کدام مهمانی؟ کدام میزبانی؟

از تعارفاتی مانند برادران دینی و هموطنان افغانی گرفته تا مهاجران غیرقانونی به آنها گفته می‌شود. از طرفی برخوردها چه در سطح کوچه و خیابان و چه در سطوح اجتماعی بالاتر با افغانی‌های حاضر در ایران، اصولا صفر و یکی است.

برخی از فعالان حقوق مهاجران معتقدند از آنجا که ایران، در دهه 60خورشیدی، با توجه به شرایط بد آن زمان افغانستان، مرزها را برای ورود افغان‌ها باز گذاشت، پس باید همچنان رسم میزبانی را رعایت کرده و پذیرای حضور آنها باشد.

به اعتقاد آنها، هنوز هم شرایط در افغانستان به ثبات نرسیده و با توجه به حضور بیش از 3 دهه آنها در کشور و مشارکت در کارهای ساختمانی و کارگری در بخش‌های مختلف اقتصادی نمی‌توان براحتی از تلاش‌های آنها در ایران چشم‌پوشی کرد.

به اعتقاد آنها مهاجران افغانی در ایران باید از تمامی خدمات دولت که به شهروندان ایرانی ارائه می‌شود، برخوردار شوند، مگر زمانی که همه پایه‌های درست بازگشت آنها به افغانستان برنامه‌ریزی شده باشد.

اما دسته دیگری از کارشناسان معتقدند که مهاجرت افغان‌ها به ایران در زمان و شرایط خاصی بوده و حالا زمان بازگشت آنها به کشورشان است.

آنها به ازدواج غیرقانونی افغان‌ها با شهروندان ایرانی اشاره کرده و تاکید دارند که حضور آنها در بخش‌های کارگری با دستمزد پایین، سبب شده بسیاری از ایرانی‌ها جویای کار در همان سطح، بیکار بمانند.

همین تناقضات سبب شده در مجموع نگاه از بالایی به مسائل اجتماعی، اقتصادی و خصوصا فرهنگی به افغان‌های حاضر در کشور وجود داشته باشد. متاسفانه در خیلی از موارد شاهد برخوردهای غیرمناسب در حوزه کاری و اجتماعی دیده می‌شود.

هر چند اصولا نگاه شهروندان کشورهای مختلف به اتباع بیگانه و خصوصا مهاجر از جنس هموطن نیست، اما باید در نظر داشت که مهاجرت افغان‌ها به کشور ما، سابقه و شکل متفاوتی نسبت به سایر مهاجرت‌های بین‌المللی دارد.

با این تفاسیر گرچه نمی‌توان به همه شهروندان ایرانی اجبار کرد که نگاه درستی به مهاجران افغانی داشته باشند، اما از دولتمردان، این توقع می‌رود که اقدام درست برای خروج این مهاجران یا حضور تعریف شده آنها، داشته باشند.