اسپلایس یا ترکیب کردن، یکی دیگر از فیلمهای هشداردهنده نسبت به استفاده بدون محدودیت از تواناییهای دانش نوین و فناوری است. داستان اسپلایس بر بستر مهندسی ژنتیک میگذرد. 2دانشمند جوان در یک شرکت دارویی برای تولید داروهای کارآمدی که میتواند در درمان بیماریهای مختلفی نظیر آلزایمر، پارکینسون و برخی از انواع سرطان نقش بازی کند، دست به ترکیب ژنتیکی چند نوع حیوان مختلف میزنند تا موجود جدید آنزیمهای شفابخشی را با خود به دنیا آورد. 2 موجود ترکیب شده با ظاهری عجیب و خصوصیاتی غیرعادی متولد میشوند. زمانی که اولین تجربهها موفق پیش میرود، این گروه تصمیم میگیرد بدون اطلاع مقامات ارشد دست به ترکیب چندگونه مختلف با انسان بزند. کاری که از نظر علمی پیشرفتی خیرهکننده به شمار میآید. محصول این ترکیب ژنتیکی به دنیا میآید و علیرغم شک و تردید مخترعانش، این موجود را زنده نگاه میدارند. اما همانطور که 2 موجود اولیه رفتارهای پیشبینی نشدهای از خود بروز میدهند، این موجود دارای ژنهای انسانی نیز دست به رفتارهایی میزند که برای مهندسان سازنده آن پیشبینیناپذیر به شمار میآید. مهندسی ژنتیک این فیلم را میتوان هشداری نسبت به آینده استفاده غیرمسوولانه از آن به شمار آورد که یکی از هیجانانگیزترین حوزههای علمی است. کدهای ژنتیکی در بردارنده همه مشخصات زیستی موجودات زنده هستند و میتوانند بر همه شئون زندگی هر موجودی تاثیر بگذارند. پیشرفتهای دهههای اخیر باعث شده است انسان قدرت این را پیدا کند که به دستکاری در ژنهای مختلف موجودات بپردازد.
این اتفاق امروز دیگر در مرزهای داستانهای علمی- تخیلی قرار ندارد و در آزمایشگاههای کشورهای مختلف جهان و از جمله ایران انجام میپذیرد. به دنیا آوردن موشهای رنگی، گاوهایی که در شیرشان آنزیمهای درمانی خاصی وجود دارد یا رویاندن گیاهانی با رنگهای متفاوت و شکلهای ظاهری مختلف از جمله کاربردهای آشکار این فناوری است. اما دامنه امکاناتی که این فناوری پیشروی انسان قرار داده است، بسیار زیاد است.
داستانی که این فیلم روایت میکند به این داستان بازمیگردد که تنوع و پیچیدگی بافتهای زنده به قدری زیاد است که اگر شما حتی بتوانید با موفقیت دست به ترکیب DNA موجودات مختلف بزنید و موجود جدید را از ترکیب آنها سنتز کنید باز هم نمیتوانید همه رفتارها و همه پتانسیلهایی که ممکن است به واقعیت تبدیل شوند را به حساب آورید. طبیعت پیچیدهتر از معادلات پیچیده زیستی راههای جدیای برای تکامل و تحول خود انتخاب میکند و به همین دلیل باید بسیار با احتیاط در این زمینه گام برداشت، اگرچه این احتیاطها دلیلی بر متوقف کردن این پیشرفتها نیست. علم با آزمودن و آزمایش کردن پیش میرود و اگر نتواند با احتیاط از کنار خطرهای احتمالی عبور کند و اگر قدرت ریسک پذیریش را از دست دهد، قدرت پیشرفت خود را نیز از دست میدهد.
پوریا ناظمی