در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
این آیین درآران و بیدگل در 2 بخش از شب اول تا شب نیمه رمضان و نیز در شب نیمه رمضان اجرا میشود.
گروهی از کودکان و نوجوانان طبق قرار قبلی بین خودشان، بعد از افطار در یک مکان مشخص جمع شده و بنا به رای، یک نفر صندوقدار و یک نفر میاندار انتخاب کرده و پس از فرستادن 3 صلوات بلند- که معنای خبری دارد -به راه میافتند و در کوچه پسکوچههای شهر به گردش درآمده و نیاز خود را طلب میکنند.
میاندار حکم تکخوان را دارد و صندوقدار اجناس داده شده را که اکثرا پول و خوراکی است جمع میکند و جمع بچهها در پاسخ به هر بیتی که تکخوان ادا میکند، پاسخ میدهند: «هور بابا، هور بابا» آوایی که خاصیت اکثر جمعخوانیهای کودکان و نوجوانان ایرانی است.
بعد از خواندن این اشعار میاندار دعا میکند و با آمین گفتن همه، جمع دوباره راه افتاده و به کوچه دیگر میرود.
نوع واکنش کودکانه همراه با سماجت در این آیین برای دریافت نذر و نیاز از صاحبخانهها جالب توجه است، چراکه وقتی پاسخ دریافت نمیکنند در شعر خود اسم صاحبخانه را میآورند.
سنت هوربابایی ویژه هر شب ماه رمضان در آران و بیدگل با جایگزینی «سوره شمس» در متن پارسی آوازهاست که بچهها برای پاسخ، لفظ هوربابا یا هجای کشیده آخر آیهها را تکرار میکنند.
در پایان این آیین آنچه که به دست آمده و نزد صندوقدار جمع شده است، به طور مساوی بین خود تقسیم کرده و هر کدام به خانه خود میروند.
اهالی آران و بیدگل با توجه به اعتقاد مذهبی که شب نیمه ماه رمضان حسنین(ع) در سنین کودکی به منزل پیامبر(ص) میرفتهاند و از جد بزرگوارشان هدیهای میگرفتند؛ پس از رویت ماه کامل(بدر) رمضان با تبریک میلاد امام حسن(ع) که کریم اهل بیت(ع) نامیده میشود به در خانهها میروند و بزرگان و متمکنین شهر را به کریمانه زیستن دعوت میکنند.
در پایان این آیین سنتی ـ مذهبی؛ کاروانهای «هوربابایی» بخشی از هدایای جمعآوری شده را که در اختیار سردسته کاروان است بین خود به صورت مساوی تقسیم میکنند و قسمتی از آن را برای امور خیریه هدیه میکنند.
آهنگ مخصوص و حضور پرشور و نشاط نوجوانان در مقابل خانههای افراد و قرائت اشعار زیبا به قدری جذابیت دارد که هر صاحبخانه را به وجد میآورد و او را به در خانه میکشاند تا به پاس این سنت حسنه به نوجوانان هدیهای تقدیم کند.
فروغ صالحی / جامجم کاشان
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: