چهره واقعی مایکروسافت

 متن زیر یادداشت داخلی مایکروسافت در سال 1991 است که در آن به سیستم‌عامل OS‌/‌2 آی‌بی‌ام حمله شده و قرار است از طریق یک شیوه نامحسوس، این سیستم‌عامل را از رده خارج کند. نویسنده یادداشت، یوزف کراوتساک است که در حال حاضر مدیر بخش برنامه‌نویسی گروهی نرم‌افزار آوت‌لوک در مایکروسافت است. اینها فقط 3 جمله از این یادداشت محرمانه است:

شیوه جدیدی از برنامه‌نو‌یسی برای این محصول تهیه شود که آی‌بی‌ام دیگر نتواند ادعا کند نرم‌افزارهای ویندوزی با آن سیستم‌عامل همخوانی دارد. برنامه‌های ویندوزی باید طوری طراحی شوند که اجرای آنها روی آی‌بی‌ام غیرممکن باشد تا بنابراین سیستم‌عامل OS‌/‌2 سیستم‌عاملی غیرکاربردی و غیرهمخوان با ویندوز به مشتریان معرفی شود. این نکته جالبی است که مایکروسافت نخست ناهمخوانی‌ای ایجاد کرد که برنامه‌های کاربردی ویندوز روی OS‌/‌2 اجرا نشوند. بعد اعلام کرد مشتریان نباید OS‌/‌2 را بخرند چون برنامه‌های کاربردی مایکروسافت روی آن درست اجرا نمی‌شود.

اما ممکن است عده‌ای تصور کنند که این ماجرا متعلق به سال 1991 است و با ‌گذشت 20 سال از آن دوران، مایکروسافت جدیدی در حال توسعه نرم‌افزاری است، در حالی که با مطالعه مدارک و اسناد اخیر ناول، مایکروسافت و SEC در ماه مارس سال 2010، می‌توان به این نتیجه رسید که استراتژی مایکروسافت تغییر چندانی نکرده است. این موافقت‌نامه با عنوان «گسترش همکاری درونی مایکروسافت ـ ناول از طریق اوپن ایکس‌ام‌ال» بسته شده است.

این ماجرا مربوط به کاری است که مایکروسافت با ناول آغاز کرده بود و از این شرکت می‌خواست که در ازای پولی که مایکروسافت می‌پردازد، ناول کاری بکند که اوپن ایکس‌ام‌ال بشدت بدنام مایکروسافت، در ظاهر برای همکاری دو جانبه مناسب باشد. ناول از مارس در حال کار کردن روی این پروژه است تا کاری کند که اوپن آفیس یک‌جورهایی قابل همکاری داخلی و متقابل باشد، اما همان‌طوری که در ادامه خواهید دید، قرار است طوری رفتار شود که اوپن‌اکس‌ام‌ال مایکروسافت در جایی به ‌کار گرفته و مفید واقع شود.

از زمانی که مایکروسافت و ناول موافقت‌نامه صلح، حق اختراع و یک موافقت‌نامه دیگر همکاری فنی امضا کردند، برای اهالی منبع‌باز شک‌هایی وجود داشت که حالا می‌دانیم همه آن‌ شک‌ها و گمانه‌زنی‌ها درباره کاری که ناول با اوپن‌آفیسش می‌کرد، درست بوده و این توافق کاری تا نوامبر 2011 اعتبار دارد که نشان می‌دهد این داستان همچنان ادامه دارد.

الف: افزایش همکاری‌های داخلی مایکروسافت آفیس و ناول اوپن‌آفیس از طریق بهبود قابلیت حمل داده و فعال‌سازی پشتیبانی پیش‌فرض از استاندارد اوپن ایکس‌ام‌ال.

نکته: تمام اشارات در این سند همکاری به محصولات اوپن‌آفیس ناول (همان‌طور که در قرار داد آمده) اشاره دارد.

ب: قدرتمندتر کردن اکوسیستم اوپن ایکس‌ام‌ال با ایجاد فروشندگان نرم‌افزار.

ج: بالا بردن کیفیت استاندارد اوپن ایکس‌ام‌ال از طریق همکاری بیشتر پیاده ‌کنندگان در زمینه برطرف کردن آلودگی، بهبود کیفیت و جهت‌گیری استراتژیک. به این ترتیب از اهداف پروژه می‌توان به حضور ناول به عنوان یک پیاده‌ کننده فعال در نگهداری و تکامل استاندارد اوپن ایکس‌ام‌ال نام‌ برد. همکاری ناول در این استاندارد به گونه‌ای است که با رشد نیاز به محصولات نرم‌افزاری مدرن بیشتر می‌شود. (پشتیبانی مناسب از نرم‌افزار‌های قبلی و پیاده‌سازی ابزار کافی برای پیاده‌‌کنندگان به منظور نوآوری در جهت رفع نیاز مشتریان، رسیدن به درجه مناسبی از پایداری برای این استاندارد و غیره) ناول به عنوان پیاده ‌کننده درجه اول استاندارد اوپن ایکس‌ام‌ال شناخته می‌شود و به‌طور فعال تجارب خود را با دیگر جامعه اوپن‌ایکس‌ام‌ال به اشتراک می‌گذارد.

