زخمی بر بدنه میراث فرهنگی کشور
مرمت غیراصولی گلهای گنبد مدرسه چهارباغ
شهر تاریخی اصفهان در طول تاریخ به سبب آسمان نیلگون و وجود گنبدهای فیروزهای به عنوان شهر گنبدهای فیروزهای شناخته شده است، اما متاسفانه در چند سال اخیر به سبب وجود نوعی مدیریت چندگانه بر برخی از این بناهای تاریخی شاهد نوعی تخریب و نابودی هستیم که یکی از موارد آشکار آن مرمت غیراصولی گنبد مدرسه چهارباغ است که در مرمت کنونی گنبد این مدرسه، فاصله گلهای گنبد از گوی بالای آن 45 سانتیمتر است در حالی که فاصله اصلی آن از گوی 95 سانتیمتر است.
موزه کاشیکاری اصفهان
به اعتقاد بسیاری از کارشناسان عرصه میراث فرهنگی از نظر تناسب معماری و زیبایی، طرح کاشیکاری گنبد مدرسه چهارباغ پس از مسجد شیخ لطفالله قرار دارد زیرا انواع مختلفی از فنون کاشیکاری در آن به کار رفته که مجموعه آن بر شکوه، عظمت و زیبایی این گنبد تاریخی چند صد ساله میافزاید همچنین از کاشیکاریهای به کار رفته در این مدرسه به عنوان «موزه کاشیکاری اصفهان» یاد میکنند زیرا هنرهای مختلفی چون هفترنگ، معرق، گرهسازى، پیلى و معقلى بکار رفته است.
محمد حسین ریاحی، محقق و پژوهشگر در گفتگو با خبرگزاری مهر میگوید: براساس نوشتههای بر جای مانده حدود یک قرن پیش جهانگردی فرنگی درخصوص عظمت این مکان این گونه نوشته که آیا در سراسر جهان مدرسهای میتوان یافت که در زیبایی و صفا از این کاملتر باشد و در آن، اجزا و عناصر گوناگون بدینسان به هم درآمیخته و درهم ترکیب و ذوب شده و اثری واحد پدید آورده باشند.
بیتوجهی به مرمت اصولی بناهای تاریخی
اما متاسفانه در مرمتهای اخیر آنگونه که باید و شاید قداست این بنای تاریخی مورد توجه قرار نگرفته و در مرمت آن به گونهای اهمال شده است. هرچند که با تغییر مدیریت در سازمان میراث فرهنگی اصفهان اکنون به نظر میرسد مدتی است که مرمت غیراصولی این بنا متوقف شده اما از سوی دیگر باید به این نکته نیز توجه داشت که علاوه بر سازمان میراث فرهنگی دیگر دستگاههایی که مدیریت این مسجد را بر عهده دارند باید در فکر نگهداری آن باشند. چنانچه مشاهده میشود سر در ورودی این بنای تاریخی که با کاشیهای لاجوردی و زیبا تزیین شده خود مبین نوعی بیتوجهی به این بنای تاریخی است زیرا هر لحظه احتمال فرو ریختن این کاشیها که نشاندهنده تمدن و فرهنگ ایرانیان است وجود دارد و باید در این خصوص توجهی بیش از پیش داشت.
محمدحسن مقضی مرمتکار برجسته عرصه کاشی میگوید: اکنون حتی یکی از این کاشیها دیگر وجود ندارد و باید متولیان مربوطه در این خصوص اقدامات لازم را در سریعترین زمان ممکن به انجام رسانند زیرا متاسفاته مرمتهای اخیر به صورت غیراصولی انجام شده چنانچه روی این گنبد طرح گلی وجود دارد که فاصله آن با گوی بالای گنبد 95 سانتیمتر است این در حالی است که این فاصله در آنچه که اخیرا کار مرمتی شده نزدیک به 45 سانتیمتر است.
این مرمتگر اصفهانی تاکید میکند: برخی از دستگاهها اذعان میکنند که برای مرمتهای آثار تاریخی هزینه میکنند روشن نیست کمکهایی که در این عرصه هزینه میشود کجا میرود و آیا این هزینهها برای مرمتهای غیراصولی هزینه میشود.
خرابی گذشته بهتر از مرمتهای غیراصولی امروز
مقضی ادامه داد: به نظر میرسد خرابیهای گذشته بهتر از مرمتهای غیراصولی است یعنی هزینهها درست خرج نمیشود. متاسفانه در این مرمتها مجددا از کاشیهای قدیمی استفاده نکردند و تنها دلیلی که میتوان در این عرصه آورد این است که استفاده از کاشیهای قدیمی زمانبر است. در هر صورت بیتوجهی مسوولان قبلی سازمان میراث فرهنگی اصفهان نسبت به رعایت اصول مرمت بناهای تاریخی سبب شده تا در اصفهان شاهد این باشیم که هر روز اخبار جدیدی از وضعیت گنبدهای فیروزهای این شهر تاریخی و وضعیت ناراحتکننده آن به گوش برسد. البته در این عرصه نباید از این نکته غافل بود که یکی از آفتهای اصلی موجود برای مرمت این بناهای تاریخی چند مدیریتی بودن آنهاست زیرا در نهایت برخی تنها استفاده از بنا و موقوفههای بنا را حق خود میدانند و از طرف دیگر سازمان میراث فرهنگی را تنها به عنوان یک سپر حفاظتی از این بنا تلقی میکنند که این موضوع یکی از آفتهای ابنیه تاریخی در اصفهان است.
در هر صورت انتظار میرود تا متولیان امر در خصوص مرمت و نگهداری این بنای تاریخی اقدامات لازم را به عمل آورند تا همچنان شاهد ماندگاری این بنای تاریخی باشیم چرا که در صورت عدم رسیدگی به این بنای تاریخی احتمال وارد آمدن خسارتهای جبرانناپذیری به آن وجود دارد که پس از آن راه هیچ بازگشتی نیست.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
