بازنگری ان.پی.تی ، یک نیاز جدی

پیشنهادهای رئیس جمهور اسلامی ایران در اجلاس ان.پی.تی و بازتاب های ان و موارد نقض مفاد ان.پی.تی توسط کشورهای دارای بمب هسته ای از جمله مواردی است که رادیو گفت و گو در نشستی خبری با حشمت الله فلاحت پیشه عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی ، علی اکبر جوانفکر مشاور رئیس جمهور و رامین مهمانپرست سخنگوی وزارت امور خارجه به بررسی آن پرداخته است. مشروح این گفت و گو به این شرح است:
کد خبر: ۳۲۵۹۲۵

رادیو گفت و گو : هشتمین اجلاس بازنگری معاهده منع گسترش تسلیحات هسته ای  روز دوشنبه با پیشنهادات 11 گانه دکتر محمود احمدی نژاد فعالیت خود را آغاز کرد. در این اجلاس دکتر احمدی نژاد با توجه به ماده 5 معاهده ان پی تی خواستار تغییر آن به دی ان پی تی به معنای خلع سلاح و عدم اشاعه سلاح های هسته ای شد.آقای مهمانپرست دیدگاه شما درباره نحوه اجرای پیشنهاد رئیس جمهور چیست؟

مهمانپرسـت:اجلاس بازنگری ان پی تی شاهد دو تلاش از طرف جریانهای مختلف است . در یک طرف، کشورهایی هستند که دارنده سلاح های هسته ای هستند و به هیچ وجه حاضر نیستند سلاح های خودشان را کنار بگذارند و فکر می کنند که با تکیه بر این سلاح ها می توانند از یک قدرت برتری برخوردار باشند و این قدرت و انحصار، حتی برای اهداف صلح آمیز باید دراختیار خودشان قرار دهند و کشورهای دیگر حق استفاده از این دانش را نباید داشته باشند.

 طبیعی است که تلاش می کنند محدودیت های کشورهای مستقل را بیشتر کنند، دسترسی آنها را به این دانش محدودتر کنند و به هیچ وجه اجازه ندهند که فضای جلسه به سمت محدود شدن خودشان برای خلع سلاح برود.

 در طرف مقابل که اکثریتی از کشورهای مستقل و غیر متعهد هستند، اینها حقی دارند و می گویند که حتماً باید اهداف نظامی  از فعالیت هسته ای جدا ، محدود و متوقف شود و به هیچ وجه کسی نباید به سمت سلاح های
هسته ای برود.

 هر کسی که این سلاح ها را دارد باید نسبت به انهدام آن اقدام کند و نسبت به عدم اشاعه سلاح های هسته ای باید متعهد باشد و تعهدات آنها باید الزام آور باشد. باید مکانیزمی وجود داشته باشد که بتواند تضمین کند که  بعد از یک دوره زمانی، سلاح هسته ای در دنیا وجود نداشته باشد.

درگیری و مواجهه این دو طرز تفکر، دراین اجلاس نمود خود را پیدا می کند، همانطور که در صحبتهای آقای احمدی نژاد این به وضوح به صورت شفاف و خیلی منطقی ارائه شد و تأثیر خود را گذاشت.

این مسئله همراهی ملت ها و دولتهای زیادی را به همراه داشت و انعکاس خبری آن هم همین را نشان می دهد. برای همین یکی از پیشنهادات آقای رئیس جمهور این بود که غیر از بحث عدم اشاعه سلاح های هسته ای ، خلع سلاح هم باید به صورت جدی در دستور کار باشد و ان پی تی در بازنگری نسبت به اصلاح خود به این مسئله به صوت جدی توجه کند.

همانطورکه شاهد هستید کشورهای غربی بویژه امریکا از این مسئله به شدت نگران هستند، چون به بحث
سلاح های هسته ای که می رسند، سعی می کنند موضوع را عوض کنند و به شکلی موضوع اصلی اجلاس را ببرند به سمتی که با آنها کاری نداشته باشد و اشاره ای به آنها نداشته باشد.
ما باید این موضع را به صورت قوی دنبال کنیم . منطق ما منطق پذیرفتنی است ، حتی در بین کشورهای غربی تحلیل هایی که بعد از صحبتهای آقای رئیس جمهور داشتند، این بود که چارچوب صحبتهای ایشان، چارچوب منطقی و قابل پذیرش است و بالاخره این هجومی که کشورهای مستقل دارند به آن سمت می آوردند، دارای یک پشتوانه منطقی است و باید برای آن چاره ای بیندیشند.

