دفاع از باور ها در استوا

این برنامه سعی دارد با مطرح کردن مسائل دینی و مذهبی پاسخ بسیاری از سوالات که تا حدی شبهه هم ایجاد می‌کنند را بدهد و شاید بتوان گفت استوا اولین برنامه‌ای است که به این شکل ساخته و پرداخته شده است.

برای چگونگی ساخت این مجموعه سری به پشت صحنه آن زده‌ایم. در ابتدا چیزی که بسیار مورد توجه قرار می‌گیرد و به معنای واقعی چشم‌نواز است، دکور متفاوت این برنامه است. این دکور طوری طراحی شده که بیننده احساس می‌کند در خانه خودش است یا حتی در کتابخانه ملی، چراکه دور تا دور این اتاق 360 درجه پر از کتاب‌های متعدد و رنگارنگ است و پشت شیشه عکسی به بزرگی تمام شهر زده شده است که مخاطب به راحتی می‌تواند تصور کند که به طور زنده فضای خارج از خانه را نگاه می‌کند.

جالب است بدانید این دکور فوق‌العاده کمتر از یک ماه ساخته و آماده شده است و هیچ چیز اضافه‌ای در آن دیده نمی‌شود. گروه ساخت این برنامه عبارتند از: سیدرضا میرحسینی، وحید نیکخواه آزاد، سیدعلی احمدی و علی ریاحی.

ابتدا به سراغ علی ریاحی که مجری و یکی از تهیه‌کنندگان این برنامه بود رفتیم. وی در ابتدا در پاسخ به این سوال که طرح این برنامه چگونه شکل گرفته است، گفت: به همراه تعدادی از دوستان که هرکدام از آنها در حوزه رسانه فعال هستند و سال‌ها کار کرده‌‌اند دور هم نشستیم و فکر کردیم امروز در رسانه جای چه چیزهایی خالی است و رسانه نیازمند چه نوع برنامه‌هایی است و به اتفاق به پرداختن برنامه‌های گفت‌وگومحور و البته آزاد در حوزه دین و رسانه رسیدیم. آن هم با توجه به این که سوالات فراوانی در ذهن جوانان ما موج می‌زند که البته ممکن است شبهه‌هایی را هم ایجاد کند. برای مثال خیلی از دانشجویان به عمره مفرده می‌روند و با ذهن سوال‌مندی برمی‌گردند. ضمن این که متاسفانه وهابیت هم دارد کار خودش را می‌کند و سوال‌هایی را ایجاد می‌کند که پاسخ آنها بسیار آسان است، اما در ابتدای امر آنها را پیچیده می‌کنند. بنابراین ما بحث شکل‌گیری این برنامه را پیش کشیدیم که به نظرم هم کار آسانی نمی‌آمد اما مدیر گروه معارف شبکه آقای سیدحسینی و همین طور آقای پورمحمدی مدیر شبکه 3 سیما با تمام وجود در میدان بودند و ما را حمایت کردند.

ریاحی گفته‌هایش را این گونه ادامه می‌دهد که ما در ابتدا اتاق فکری با حضور همین افراد تشکیل دادیم و بعد مشخص کردیم که باید چه کنیم و در وهله اول مد نظرمان این بود که برنامه‌یمان متفاوت از دیگر برنامه‌های معارفی باشد. چون جنس کارمان هم متفاوت بود. بنابراین حتی روی ساخت دکور، حساسیت ویژه‌ای به خرج دادیم که البته حاصلش را می‌بینید، بسیار شکیل و زیبا شده و در برنامه‌های معارفی چنین دکوری واقعا تازه و بکر است.

ریاحی در پاسخ به این سوال که اتاق فکر این برنامه چه تفاوتی با سایر اتاق فکرهای دیگر برنامه‌ها داشته است، گفت: ما به این اتفاق فکر بسیار جدی نگاه کردیم. چون اعضای آن آدم‌های اهل فن و باتجربه‌ای بودند و یکی از ویژگی‌های این اتاق این بود که در آن سوالات را بررسی می‌کردیم و در عین حال به چگونگی پاسخ به آنها هم می‌اندیشیدیم تا بتوانیم تا حد امکان شبهات موجود را از بین ببریم.

مجری برنامه استوا در خصوص انتخاب کارشناسان این برنامه این گونه توضیح داد: ما در این زمینه از نهاد ولی‌فقیه در دانشگاه‌ها و مرکز پاسخ‌گویی شبهات حوزه علمیه قم و مراکز دیگری که در این زمینه فعالیت می‌کنند کمک گرفتیم و جالب است بدانید در ابتدای برنامه به چیزی حدود 20 هزار سوال دست پیدا کردیم. ضمن این که کارشناسان براساس موضوعات مطرح نیز انتخاب شده‌اند.

