عید است مسافران همه برگردند

مغازه‌داران بویژه سبزی‌فروشی‌ها در این شب مغازه‌هایشان را تزیین و چراغانی می‌کنند و آجیل‌فروشان برای اسپندی، آجیل درست می‌کنند، چرا که خوردن آجیل در این شب مرسوم است.کدبانوهای خانواده در آستانه عید نوروز، تخمه هندوانه محبوبی را که از تابستان نگه داشته‌اند، با نمک، آب‌لیمو و زردچوبه معطر کرده و بو می‌دهند. تخمه‌های بوداده یکی از اقلام آجیل عید نوروز است. سبزه انداختن هم از دیگر مراسم نوروزی این خطه است.کاشانی‌ها معتقدند پیش از تحویل سال، همه مسافران باید به خانه باز‌گردند و دور هم باشند. هنگام تحویل سال همه دور سفره هفت‌سین گردهم می‌آیند و پس از تحویل سال، بزرگ خانواده، دعای تحویل سال را می‌خواند و تفالی به دیوان حافظ می‌زند و به این ترتیب سال نو آغاز می‌شود.

در این منطقه و در شب عید به تازه‌عروسان نیز هدیه می‌دهند و برخی از خانواده‌ها سهم برنج و روغن خود را برای خانواده عروس می‌برند و آن را در کنار هم می‌خورند. در گذشته‌های نه چندان دور، در این شب مراسم حنابندان نیز برگزار می‌شده است.

در نیاسر نیز شب قبل از سال تحویل، خانواده داماد با بردن سبزی و ماهی برای خانواده عروس دورهم جمع شده، آن را پخته و می‌خوردند. هدیه خانواده داماد به عروس، پارچه، شیرینی و طلا بوده که آن را روی طبقی همراه با گوسفندی کاملا رنگ شده و تزئین شده پیشکش می‌کردند. این مراسم در آران و بیدگل هم به همین صورت برگزار می‌شده است. مراسم شب اسفند رعیتی در آران و بیدگل، در شامگاه 25 بهمن و با پختن پلو برگزار می‌شده است. کسانی که شاگرد یا کارگرانی داشتند، در این شب مقداری برنج و روغن به آنها می‌دادند. در روز 13 فروردین هم کسانی که تازه‌عروسی داشتند، چادری سفید بر سر او کرده و او را به یک زیارتگاه یا امامزاده می‌بردند و این روز را با رفتن به دشت و چمنزار، سپری و تعطیلات عید نوروز را به پایان می‌رساندند.

فروغ صالحی‌شهرابی ‌/ ‌جام‌جم کاشان