کیسه هوا؛ مناقشه جدید خودروسازان و پلیس

هرچند این اظهارنظر در آن زمان آنچنان که باید از سوی خودروسازان جدی گرفته نشد، اما از تیرماه سال 88 که شورای عالی استاندارد در کمیسیون امور زیربنایی، صنعت و محیط زیست خود سرانجام با وجود کشمکش‌های فراوان نصب کیسه ایمنی هوا روی خودروها را از ابتدای برنامه پنجم توسعه اجباری کرد باز هم خودروسازان تصمیم گرفتند که سیاست سکوت را در پیش بگیرند.

شاید هم استدلال آنها این بود که هنوز تا زمان اجرایی شدن برنامه پنجم توسعه (سال 90) فرصت زیادی باقی است و شاید این مصوبه تا آن زمان دستخوش تغییراتی شود.

اما حالا درست در روزهای آغازین سال 90 و با یادآوری مسوولان راهنمایی و رانندگی به فرارسیدن زمان اجرایی شدن نصب کیسه هوا روی خودروهای داخلی به نظر می‌رسد پس از موضوع نصب ترمز ضدقفل روی خودروها با کشمکش جدی که طی یک سال اخیر میان خودروسازان و راهنمایی و رانندگی بر سر آن وجود داشت، موضوع الزام خودروسازان به نصب تجهیزات ایمنی روی خودروها امسال وارد مرحله جدیدی خواهد شد.

همه چیز از این جمله آغاز شد «خودروهای داخلی ناایمن و گران است»

این صریح‌ترین اظهارنظر یک مسوول ارشد پلیس راهنمایی و رانندگی درباره وضعیت ایمنی خودروهای تولید داخل بود که خودروسازان داخلی را به دلیل کوتاهی در نصب ترمز ضدقفل و کیسه هوا به عنوان 2 اصل مهم در ایمنی خودروها متهم کرد.

سردار اسکندر مومنی این را هم گفت که 30 ‌تا 40 درصد تصادفات رانندگی در کشور به دلیل نقص ایمنی خودروها رخ می‌دهد و از خودروسازان داخلی خواست نسبت به اجرای مصوبه دولت مبنی بر نصب ترمز ضدقفل و کیسه هوا روی خودروها بی‌تفاوت نباشند.

از همینجا بود که چالش میان خودروسازان و راهنمایی و رانندگی بر سر موضوع ایمنی خودروهای داخلی آغاز شد.

گردن نهادن خودروسازان داخلی به نصب ترمز ضدقفل روی تولیدات خود هرچند در مرحله نخست گامی موثر در ارتقای ایمنی خودروهای داخلی بود، اما هنوز تا ایمن شدن خودروهای داخلی راه طولانی در پیش است به طوری که این بار مسوولان راهنمایی و رانندگی از یکسو و مسوولان شورای عالی ترافیک مصمم شده‌اند، بحث ایمنی خودروها را نیمه کاره رها نکرده و تا زمانی‌که تب و تاب نصب ترمز ضدقفل روی خودروها داغ است، بحث نصب کیسه هوا به عنوان عامل دیگری در ارتقای سطح ایمنی خودروهای داخلی را محقق سازند.

در این زمینه و در حالی که هنوز چند روزی از پایان تعطیلات نوروزی نگذشته است، رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی ناجا روز گذشته در جمع خبرنگاران با اشاره به کاهش 10 درصدی کشته‌های حوادث رانندگی در نوروز امسال، از ابلاغیه جدیدی خبر داد که بر اساس آن خودروهای تولید داخل مدل سال 1390 در صورتی که نداشتن کیسه هوا در تصادف آنها منجر به مجروح شدن یا مرگ راننده و سرنشین آن شود، شرکت سازنده مقصر بوده و به دستگاه قضایی معرفی می‌شود.

ورود مراجع قضایی به بحث نصب تجهیزات ایمنی روی خودروهای داخلی بیانگر این است که مسوولان راهنمایی و رانندگی مصمم هستند نصب کیسه هوا روی خودروها را در مدت زمان کوتاه‌تری نسبت به آنچه در مورد نصب ترمز ضدقفل اتفاق افتاد، اجرایی کنند.

اما این فقط مسوولان پلیس راهنمایی و رانندگی نیستند که با جدیت پیگیر الزام خودروسازان برای نصب کیسه هوا روی خودروهای تولید داخل هستند. مسوولان شورای عالی ترافیک وزارت کشور نیز برای ارتقای ایمنی خودروهای تولید داخل مصمم شده اند در گام نخست، این کار را از تاکسی‌ها به‌عنوان بخش مهمی از حمل‌ونقل عمومی آغاز کنند.

دبیر شورای عالی ترافیک وزارت کشور چندی پیش در گفت‌وگو با ایسنا ضمن اشاره به مصوبه سال گذشته شورای عالی ترافیک کشور مبنی بر الزام خودروسازان داخلی به ارتقای ایمنی خودروهای تولید داخل در برنامه پنجم توسعه گفت: از امسال با توجه به توان خودروسازان داخلی تمام تاکسی‌های تولیدی جدید باید به کیسه هوا و ترمز ضدقفل تجهیز شوند و در غیر این صورت مجوز شماره‌گذاری را دریافت نخواهند کرد.

هرچند مسوولان راهنمایی و رانندگی از یک‌سو و مسوولان شورای عالی ترافیک با جدیت مصمم به اجرایی شدن نصب کیسه هوا مانند موضوع ترمز ضدقفل روی خودروهای داخلی در سال 90 هستند و داشتن مصوبه دولت از یک‌سو و هماهنگی با مراجع قضایی از سوی دیگر را به عنوان ضمانت اجرایی محکمی در این زمینه می‌دانند، اما با سابقه نه چندان درخشانی که برخی شرکت‌های خودروساز داخلی در تبعیت از چنین مصوباتی دارند، این نگرانی وجود دارد که تا چه حد می‌توان به اجرایی شدن نصب کیسه هوا روی خودروها امیدوار بود.

نگرانی دیگر، اظهارات بهمن سال گذشته علی حداد قائم‌مقام شرکت زامیاد است که با تاکید بر این نکته که نصب کیسه هوا از ابتدای سال 90 ممکن نیست، گفته بود: در همه دنیا تعدادی استاندارد وجود دارد که کسب آنها الزامی است، اما کیسه ایمنی هوا و ترمز ضدقفل در هیچ جای دنیا الزامی نشده، بلکه نوعی بیمه است که هر کس بخواهد، باید هزینه آن را بپردازد؛ چرا که وقتی دولت سیاستش را بر ثبات قیمت‌ها گذاشته است، ما نمی‌توانیم همزمان چنین امکاناتی را به خودروهای خود اضافه کنیم و هم افزایش هزینه نداشته باشیم.

در چنین شرایطی بیم آن می‌رود که در صورت اجرایی شدن نصب کیسه هوا مانند ترمز ضدقفل روی خودروهای داخلی، قیمت فروش این خودروها نیز افزایش یابد و در چنین شرایطی با کاهش قدرت خرید مردم، مسوولان اجرای این مصوبه را نیمه کاره رها کنند.

پوران محمدی / گروه جامعه