فرار مغزها در قاب رسانه

سهیلی‌زاده به دلیل کارگردانی سریال «سه، دو، پنج» که از شبکه تهران در حال پخش ولی تولید آن هنوز ادامه دارد نتوانست پاسخگوی سوالاتمان باشد. اما تعدادی از عوامل این سریال به سوالاتمان پاسخ دادند. در ابتدا حسن جوهرچی یا همان استاد سلیمانی با ما و سوالاتمان همراه شد.

حسن جوهرچی ابتدا از بازی‌اش در این سریال می‌گوید: تازه از سفر حج برگشته بودم که آقای سهیلی‌زاده با من تماس گرفتند و من را برای بازی در این سریال دعوت کردند. در ابتدا چون موهایم بسیار کوتاه بود، برای پذیرش این کار کمی دچار تردید شدم، لذا این موضوع را با ایشان در میان گذاشتم، اما ایشان گفتند مشکلی نیست و پس از خواندن تقریبا 7 قسمت از فیلمنامه، بازی در این سریال را پذیرفتم. جوهرچی از نقش استاد سلیمانی بسیار راضی است و در این خصوص می‌گوید: «نقشم را در این کار بسیار دوست دارم، چون بعد از مدت‌ها توانستم در یک نقش کاملا متفاوت و البته خاص و امروزی بازی کنم.»

بازیگر نقش استاد سلیمانی در پاسخ به این سوال که در سراب کدام ویژگی برایتان جذابیت بیشتری داشت، می‌گوید: «قصه سراب حرف نو و تازه‌ای برای جامعه دارد. در جامعه امروز ما مسائل و مشکلاتی مانند سراب به وفور دیده می‌شود که در نهایت منجر به فرار مغزها می‌شود. اطلاع‌رسانی در مورد رفع مشکلات و مواجهه با فرار مغزها مهم‌ترین پیام سریال سراب است. علاوه بر این پیام، توجه به بحث پژوهش و تحقیق و نگاه تیزبین قصه به جهت آگاه‌سازی فرار مغزها از دیگر نکات جذاب قصه است.»

حسن جوهرچی همچنین در پاسخ به این سوال که در دوران دانشجویی خودتان آیا ارتباط نزدیکی با اساتید خود داشته‌اید یا خیر، می‌گوید: بله، رابطه من در دوران دانشجویی با استادان رابطه‌‌ای دوستانه و براساس محبت و مهرورزی بود. به راحتی مسائل و مشکلات بعضا غیردرسی را هم مطرح می‌کردیم. تجربه ایفای نقش دکتر سلیمانی برایم یادآور خاطرات شیرین زندگی‌ام بود.

بازیگر سریال سراب در این مورد که چرا امروزه این ارتباط گرم و دوستانه کمتر بین دانشجویان و اساتید وجود دارد، می‌گوید: به نظرم این مساله یک مشکل محسوب می‌شود و حتی می‌تواند خطرناک باشد. چراکه اگر استادی بتواند به دانشجویش در حل مشکلات کمک کند خیلی از مسائل به راحتی حل می‌شوند، اما در غیر این صورت یک مشکل کوچک می‌تواند به یک معضل بزرگ تبدیل شود. ضمن این که وقتی دانشجو حس می‌کند دیگران به او توجه دارند طبیعتا دیگر احساس تنهایی نمی‌کند و تلاش می‌کند تا تمام خلاقیت و نوآوری و ابتکار خود را برای سرزمین خود صرف کند. با این وجود در سراب تلاش کردیم، بتوانیم با اطلاع‌رسانی خوب جامعه را آگاه کنیم و راهکارهای موجود را در قالب تصویر ارائه دهیم.

جوهرچی، نقش استاد سلیمانی را این گونه تعریف می‌کند و می‌گوید: دکتر سلیمانی فردی اصولگرا و اهل جنگ و جبهه و علاقه‌مند به حل مشکلات دانشجویانش است که تلاش می‌کند با ایجاد روابط دوستانه با مشکلات آنها همراه و حقوق آنها را تحقق بخشد. وی در ادامه می‌گوید: به نظرم این موضوع علاوه بر موفقیت‌های این سریال می‌تواند در تحلیل مشکلات جامعه به مردم کمک کند.

