همکاری برای نجات مرجان‌ها

تاکنون برای حفاظت از این موجودات اقدامات متنوعی همچون محدود کردن فعالیت‌های گردشگری، اجرای طرح‌های مدیریت یکپارچه ساحلی در نواحی مرجانی، آموزش جوامع بومی و ساحل‌نشینان و... پیشنهاد شده است اما به نظر می‌رسد همکاری ایران با کشورهای حاشیه خلیج فارس برای مطالعه در زمینه مرجان‌ها را می‌بایست جدی‌ترین حرکت در راستای نجات مرجان‌ها دانست. براین اساس قرار است ایران، با چند کشور عضو راپمی همچون امارات عربی متحده، عمان و کویت در زمینه مطالعه روی مرجان‌های خلیج فارس همکاری کنند.

سازمان منطقه‌ای حفاظت از محیط زیست دریایی(راپمی) که حوزه فعالیت و نظارتش خلیج فارس و بخشی از دریای عمان است، از 32 سال پیش فعالیت خود را آغاز کرده و پس از کنوانسیون کویت ضمانت اجرایی پیدا کرده است. این سازمان از زمان تشکیل، ضمن ارائه کمک‌های فنی به کشورهای عضو یعنی ایران، امارات عربی متحده، بحرین، عراق، کویت، عمان، قطر و عربستان سعودی، به اجرای کنوانسیون و پروتکل مربوطه و نیز پروژه‌های ارزیابی و مدیریتی زیست محیطی پرداخته است.

حفظ تنوع زیستی، تعیین اولویت‌های توسعه پایدار در منطقه، جلوگیری از آلودگی دریا، کنترل آلودگی‌های ناشی از تردد کشتی‌ها، مهار و مدیریت نشت‌های نفتی و مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی بخشی از فعالیت‌های راپمی برای حفاظت محیط زیست دریایی منطقه است.

در آخرین نشست راپمی که هر دو سال یک بار برگزار و در آن برنامه‌های دوسالانه اعضا مشخص می‌شود، مرجان‌های خلیج فارس مورد توجه قرار گرفتند و براساس اعلام دفتر زیست‌بوم‌های دریایی سازمان محیط زیست، در حال حاضر مفاد اولیه طرح همکاری تهیه شده و ‌با دانشگاه سلطان قابوس در عمان هماهنگی‌های لازم صورت گرفته است. قرار است در این طرح شاخص‌هایی همچون سلامت مرجان‌ها، پراکندگی، عوامل تخریب و... مورد بررسی قرار گیرند.

براساس این طرح کشورهای منطقه ملزم می‌شوند در طرحی مشترک و با روشی یکسان روی مرجان‌ها کار کنند تا برنامه‌های مطالعاتی در منطقه به‌صورت یکنواخت پیش‌رود. به اعتقاد کارشناسان این همکاری موجب می‌شود تا کشورهای منطقه از تحقیقات و کارهای پژوهشی همدیگر روی مرجان‌ها مطلع شوند تا به این ترتیب از دوباره کاری جلوگیری شود.

بهاره صفوی / گروه دانش