اما آیا می‌توان گفت که هدف از این پروژه‌ همکاری، ایجاد همخوانی و پشتیبانی کامل است؛ طبق این سند همخوانی بین نسخه ناول اوپن آفیس با مایکروسافت آفیس و بهبود پشتیبانی مدنظر است نه پشتیبانی کامل. این سند همچنین از شما می‌خواهد که از استاندارد استفاده کنید ولی الگوبرداری‌هایتان از محصولات مایکروسافت باشد.

این سند می‌گوید «بهبود» پشتیبانی و همخوانی بین اوپن آفیس و فقط نسخه ناول با مایکروسافت آفیس. فقط بهبود و نه پشتیبانی کامل. مقداری از استاندارد استفاده کنید اما آشکارا از محصولات مایکروسافت الگو بگیرید.

سوال دیگر این که چگونه ماجرای همخوانی کامل می‌تواند مطرح باشد وقتی الحاقات مایکروسافت در استاندارد جای نمی‌گیرد در حالی که مایکروسافت مالکیت شخصی‌ا‌‌‌ش را بر آنها ابراز و اعمال می‌کند؟ پاسخ و هدف واقعی این است که آرایش اوپن‌ ایکس‌ام‌ال به نوعی مشروع به نظر برسد و آن هم از طریق ایجاد این توهم که «همکاری فعال در پیاده‌سازی» وجود دارد و این نقش ناول است.

آ‌نچه ناول برای انجامش استخدام شده به‌طور اخص بر این موضوع تأکید دارد که محصول مایکروسافت را به بستر جدیدتری منتقل کند نه این که استانداردی را در سیستم دیگر پیاده کند. بنابراین مایکروسافت موظف نیست یک استاندارد مانند باقی استانداردها بسازد و در همکاری با دیگران به صورت مساوی کار بکند.

کراوتساک در حال حاضر مدیر گروه برنامه‌های مایکروسافت در دپارتمان آوتلوک است و همان‌طور که اشاره کردیم، می‌توان بررسی کرد که زمینه کاری وی در حال حاضر چه چیزی است.

مایکروسافت مجموعه‌ای از ابزارها و مستندات فنی منبع‌باز منتشر کرده که طوری طراحی‌شده‌اند که به چندوضعیتی و انعطاف‌پذیری اسناد آوتلوک کمک کنند. بخصوص مواد خامی که به‌عنوان داده در فایل‌های pst به‌ کار می‌روند به‌گونه‌ای قابل حمل اند که کاربران تجاری و دولت با آسودگی بیشتری آنها را ذخیره، اصلاح یا به‌ اشتراک بگذارند.

جوزف کراوتساک گفته است که مایکروسافت خوب می‌داند که مشتریانش در محیط‌های پیچیده و ناهمگونی فعالیت می‌کنند و به استفاده از داده در بسترها و نرم‌افزارهای مختلف نیاز دارند. در این حالت، همکاری درونی قابلیتی است که می‌تواند داده را از طریق فایل‌های PST آوتلوک به چندین بستر و برنامه منتقل کرده و از هر کدام از آنها برای توسعه این فایل‌ها استفاده کند.

ابزارهای جدید و مستندسازی‌ها به برنامه‌نویسان و توسعه ‌دهندگان اجازه می‌دهد ابزارهای جدیدی بسازند که می‌تواند با مایکروسافت آوتلوک همکاری داشته و داده‌های آن را ذخیره کند. وی همچنین گفته است: «در حالی که این مساله کاملا نامحسوس است، ما ایمان داریم وجود رقابت و انتخاب، ما را موفق‌تر خواهد کرد و فرصت‌های جدیدی برای مشتریان، شرکا و توسعه‌ دهندگان ایجاد می‌کند.»

از دیدگاه سازمانی، پیشنهادات جدید مایکروسافت به سازمان‌های دولتی یا وزارتخانه‌‌هایی که بخش مرتبط با اسناد را دارند، اجازه می‌دهد بستری برای به‌ اشتراک‌گذاری داده ایجاد کنند. طبق گفته کراوتساک، این پیشنهاد شامل استفاده فنی و استفاده از داده‌هایی است که در پسوند PST ذخیره شده است. به این ترتیب شرکت‌ها و سازمان‌های دولتی می‌توانند از این داده‌ها استفاده کنند و دیگر نیازی به سرمایه‌‌گذاری برای ایجاد بستر مشترک برای سیستم‌های خود نخواهند داشت.