حسن جوهرچی علاوه بر بازیگری، کار اجرا هم می‌کند. برای مثال سال گذشته اجرای برنامه ماه عسل در ایام ماه مبارک رمضان را به عهده داشت. وی در پاسخ به این سوال که چه تفاوتی میان بازیگری و اجرا می‌بینید، می‌گوید: اجرا و بازیگری 2 مقوله‌ جدا از یکدیگر هستند. در ایران دوره‌هایی برای آموزش بازیگری وجود دارد، اما در مورد کار اجرا این مساله وجود ندارد. در بازیگری می‌توان با اتکا به روش و متد مسائلی را حل و فصل کرد، اما در اجرا آنچه دیده می‌شود ثمره استعداد شخص مجری است. جوهرچی در ادامه می‌افزاید: به هر حال برای خودم محدودیتی قائل نیستم و در هر دو صورت اگر کار خوبی پیشنهاد شود (چه بازیگری و چه اجرا)‌ پس از بررسی‌های ابتدایی می‌پذیرم.

عزیز علیزاده، تهیه‌کننده سریال سراب است که در حال حاضر سریال «سه، پنج، دو» را هم از شبکه تهران به روی آنتن دارد. با این حساب می‌توان او را یکی از تهیه‌کنندگان پرکار امسال تابستان دانست. او از سراب این گونه می‌گوید: موضوع سراب ازجمله مباحثی است که در جامعه خلأ آن احساس می‌شود و متاسفانه خیلی از جوانان نخبه ما به دلیل بی‌توجهی، ایران را ترک کرده‌اند و تمام انرژی خود را در خارج از مرزها صرف کرده‌اند. ضمن این که باید بگویم سوژه این کار پیشنهاد خود مدیران سازمان صداوسیما بوده است.

علیزاده در پاسخ به این سوال که سریال سراب قصد دارد به مخاطبانش چه چیزی را بگوید و به دنبال چه هدفی است، می‌گوید: ما می‌خواهیم یک کار مفید را به مردم نشان دهیم. در کار رگه‌های مختلفی وجود دارد. گاهی به سمت مسائل روز رفته‌ایم و گاهی به سمت خانواده‌ها. به هر حال هشیاری جامعه علمی هدف اصلی ما در این کار است.

تهیه‌کننده سریال سراب در پاسخ به این سوال که کدام کاراکتر اهمیت بیشتری در این قصه دارد، می‌گوید: من تمامی قسمت‌های این کار را دوست دارم و با تمام کاراکترها ارتباط برقرار کرده‌ام، اما به نظرم کاراکتر استاد سلیمانی ویژگی‌های خاصی دارد او همانند یک پدر در کنار دانشجویانش ایستاده و در تمامی مسائل حامی آنها است و تمام توان خود را به کار می‌گیرد تا قسمتی از مشکلات آنها را حل کند. به هر حال باید بیشتر دقت کنیم؛ جایی مظلوم واقع می‌شویم و جایی می‌توانیم حقمان را بگیریم. گاهی حواسمان نیست و خودمان ظالم می‌شویم. علیزاده در پایان و در پاسخ به این سوال که سریال سراب را چطور می‌بینید می‌گوید: راز و پیام این سریال جلوگیری از فرار مغز‌هاست که به دلیل داشتن این پیام، این کار را خیلی دوست دارم چرا که دلم از رفتن دانشجویان نخبه از ایران می‌گیرد. امیدوارم مخاطبان این سریال هم ارمغان ما را دوست داشته باشند و با آن همذات‌پنداری کنند.

پندار اکبری در این سریال نقش حمید را ایفا می‌کند او پسر عبدالرضا اکبری بازیگر سینما و تلویزیون است و پیش از آن در سریال فاصله‌ها با حسین سهیلی‌زاده همکاری داشته است. پندار از نقشش در این سریال این طور می‌گوید: به واسطه همکاری قبلی‌ام با‌ آقای سهیلی‌زاده در سریال فاصله‌ها، برای بازی در این مجموعه دعوت به همکاری شدم و از آنجایی که اطمینان بسیار زیادی به کار آقای سهیلی‌زاده داشتم، با کمال میل پذیرفتم که در این سریال بازی کنم. پندار اکبری در پاسخ به این سوال که آیا اعتماد به سهیلی‌زاده کفایت می‌کرد یا خیر می‌گوید: فیلمنامه به طور کامل نوشته نشده بود و من تنها چند قسمت از قصه را مطالعه کردم. ضمن این که باید بگویم کاراکتر حمید را هم دوست داشتم. وی در ادامه در مورد ویژگی‌های نقش حمید می‌گوید. حمید نسبت به سایر نقش‌هایم از پرداخت بیشتری برخوردار است و می‌توان گفت جزو اصلی‌ترین و محوری‌ترین افراد قصه است. به هر حال تمام بازیگران از کلیشه شدن هراس دارند و من هم همین‌گونه فکر می‌کنم.

