گازهای زیستی؛ منبع تجدیدپذیر انرژی

زیست توده یا همان بیوماس و بیوگاز یا گاز زیستی حاصل از آن از منابع انرژی محسوب می‌شود که از زباله‌ یا کشت گیاهان مخصوص قابل دستیابی است و می‌توان از آن به عنوان یک منبع انرژی مناسب به جای دیگر منابع تجدیدناپذیر انرژی که ذخایر آنها رو به پایان است، استفاده کرد.

کد خبر: ۳۹۴۳۸۱

در واقع باکتری‌های بی‌هوازی (باکتری‌هایی که برای زنده ماندنشان به اکسیژن نیاز ندارند)‌ در اثر تجزیه مواد آلی از طریق فرآیندهایی نظیر فرسایش یا تخمیر گازی را آزاد می‌کنند که به آن گاز زیستی یا بیوگاز گفته می‌شود و می‌توان از آن به عنوان یک منبع انرژی برای تولید گرما و حرارت و همچنین تولید برق استفاده کرد.

همچنین این باکتری‌ها در نتیجه این فرآیند، رسوباتی را بر جای می‌گذارند که از ارزش تغذیه‌ای بسیار بالایی برخوردار هستند و می‌توان از آنها در کشاورزی و پرورش آبزیان استفاده کرد.

تولید بیوگاز در 2 مرحله انجام می‌شود. در مرحله اول، باکتری‌های بی‌هوازی مواد آلی را به اسیدهای آلی تبدیل می‌کنند و در مرحله دوم گروه دیگری از باکتری‌ها، اسیدهای آلی به وجود آمده را تجزیه می‌کنند که در نتیجه آن بیوگاز که بخش قابل توجهی از آن را گاز متان تشکیل می‌دهد، تولید خواهد شد. به نظر می‌رسد این فناوری بتواند راهکار مناسبی برای تامین انرژی مورد نیاز جوامع کوچک و بویژه مناطق روستایی باشد و علاوه بر انرژی مورد نیاز ساکنان مناطق، به عنوان روشی برای بازیافت پسماندهای آلی مورد استفاده قرار گیرد. تانک تخمیر بخش اصلی دستگاه تولید بیوگاز است که معمولا به شکل استوانه‌ای است و از جنس آجر یا بتون ساخته می‌شود. این مخزن را می‌توان به طور کامل در درون زمین قرار داد یا بخشی از آن را در روی سطح زمین مستقر کرد. در این دستگاه که تولید بیوگاز در داخل آن انجام می‌شود، باکتری‌ها مواد زاید آلی را تجزیه می‌کنند، ساختار شیمیایی آن را درهم می‌شکنند و گاز حاصل از این فرآیند که همان بیوگاز است و همچنین رسوباتی که از آن به عنوان کود استفاده خواهد شد جمع‌آوری می‌شوند تا مورد استفاده قرار گیرند. در نخستین مرحله از این فرآیند پسماندهای آلی وارد دستگاه شده و با آب ترکیب می‌شوند. در محفظه تخمیر، باکتری‌ها مواد آلی را تخمیر می‌کنند و در نتیجه این فرآیند، گازهایی حاصل خواهد شد و رسوباتی نیز برجای خواهد ماند. گاز حاصل از این فرآیند همان بیوگاز یا گاز زیستی است که متشکل از گازهای متان و دی‌اکسید کربن است. از این گاز برای آشپزی، تولید گرما و حرارت و همچنین تولید جریان الکتریسیته استفاده خواهد شد. چنین رسوباتی حاصل از این فرآیند سرشار از مواد غذایی است و ویژگی منحصر به فرد این کود این است که فاقد هر گونه بوی نامطبوع و آزاردهنده‌ای است و می‌تواند منبع غذایی مناسبی برای گیاهان باشد. زباله‌های شهری می‌توانند منبع عمده تولید بیوگاز باشند و اگر دفع زباله‌ها به درستی انجام شود، می‌توان از آن مقادیر قابل توجهی بیوگاز به دست‌آورد. براساس مطالعات انجام شده در این زمینه، با استفاده از بیوگاز به عنوان منبعی برای تامین انرژی در صنعت حمل و نقل، میزان انتشار گاز آلاینده‌ دی‌اکسیدکربن که نقش بسیار مهمی در افزایش گازهای گلخانه‌ای در سطح دنیا دارد به میزان قابل توجهی و تا حدود 65 تا 85 درصد کاهش خواهد یافت.