همه نگاه‌ها به اجلاس تهران

به نوشته این روزنامه، لولا درصدد است تا در جریان این سفر در مورد تبادل سوخت هسته‌ای یک سند امضا شود و بسیاری از کارشناسان براین باورند که او در یافتن راه‌حلی مبتنی بر گفتگو در مناقشه هسته‌ای ایران و غرب موفق خواهد شد. رئیس‌جمهوری برزیل در همین راستا دیروز از وزیر خارجه‌اش خواست تا به جای همراهی او در سفر به قطر به تهران بیاید تا پیش از رسیدن لولا، توافق اصولی میان دو کشور بر سر مساله تبادل سوخت حاصل شده باشد.

لولا طبق برنامه قرار است امروز با رهبر معظم انقلاب و رئیس‌جمهور دیدار و در اجلاس سران گروه‌15 در تهران که فردا برگزار می‌شود، شرکت کند.

سابقه بحث تبادل سوخت به آخرین دور مذاکرات ایران با گروه 1+5 در 9 مهرماه سال گذشته برمی‌گردد. در آن زمان پیشنهادی مطرح شد که براساس آن، ایران بایستی اورانیوم غنی‌شده خود را به روسیه می‌فرستاد تا پالایش شود و پس از آن به فرانسه رفته تا تبدیل به میله‌های سوختی شود و بار دیگر با واسطه روسیه به ایران ارسال شود. مقامات کشورمان از‌ آنجا که هیچ اطمینانی به وعده‌های غرب نداشته و ندارند، اعلام کردند که با مبادله و خرید سوخت موافقند به شرطی که این مبادله در داخل خاک ایران باشد. غربی‌ها هم که مثل همیشه منتظر بهانه‌ای برای تشدید تحریم‌‌های ایران بودند، در واکنش به شرط معقول ایران بار دیگر بر طبل تشدید تحریم‌های ایران کوبیدند.

اکنون به نظر می‌رسد مقامات کشورمان در نظر دارند پیشنهاد مبادله سوخت را بار دیگر مورد توجه قرار دهند؛ اما به شرط آن که واسطه این تبادل کشوری مطمئن‌تر از روسیه باشد؛ کشوری چون برزیل با رئیس‌‌جمهوری برآمده از قشر محروم جامعه این کشور.

رئیس‌جمهور برزیل قبل از سفر به تهران به مسکو رفت و با رئیس‌جمهور روسیه، کشوری که چرخش سیاستش بویژه در قبال پرونده هسته‌ای ایران مشهود است، گفتگو کرد. چرخش سیاسی از آن جهت که موضعگیری‌های اخیر مقامات روسیه نشان از آن دارد که آمریکا توانسته با دادن امتیازهای مهم نظر این کشور را برای تشدید تحریم‌های ایران جلب کند. این موضعگیری‌های جدید مقامات روس در اظهارات روز جمعه دمیتری مدودف رئیس‌جمهور روسیه نیز مشهود بود.

وی در کنفرانس خبری مشترک با رئیس‌جمهور برزیل همچون مقامات آمریکایی از موفقیت میانجیگری همتای برزیلی خود در موضوع هسته‌ای ایران ابراز بدبینی کرده بود.

وی گفته بود شکست میانجیگری می‌تواند منجر به اعمال مجازات‌های جدید علیه ایران شود. موضعی که پیش از او هیلاری کلینتون وزیر خارجه آمریکا مطرح و ادعا کرده بود به آینده گفتگوهای هسته‌ای برزیل و ترکیه با ایران خوش‌بین نیست. جالب است که رئیس‌جمهور روسیه درصد موفقیت رایزنی‌های رئیس‌جمهور برزیل در تهران را نیز تخمین زده و گفته است 30 درصد احتمال دارد داسیلوا در میانجیگری موفق باشد که البته رئیس‌جمهور برزیل در جوابی قاطع به او گفت من پیش‌بینی می‌کنم 99 درصد موفق شوم. رئیس‌جمهور برزیل پس از مسکو به دوحه ـ پایتخت قطر ـ رفت و دیشب به تهران آمد.

سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان نیز با اظهار امیدواری نسبت به نتیجه‌بخش بودن مذاکرات در حاشیه اجلاس گروه 15 درخصوص تبادل سوخت گفت: فکر می‌کنیم شرایط برای رسیدن به یک تفاهم که بتواند نظرات طرفین را درخصوص تبادل سوخت تامین کند در حال آماده شدن است.رامین مهمان‌پرست گفت: با توجه به مذاکراتی که تا الان درخصوص مبادله سوخت انجام شده فکر می‌کنیم که این ظرفیت ایجاد شده است که طرفین به تفاهم جدی‌تر نزدیک شوند، ضمن این که رایزنی‌ها دائما در حال انجام است.

مهمان‌پرست گفت: در ملاقات‌های دوجانبه طرف‌های ایرانی و برزیلی موضوعاتی که مورد علاقه طرفین است مورد مذاکره قرار خواهد گرفت.سخنگوی وزارت خارجه گفت: موضوع فعالیت‌های هسته‌‌ای جمهوری اسلامی ایران درخصوص مبادله سوخت هم یکی از موضوعاتی است که از قبل با برزیل و ترکیه و برخی کشورهای دیگر مطرح شده و پیشنهادهای مختلفی در این خصوص ارائه شده است.

وی افزود: فکر می‌کنم در اجلاس تهران و در مذاکرات دوجانبه میان طرف ایرانی و برزیلی راجع به این موضوع باز هم صحبت خواهد شد.

بعدازظهر دیروز اجلاس وزرای خارجه کشورهای عضو گروه 15 با سخنرانی منوچهر متکی وزیر امور خارجه در دفتر مطالعات سیاسی و بین‌الملل برگزار شد تا بیانیه پایانی نشست سران آماده و تصویب شود.

متکی در آغاز این نشست با تاکید بر این که گروه 15 باید رفتار جدیدی را مبتنی بر عدالت‌خواهی بنیان بگذارد، گفت: کشورهای عضو باید برای رویارویی با چالش‌های جهانی بویژه روند جهانی شدن اقتصاد همکاری‌های خود را گسترش دهند.

وزیر امور خارجه تاکید کرد جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که مشترکات سیاسی، فرهنگی و اقتصادی اعضای گروه از یک طرف و موضوعاتی نظیر سرمایه‌گذاری، تجارت دو و چندجانبه، انرژی و توسعه و فناوری اطلاعات، مسکن، آموزش، بهداشت و محیط زیست به عنوان عناصر اصلی همکاری‌های فی‌مابین، عرصه مناسبی برای افزایش همکاری در زمینه‌های مختلف در بین کشورهای گروه 15 و ایجاد گروه‌های کاری جهت شناسایی و تسهیل همکاری میان اعضای گروه را فراهم می‌آورد.وی ادامه داد: بر این مبنا لازم است تا اعضای گروه تعریف مناسبی از جایگاه خود ارائه کنند.

عباس محمدنژاد / دبیر گروه سیاسی