بازیگر نقش حمید این شخصیت را این طور تعریف می‌کند و می‌گوید: حمید دانشجوی نخبه‌ای است که شخصیت آرامی دارد و در مواجه با خانواده و دوستانش تغییر شخصیت می‌دهد و در نهایت هم ایران را ترک می‌کند، به هر حال برای اجرای بهتر این شخصیت، خودم تحقیقاتی را در خصوص موضوع فیلمنامه انجام دادم که بسیار برایم راهگشا بود.

اکبری در انتها درخصوص کارهای آینده‌اش می‌گوید: در حال حاضر در یک تله‌فیلم مشغول بازی هستم که به زودی پخش می‌شود.

آرش تاج، بازیگری است که تا به حال در فیلم‌هایی چون دیوانه از قفس پرید، لانه عقاب‌ها، شوکران، زن امروز و... به ایفای نقش پرداخته است. تاج از بازی‌اش در سریال سراب این‌گونه برایمان می‌گوید: من قبلا با آقای سهیلی‌زاده همکاری داشته‌ام و به واسطه این همکاری بار دیگر به ایشان اعتماد کردم و در این سریال حضور یافتم. تاج از ویژگی‌های این سریال این طور می‌گوید: سراب، واقعیتی را انعکاس می‌دهد که خلأ آن امروز در جامعه بسیار به چشم می‌خورد. عدم کفایت دانشگاه‌ها و نابه‌جا بودن مسیر حرکت دانشگاه‌ها برای حمایت دانشجویان و... در نهایت هم فرار مغزها. وی در مورد کاراکترش در این سریال می‌گوید: من نقش رئیس دانشکده‌ای را دارم که هزینه‌ای در اختیار دارد که آن را صرف دانشجویان نمی‌کند و با این کار خود مساله مهمی را به وجود می‌آورد. تاج می‌گوید: من درست عین این مشکل را در مورد فرزند خودم داشتم. فرزندم شاگرد اول دانشگاه تهران بود، اما به دلیل بی‌توجهی مسوولان دانشگاه به خارج از ایران رفته و در آنجا ادامه تحصیل می‌دهد. به هر حال به نظر من این مساله عین واقعیت است.

تاج در پاسخ به این سوال که سراب تلفیقی از بازیگران چهره و غیرچهره است و این مساله چقدر برایش اهمیت داشته است، می‌گوید: به هر حال روزی این جوانان باید بیایند و جای ما را پر کنند و از طرفی آنها نیاز به تجربه‌اندوزی دارند، بنابراین من به همه آنها احترام می‌گذارم و اگر بتوانم حتی حاضرم تجربه‌هایم را در اختیارشان بگذارم.

بازیگر سریال سراب در مورد این که بازیگر مقابلش چقدر برای او اهمیت دارد می‌گوید: خیلی زیاد. چون ما با یکدیگر باید یک نوع بده و بستان داشته باشیم تا نقش هر دویمان دیده شود و زمانی یک بازیگر می‌تواند احساسش را بروز دهد که بازیگر مقابلش هم جواب بدهد. برای همین سعی می کنم اگر ایرادی را دیدم متذکر شوم و به همین نسبت اگر بازیگر مقابلم هم نکته‌ای در مورد بازی‌ام داشته باشد، حتما می‌پذیرم.

آرش تاج همچنین در پاسخ به این سوال که چگونه خودش را به یک نقش نزدیک می‌کند، گفت: وقتی فیلمنامه را می‌خوانم، صحنه، لوکیشن و دکوپاژ را در ذهنم مرور می‌کنم و با نزدیک شدن به آنها می‌توانم نقشم را هم پیدا کنم.

وی در ادامه در پاسخ به این سوال که در اجرای نقش‌هایتان به چه چیزی وابسته‌تر هستید، می‌گوید: در وهله اول فیلمنامه را می‌خوانم تا نقشم را بهتر درک کنم. بعد به کارگردان توجه می‌کنم تا بهتر راهنمایی‌ام کند و تجربه‌هایم هم، راه را برای رسیدن به نقشم باز می‌کند.

تاج در پایان در مورد کارهای آینده‌اش می‌گوید: قرار است در سریال «سه، پنج، دو» نقش یک مربی خارجی را ایفا کنم که به تهران می‌آید.