رادیو گفت و گو : با توجه به این اختلافی که در اجلاس وجود دارد، فکر می کنید سرانجام این کنفرانس چه خواهد شد؟

مهمانپرسـت: یک حرکتی در دنیا بوجود آمده ، بخصوص بعد از اجلاس خلع سلاح تهران، کشورهای مستقلی که حضور پیدا کردند ، حدود 60 کشور، متوجه شدند که همفکری و اشتراک نظر حداقل در نشست اول به وضوح قابل مشاهده است.

همین همراهی کشورهای مختلف چه در سطح مقامات رسمی، چه در سطح سازمانهای بین المللی یا سازمانهای مطالعاتی  و افرادی که در این موضوع صاحب نظرند ،همه را در این جریان امیدور می کند که این حرکت بتواند با قدرت بیشتر و با پشتوانه بیشتر، با حضور و مشارکت کشورهای بیشتری دنبال شود.

این جریان ایجاد و حرکت آغاز شده و در نیویورک شاهد ادامه آن جریان هستیم . ما بسیار امیدواریم که منطق و پیشنهادات ما که  به نمایندگی از همه کشورهای مستقل دنیا دارد ارائه می شود، اگر در مجامع مختلف و به صورتهای مختلفی بتوانیم به گوش مردم دنیا و به گوش همه دولتها و موسسات مستقل در این زمینه برسانیم، با حمایت و پشتوانه آنها ان شاءالله بتوانیم زمینه تحقق و اجرایی آن را فراهم کنیم.

رادیو گفت و گو : آقای جوانفکر ما شاهد بودیم که رئیس جمهور در کنفرانس پیشنهادهای مختلفی را مطرح کردند و 11 پیشنهاد از سوی رئیس جمهور ایران در این کنفرانس ارائه شد. کنفرانس و سخنرانی دکتر احمدی نژاد هم به طور زنده از شبکه های مختلف دنیا پخش شد و یک پوشش رسانه ای گسترده ای داشت. بازتابی که شما در نیویورک شاهد بودید در بین مردم امریکا و نیز بازتاب رسانه ای که داشته چه طور بود؟

جوانفکر:قبل از اینکه آقای دکتر احمدی نژاد و هیئت همراهشان به نیویورک سفر کنند، رسانه های غربی در یک سطح وسیعی اقدام به انعکاس تصمیم جمهوری اسلامی ایران برای حضور در این کنفرانس دوره ای گرفتند  و همین باعث شد که توجه جهانی به سمت این کنفرانس با حضور رئیس جمهور ایران معطوف شود .

اهمیت این حضور از قبل، با تبلیغاتی که صورت گرفت، با تبلیغات  سیاسی که غربیها به این حضور داشتند جلب شد و آقای دکتر احمدی نژاد وقتی وارد نیویورک شد  فضای رسانه ای در نیویورک کاملاً متمرکز بود بر حضور ایشان در این کنفرانس .

وقتی کنفرانس شروع شد، حضور خبرنگاران در قسمتی که برای آنان در سازمان ملل در نظر گرفته شده بسار پر رنگ بود ، یعنی آن قسمت مملو از خبرنگاران بود و همه منتظر سخنان آقای رییس جمهور بودند.  وقتی صحبتهای ایشان تمام شد،  صندلی های قسمت خبرنگاران که بسیار هم زیاد است، یکباره خالی شد و نشان
می دهد که همه برای پوشش خبری رئیس جمهور ایران آمده بودند.

من فکر می کنم که این به عنوان یک رویداد مهم تاریخی در این اجلاس بحث می شود. می دانید که هر 5 سال یکبار این اجلاس برای بازنگری در ان پی تی برگزار می شود و این ثبت شد که رئیس جمهور ایران به نیویورک آمدند و دیدگاههای خودشان را همراه با پیشنهادات بسیار مشخص و روشن در سازمان ملل برای خلع سلاح و جلوگیری از اشاعه و تولید بمب هسته ای بیان کردند. 

