حذف روستای چینو از دل تاریخ باستانی کشور

به گزارش میراث فرهنگی، روستای چینو در شمال شرقی ایران در استان گلستان واقع شده است. این روستا از توابع علی‌آباد کتول و در 50 کیلومتری شرق گرگان واقع شده است. روستای چینو از جمله جاذبه‌های دیدنی استان گلستان است که گفته می‌شود سهم نه‌چندان زیادی از سهم گردشگری این استان را به خود اختصاص می‌دهد؛ اما این روستا به دلیل بی‌توجهی متولیان حفاظت میراث فرهنگی در حال تخریب و از بین رفتن است. روستایی که به دلیل تفاوت‌هایش با دیگر روستاهای گیلان یا مازندران به یک روستای تاریخی تبدیل شده و در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده است.

ویلاسازی، بلای جان چینو

ویلاسازی امروز به یکی از بلاهای بزرگ بافت‌های تاریخی ـ کوهستانی ایران بدل شده است. هر کسی به قصد ساخت ویلایی به این ساختارهای زیبای روستایی می‌رود و گوشه‌ای از آن همه یکدستی و ظرافت را به خاطره‌ای از شهرهای ایران که نه سر دارند و نه سامان تبدیل می‌کنند. این سرنوشت امروز مناطق کوهستانی است و روستای چینو هم از این قاعده مستثنا نیست.

در میان بافت تاریخی روستا خانه‌های نامتوازنی دیده می‌شود که بدون هیچ الگوی معماری بومی با رنگ و لعاب امروزی ساخته شده‌اند. گویا هیچ نظارتی بر آنچه در روستای ثبت شده چینو در فهرست میراث ملی نمی‌شود و هرکسی با خیال آسوده ساخت و سازهای خود را در این روستا به سرانجام می‌رساند.

این در حالی است که قوانین مربوط به ساخت و ساز در بافت‌های تاریخی کشور سال‌هاست که دیده شده و حتی مدتی هم اجرایی می‌شد، اما طی چند سال گذشته به دلیل عدم نظارت کافی، ویلاسازان توجهی به نقشه‌های معماری روستاهای تاریخی کشور نمی‌کنند و به سلیقه خود دست به ابتکارات ناهمگون می‌زنند.

ساخت و سازهای بی‌رویه در روستای چینو به دل بافت تاریخی هم وارد شده و برخی از خانه‌های آن بخش هم تخریب شده است. این تخریب‌ها خانه‌های مجاور را هم تحت تاثیر خود قرار داده و گفته می‌شود که چند تن از دیگر اهالی روستا هم خیال تخریب خانه‌های خود را دارند. استفاده از بلوک‌های سیمانی هم بخش دیگری از ساخت و سازهای روستاست که آن رنگ یکنواخت با طبیعت را با رنگ‌های خاکستری و سفید آشفته کرده است. درواقع دیوارهای آجری نوساز روستا خط بطلانی بر معماری بومی چینو کشیده است. ذوق و هنر روستاییان در استفاده از چوب به عنوان یک عامل در معماری اقلیمی زبانزد عام و خاص است. اما ویلاهای چینو با اسکلت‌بندی فلزی بالا رفته‌اند.

روستای چینو علاوه بر معماری، سند مهم دیگری از تاریخ را در دل خاک نهفته دارد. تپه‌ای تاریخی به نام مهدی‌شاه که گفته می‌شود قدمتی طولانی دارد. اهالی روستا می‌گویند 3 هزار سال اما معلوم نیست که چند سال از عمر آنچه در دل این تپه تاریخی است، می‌گذرد. با این حال قسمتی از این تپه تاریخی به یک زمین والیبال اختصاص یافته است.

آنچه مسلم است روستای چینو امروز در خطر حذف خاطره‌های تاریخی خود است؛ خطری که اگر زودتر فکری به حال آن نشود می‌تواند به الگویی برای دیگر روستاهای ایران تبدیل شود. هرچند امروز هم خیلی از روستاهای تاریخی به سرنوشت امروز روستای چینو درآمده‌اند.