ریاحی در پاسخ به این سوال که چقدر دستتان برای ارائه این سوال‌ها باز بوده است، گفت: در وهله اول سوالات را دسته‌بندی کرده مثلا 13 برنامه را در خصوص ایام محرم و نهضت عاشورا طراحی و ارائه کردیم و بقیه را در طول روزهای باقی‌مانده از سال جواب خواهیم داد، البته اگر این امکان و اجازه را به ما بدهند، اما مساله مهمی که وجود دارد این است که ما در این برنامه سانسور نداریم. به جز در 3 مورد: یکی زمانی است که خارج از موضوع حرف زده می‌شود دوم آن وقت که کلام طولانی می‌شود و آخر هم زمانی که بحث از هنجارهای دینی و اجتماعی خارج می‌شود و در این زمان علامتی را طراحی کرده‌ایم که با صدای هشدار نشان می‌دهیم که چرا این قسمت از برنامه حذف شده است و مخاطب هم کاملا متوجه آن می‌شود و برای بار اول است که در سیمای جمهوری اسلامی ایران این اتفاق می‌افتد.

ریاحی در پاسخ به این سوال که استوا تا به امروز چه بازخوردی بین مخاطبان شما داشته است، می‌گوید: یک عده معتقدند که این سوالات مهم هستند اما نباید در رسانه‌ای مانند تلویزیون مطرح شوند. عده‌ای دیگر هم اشکالاتی به کارشناسانمان وارد می‌کنند اما در نهایت فکر می‌کنم توانسته جای خودش را بین مخاطبان باز کند، ضمن این که ما داریم با یک شیب ملایم جلو می‌رویم و قطعا هر برنامه‌ای هم موافق و هم مخالف خود را دارد.

ریاحی در آخر و در پاسخ به این سوال که چرا نام «آبشار عطش» به «استوا» تغییر پیدا کرده گفت: اسم برنامه تغییری نکرد. آبشار عطش نام برنامه‌ای بود که قرار بود من آن را برای محرم بسازم، اما به دلایلی نشد و بحث این کار پیش آمد. ضمن این که می‌خواهیم برنامه‌ای را داشته باشیم که تاریخ مصرف نداشته باشد و بتوانیم آن را تا جایی که به ما اجازه داده می‌شود جلو ببریم. بنابراین آبشار عطش ما را محدود می‌کرد و من نام استوا را پیشنهاد دادم که پذیرفته شد. این نام 12 معنی دارد مانند برابری، یکسانی، اعتدال در ذات چیزی، به کمال رسیدن جوانی یعنی از خامی درآمدن و... و از آنجایی که ما در این برنامه به دنبال برابری در خیلی از مسائل هستیم این نام را برای این برنامه انتخاب کردیم.

سیدعلی احمدی یکی دیگر از تهیه‌کنندگان این برنامه است که پیش از این تهیه برنامه‌ای مانند «ماه عسل» را در ایام ماه رمضان از او شاهد بوده‌ایم.

وی در ابتدا و در پاسخ به این سوال که آیا خط قرمزی هم برای ارائه مطالب و سوالات مختلف در این برنامه وجود داشته است یا خیر، می‌گوید: ما افرادی را به این برنامه دعوت کرده‌ایم و افرادی مخاطب ما هستند که اصول دین را قبول دارند، اما نگاهشان نسبت به مسائل مختلف آن متفاوت است، مانند تفاوتی که در سبک و سیاق عزاداری‌ها و نکات این چنینی وجود دارد. ضمن این که ما سعی کرده‌ایم پایمان را فراتر از مسائل حوزه اندیشه اسلامی نگذاریم و این اصل را قبول کرده‌ایم. بنابراین خط قرمزی هم بالطبع وجود ندارد. احمدی در ادامه می‌گوید: البته من مخالف این نیستم که برنامه‌ای را بسازیم که در آن با مخاطبانی که اصل توحید را قبول ندارند روبه‌رو شویم تا بتوانیم از نگاه توحیدی‌مان دفاع کنیم.

احمدی در ادامه و در پاسخ به این سوال که این برنامه چه نوع مخاطبی را هدف قرار داده‌، گفت: چون شبکه سه، شبکه جوان‌هاست بنابراین مخاطب اصلی ما جوان‌ها هستند. ضمن این که این نوع سوالات هم بیشتر در ذهن آنها وجود دارد. وی در مورد هدف از ساخت این برنامه می‌افزاید: ما دین کامل و زیبایی داریم که متاسفانه داریم از آن فاصله می‌گیریم یا کمتر از آن استفاده می‌کنیم. مطمئن باشید هر چقدر که جوان‌ها با دین اسلام آشنا‌تر شوند مشتاق‌تر می‌شوند و بیشتر به سمت آن می‌آیند. من فکر می‌کنم وجود برنامه‌هایی مانند استوا می‌تواند در حد یک تلنگر باشد و همین‌طور یک پیوند دوباره و تازه بین جوانان و دین اسلام. تهیه‌کننده برنامه استوا درخصوص انتخاب مهمانان این برنامه گفت: مهمانان عام برنامه از طرف دانشجویان دانشگاه‌های مختلف به این برنامه دعوت می‌شوند که در این زمینه سازمان ملی جوانان نیز به ما کمک ویژه‌ای کرده است.

از احمدی خواستیم استوا را در یک جمله برایمان تعریف کند و او این‌گونه گفت: «بلوغ اعتقادی رسانه ملی». او معتقد است و باور دارد که رسانه ملی توان پاسخگویی به شبهات را دارد.