آمریکا و مجهولی به نام کره شمالی

اما سه‌شنبه هفته گذشته در ساعات اولیه صبح وی چاره دیگری جز موضعگیری در مورد وضعیت پیونگ یانگ نداشت و اعتراف کرد که بحرانی در راه است، زیرا در آن روز نزدیک به 200 گلوله توپ ارتش کره‌شمالی در جزیره یون پیونگ کره‌جنوبی فرود آمدند و تعداد زیادی خانه را ویران کردند. بر پایه اخبار و گزارش‌های رسمی‌ از سئول حداقل 2 سرباز کره‌جنوبی بر اثر این حملات کشته و 15نفر مجروح شدند که حال 2 تن از آنان وخیم گزارش شده بود. از قرار معلوم 3 نفر از مجروحان نیز افراد غیر نظامی ‌بوده‌اند. ظاهرا توپخانه کره‌جنوبی نیز به این حملات پاسخ داده و سواحل کره‌شمالی را زیر آتش گرفته است و حالا هر دو طرف مسوولیت آغاز این حملات را به گردن یکدیگر می‌اندازند و یکدیگر را به حملات تلافی‌جویانه تهدید می‌کنند.

اما ظاهرا مقصر این ماجرا برای واشنگتن کاملا شناخته شده است و گیبس در آن جلسه مطبوعاتی گفت: «ایالات متحده آمریکا بشدت این حملات را محکوم می‌کند و از کره‌شمالی می‌خواهد که ضمن رعایت قوانین جنگی، خود را به رعایت مفاد قرارداد آتش بس موظف کند.» در حال حاضر هزاران سرباز آمریکایی در کره‌جنوبی مستقر هستند و گیبس تاکید داشت که دولت آمریکا دفاع از همپیمانانش را وظیفه خود می‌داند. البته خودداری واشنگتن از تأکید بر اقدامات تلافی‌جویانه نظامی ‌نشان از آن دارد که آمریکا از داغ‌تر شدن این بحران وحشت دارد.

اما رژیم کره‌شمالی با درگیری اخیر آن هم در یکی از خطرناک‌ترین مناطق جهان بار دیگر در مرکز توجهات پایتخت آمریکا و حاکمان آن قرار گرفت. واشنگتن با نگرانی شاهد بزرگ‌ترین درگیری میان 2 کره پس از جنگ کره در سال 1953 است و حال باید با وحشت شاهد فراخوان نیروهای ذخیره کره‌جنوبی به پادگان‌های آن کشور باشد.

جالب آن‌که خبر بحران اخیر تقریبا همزمان با اخبار در مورد تأسیسات جدید و پیشرفته اتمی‌ کره‌شمالی در صدر خبرهای آخر هفته قرار گرفت، همان تأسیساتی که رابرت گیبس، وزیر دفاع آمریکا آن را تهدیدی آشکار عنوان کرد و کارشناسان از آن به عنوان نشانه‌ای غیرقابل تردید از این واقعیت یاد کردند که رژیم کمونیستی کره‌شمالی نه تنها می‌داند چگونه با تحریم‌های بین‌المللی دست و پنجه نرم کند، بلکه این توانایی را دارد که در آن کشور تأسیساتی جدید برای ساخت سلاح‌های اتمی‌ بسازد.

علاوه بر آن حملات اخیر، تقریبا به فاصله کمی‌ از به ثمر رسیدن تلاش‌های رهبر کره‌شمالی کیم جونگ ایل برای تعیین جانشین خود صورت گرفت. حاکم پیونگ یانگ کمتر از 2 ماه پیش سومین پسر خود یعنی کیم جونگ اون را به عنوان جانشین برگزیده بود و چه بسا این حملات برای تحکیم قدرت وی در آینده باشد.

اما آیا تنش‌های اخیر در مرزهای 2 کره را می‌توان تلاشی جدید از سوی کره‌شمالی و با هدف جلب توجه آمریکا و حاکمان واشنگتن عنوان کرد؟ پاسخ این پرسش برای بسیاری از کارشناسان امور کره اهمیتی کلیدی و تعیین‌کننده دارد. چوی جین دوک از انستیتوی اتحاد ملی در سئول به نشریه نیویورک تایمز گفته است: «ایالات متحده آمریکا مدت‌ها پیونگ یانگ را نادیده گرفت و حال کره‌شمالی با این حمله به آنها می‌گوید که ببینید، ما هنوز وجود داریم.»رژیم کره‌شمالی که تنها تکخال برنده آن، همان سلاح‌های اتمی ‌است می‌خواهد از سوی واشنگتن جدی گرفته شود. دولت اوباما این کشور و آن ملت تحلیل رفته را مدت ها بود که از نظر سیاسی فراموش کرده بود. در پایان دوران ریاست‌جمهوری جورج دبلیو بوش مذاکرات در مورد برنامه اتمی ‌کره‌شمالی متوقف شده بود و پیونگ یانگ یک سال پیش دومین آزمایش اتمی‌موفق خود را انجام داد.

از آن زمان مذاکرات دیگر انجام نشد و اگر چه اوباما فرستاده ویژه‌ای را برای کره‌شمالی در نظر گرفت، اما آن فرستاده ویژه هم به کار همیشگی خود در سازمان ملل پرداخت. برای کاخ سفید دیگر بحران‌ها، مهم‌تر از کره‌شمالی بود و ظاهرا شکیبایی استراتژیک بهترین راه‌حل برای کنار آمدن با پیونگ یانگ تشخیص داده شده بود.

کره‌شمالی آوریل 2009 و برای آخرین بار آمادگی خود را برای آغاز دوباره مذاکرات شکست خورده شش‌جانبه اعلام کرد، اما نه تنها از سوی واشنگتن بلکه از سوی چین، کره‌جنوبی، ژاپن و روسیه نیز پاسخ صریحی به این اعلام آمادگی پیونگ یانگ داده نشد و به این صورت بود که در عمل این مذاکرات را ‌باید پایان یافته تلقی کرد.

اما ظاهرا کره‌شمالی برای اولین بار در بهار سال جاری قصد داشت آمریکا را تحریک کند. در آن زمان و پس از آن‌که کره‌جنوبی همسایه شمالی خود را مسوول غرق‌شدن یک کشتی جنگی سئول در دریای زرد معرفی کرد، تنش‌های مرزی میان 2 کشور بالا گرفت. عطش کره‌شمالی برای جلب توجه آمریکا روز به روز نمایان‌تر می‌شد، اما از قرار معلوم این کشور برای ایالات متحده آمریکا مساله‌ای پیچیده و غیرقابل درک است. بحران اخیر هم این مساله را بیش از پیش روشن می‌سازد که آمریکایی‌ها شناختی بسیار اندک از رژیم کره‌شمالی دارند. تام بروکاو، مجری نام‌آشنای شبکه تلویزیونی ان بی سی آمریکا می‌گوید: «این که ما در تاریکی گام برمی‌داریم امری بسیار وحشتناک است.»

اما چه کسی در پیونگ یانگ حکمران واقعی به شمار می‌آید و این رژیم چه می‌خواهد؟ آیا درگیری‌های اخیر یک نمایش هدایت‌شده و از پیش تعیین‌شده به شمار می‌آید که علت آن مرگ قریب‌الوقوع کیم جونگ ایل است؟

در این میان شاید تنها چینی‌ها بتوانند ابعاد این مساله را روشن و به میانجیگری بپردازند، زیرا این کشور مهم‌ترین شریک تجاری کره‌شمالی محسوب می‌شود. بی‌تردید بدون کمک‌های چین رژیم کره‌شمالی به سرعت فرو خواهد پاشید و شاید به همین خاطر کیم جونگ ایل تنها در سال جاری 2بار به چین سفرکرده است.

چین با فروپاشی کره‌شمالی مخالف است، زیرا کره‌شمالی مهم‌ترین کانون تهیه نیروی کار ارزان برای آن قدرت اقتصادی همواره درحال جهش به حساب می‌آید. علاوه بر آن پکن از سیل پناهجویانی وحشت دارد که در صورت سقوط رژیم پیونگ یانگ به سوی مرزهای آن کشور هجوم خواهند آورد. جان پارک از انستیتوی صلح در واشنگتن عقیده دارد: «تا زمانی که چین روابط خود را با کره‌شمالی گسترش می‌دهد، پیونگ یانگ برای رابطه دیپلماتیک گسترده‌تر با واشنگتن تلاش بیشتری به خرج نمی‌دهد.»

البته دیگر کارشناسان بر این عقیده‌اند که چین خواهان اصولی‌تر کردن مسوولیت‌های فزاینده بین‌المللی خود در آینده است و به همین خاطر با درگیری میان 2 کره موافق نیست.به این ترتیب می‌توان گفت که برآوردهای جهانی از بحران اخیر به نحو عجیبی متزلزل به نظر می‌آید. به این پرسش نیز پاسخی مناسب داده نمی‌شود که آیا بحران جدید به نفع تلاش‌های اوباما برای تصویب قرارداد استارت با روسیه در سنای آمریکا خواهد بود؟ طبق این قرارداد باید سلاح‌های اتمی ‌روسیه و آمریکا کاهش یابد و بسیاری از جمهوریخواهان بشدت مخالف آن هستند.با این حال نزدیکان اوباما عنوان می‌کنند این بحران ثابت می‌کند که باید هدف به اصطلاح جهان عاری از سلاح‌های اتمی‌ تحقق یابد، زیرا از نظر آنان به این صورت، دیگر کشورهایی مانند کره‌شمالی نخواهند توانست با کلاهک‌های هسته‌ای خود جهان را تحت فشار قرار دهند، اما بسیاری از مخالفان استارت بر این عقیده‌اند که زرادخانه‌های اتمی‌ آمریکا همچنان سایه وحشت را بر جهان حفظ خواهند کرد و در این میان کره‌شمالی بهانه‌ای بیش نیست، بهانه‌ای که اوباما برای گرم نگه‌داشتن ادعاهای خود مبنی بر جهان عاری از سلاح‌های اتمی‌ از آن بهره می‌برد، اما در همان حال از شناخت این به اصطلاح دشمن ناتوان است.

منبع: اشپیگل آنلاین / مترجم: محمدعلی فیروزآبادی