دست تولید ندارم. این سالهای اخیر کمکارتر شدهام. هم سنم بالا رفته و باید مراعات آن را کنم و هم این که سختگیرتر شدهام و هر پروژهای مرا مجذوب خود نمیکند. این طور نیست که فقط بخواهم در فیلمهای سنگین و با ریتمی آرام بازی کنم. اگر یک فیلمنامه خوب اکشن هم پیشنهاد شود، در آن ایفای نقش خواهم کرد، اما مشکل این است که این روزها فیلم اکشن خوب هم کم ساخته میشود.
فکر نمیکنید برای بازی در فیلمهای اکشن و پرتحرک کمی پیر هستید؟
خیر. من تمام بدلکاریهای قسمت چهارم ایندیانا جونز را انجام دادم، درست مثل کاری که در دهه 80 میلادی و هنگام بازی در قسمتهای قبلی آن انجام داده بودم. بعد از گذشت 25 سال از زمان تولید قسمتهای قبلی، حالا دیگر خیلی خوب یاد گرفتهام که چه کارهایی را باید انجام دهم و چه کارهایی را خیر.
هفته پیش در جشنواره لوکارنو جایزه یک عمر فعالیت هنری را دریافت کردید. چه احساسی دارید؟
از این تقدیر بسیار خشنودم. در تمام این سالها من با فیلمسازان مستعد زیادی همکاری کردهام. بازیگران خیلی خوبی طی این سالها کنارم به بازی در فیلمها پرداختهاند و چیزهای زیادی از آنان یاد گرفتهام. خوشحالم که هنوز هم فرصت آن را دارم که هر از گاهی در یک فیلم سینمایی بازی کنم.
ورایتی/ مترجم: کیکاووس زیاری
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: