تخریب باغ گیاه‌شناسی نوشهر

دکتر امینی، رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران در گفت‌وگو با« جام‌جم» با اعلام این مطلب یادآور شد: مسوولان سازمان بنادر و کشتیرانی نوشهر چند سالی است که قصد دارند به منظور توسعه بندر و احداث جاده، اراضی این باغ تحقیقاتی را در اختیار بگیرند که با مقاومت مسوولان این مرکز در استان مازندران تاکنون این امر میسر نشده بود، اما متاسفانه از صبح روز شنبه گارد بندر با عوامل پیمانکار وارد باغ شده و اقدام به تخریب بخش‌های قابل توجهی از دیوار باغ گیاه‌شناسی و حتی درختان کردند.

وی گفت: آنها برای این کار هیچ مجوز قانونی نداشتند و ما نیروی انتظامی را در جریان موضوع قرار دادیم، اما تا وقتی ماموران نیروی انتظامی از راه برسند، پرسنل و محققان این مرکز در حالی که سعی داشتند مانع تخریب باغ شوند، بعضا مورد ضرب و شتم قرار گرفتند که جای تاسف است.

از سوی دیگر دکتر حبیب زارع، یکی از محققان باغ گیاه‌شناسی که سال‌های متمادی وقتش را صرف پژوهش در این مرکز علمی- تحقیقاتی کرده، گفت: باغ گیاه‌شناسی از قدمتی بیش از 50 سال برخوردار است و کانون بسیاری از گونه‌های گیاهی ایران و جهان است که با زحمت محققان کشور ایجاد شده، اما صبح روز شنبه همه تلاش‌های چندین ساله ما زیر ماشین آنها له شد و از بین رفت.

وی افزود: مجری طرح درصدد است 8 تا 10 هکتار از این باغ را خراب کند که عملیات آن را نیز آغاز کرده و حتی بخش‌هایی از تنها باقیمانده جنگل‌های جلگه‌ای استان مازندران که در داخل باغ قرار گرفته‌اند و قدمت درختانش حداقل بین 200 تا 300 سال را شامل می‌شود، در جریان این عملیات آسیب‌دیده و بزودی کاملا ریشه‌کن می‌شوند.

بدون شک هیچکس مخالف توسعه و طرح‌های عمرانی نیست، اما پرسش این است که آیا نمی‌شد نقشه طرح توسعه را به گونه‌ای طراحی کرد که کمترین آسیب به اراضی این باغ 35 هکتاری که از ارزش ملی و حتی منطقه‌ای برخوردار است، وارد شود؟ آیا نمی‌شد جاده کمربندی نوشهر را که قرار است از قلب باغ گیاه‌شناسی نوشهر عبور داده شود از بیرون این محدوده عبور می‌دادند تا حاصل 54 سال تحقیقات محققان کشور در یک لحظه زیر خروارها خاک مدفون نشود؟

ارز ش علمی، اقتصادی، تحقیقاتی و تفرجی باغ گیاه‌شناسی نوشهر اگر بیشتر از بندر نوشهر نباشد، کمتر نیست ، چرا که در این مرکز به همت محققان کشور از سال 1335 تاکنون بیش از 450 گونه درختی و درختچه‌ای در 73 قطعه شکل گرفته و همچنین بالغ بر 900 گونه گیاهی دیگر هم از ارتفاعات مازندران تا شبه جزیره میانکاله به صورت 12 هزار نمونه در بخش هرباریوم این باغ اکولوژی جمع‌آوری و نگهداری شده که مطالعات زیادی روی آنها انجام شده تا پشتوانه‌ای باشد برای بخش منابع طبیعی و حتی کشاورزی ایران.

باغ گیاه‌شناسی نوشهر تاکنون چند گونه جدید گیاهی را به ایران و جهان معرفی کرده که در خور تامل است. گیاه «اسپیره نوشهری» برای نخستین بار در جهان و ایران از همین باغ کشف و در جهان به ثبت رسید؟ دو گونه جدید از تیره‌های گل مغربی و ختمی، توسط محققان همین باغ، شناسایی و برای نخستین بار در ایران معرفی شده است. اما افسوس که در اغلب طرح‌های توسعه‌ای کشور ارزش منابع ژنی و طبیعی کشور به هیچ گرفته شده و این گونه تصور می‌شود که گویی این مراکز تنها زمین‌های بایر با مشتی درختان مزاحم هستند که باید هر چه سریع‌تر از میان برداشته شوند تا جاده و اسکله و... شود. در حالی که می‌توان با رویکرد توسعه پایدار هم جاده داشت و هم باغ گیاه‌شناسی، هم جنگل داشت و هم بندر و اسکله و کارخانه. اما لازمه این امر پذیرش جایگاه منابع طبیعی در توسعه کشور است.