رادیو گفت و گو: صحبت از خبرنگاران شد، در خبرها آمده بود که امریکا اجازه ورود خبرنگاران ایرانی را با هیئت همراه دکتر احمدی نژاد نداده است. از آنجایی که امریکا همواره ادعای آزادی بیان و اینگونه مسائل را دارد، این برخورد را چه طور می بینید؟

جوانفکر: البته باید نسبت به این قضیه هم با واقع بینی صحبت کنیم. می دانید که این تصمیم در کمتر از یک هفته اتخاذ شد و شاید فرصت چندانی هم برای امریکایی ها نبود که بخواهند ویزا برای همه صادر کنند اما نکته ای که روشن شد این بود که خبرنگاران، کسانی که باید رئیس جمهور را برای پوشش خبری همراهی می کردند از دریافت ویزا محروم شدند.

این خود محل سوال است. بالاخره امریکایی ها ادعای آزادی دارند و انتظار می رفت که به خبرنگاران معرفی شده ویزا می دادند و روادید می دادند و کار خودشان را انجام می دادند. اما به هر حال خوشبختانه در نیویورک دفاتر خبرگزاری جمهوری اسلامی و واحد مرکزی خبر، صدای جمهوری اسلامی ایران حضور دارند و با تلاش شبانه روزی که دوستان ما دارند در اینجا انجام می دهند، تا حدودی توانسته اند، اخبار مربوط به حضور رئیس جمهور در این کنفرانس را به تهران و شبکه های خبری منتقل کنند.

رادیو گفت و گو :آقای جوانفکر، شما به عنوان مشاور رئیس جمهور اگر ناگفته ای از نیویورک مانده بفرمایید؟ 

جوانفکر: همانطور که می دانید این اجلاس در تهران برگزار شد و اجلاس هم دستاوردی بسیار مشخص و روشنی داشت . انرژی صلح آمیز هسته ای برای همه و بمب هسته ای برای هیچ کس .

 آقای دکتر احمدی نژاد به نمایندگی از بخش مهمی از جهان دراین کنفرانس ، خواست جهانی را منعکس کردند و بر آن تأکید کردند. شما می دانید که امروزه، مواضع جمهوری اسلامی ایران، از یک حمایت بسیار گسترده و
بین المللی برخوردار شده وکشورهای بزرگی مثل برزیل، ترکیه، اندونزی، مالزی، ونزوئلا، بولیوی و بسیاری از کشورهای دیگر از مواضع جمهوری اسلامی ایران حمایت می کنند.

امروز اگر شما به رفتار غربیها نگاه کنید، آنها هستند که در انزوا قرار گرفته اند. در بین سخنان رئیس جمهور برخی از این کشورهای اروپایی محل اجلاس را ترک کردند. هنگامیکه  صحبتهای رئیس جمهور به رژیم صهیونیستی برمی گشت،آنها سالن کنفرانس را ترک کردند، البته تعداد آنها محدود بود، حتی رفتار آنها در داخل اتحادیه اروپا هم مورد انتقاد قرار گرفت.

من بعضی از کشورهای اروپایی را دیدم که در جای خودشان نشسته بودند، هیئت های نمایندگی آنها تکان هم نخوردند. وقتی من با آنها صحبت کردم، گفتند که این رفتار همکاران ما قابل دفاع نیست.جالب است که یک خود انتقادی از این رفتارها در اروپا در حال شکل گیری است .

دولت امریکا به دلیل در اختیار داشتن بیش از نیمی از کلاهک های هسته ای جهان، به اصلی ترین عامل رقابت تسلیحاتی هسته ای تبدیل شده ،با این منطق که می خواهد با تولید و اشاعه سلاح های هسته ای مبارزه کند. تجارب 40 سال گذشته هم نشان می دهد که این روش و منطق کاملاً شکست خورده و اصولا دولت امریکا به دلیل اینکه از بمب هسته ای در هیروشیما و ناکازاکی استفاده کرده و در عراق از اورانیوم غنی شده استفاده کرده، اصلاً صلاحیت قرار گرفتن در مراجع تصمیم گیری مثل شورای حکام سازمان بین المللی انرژی هسته ای را ندارد.

 من فکر می کنم این کنفرانس دستاوردهای بسیار خوبی را برای جمهوری اسلامی ایران به همراه داشت و آثار آن در آینده هم بیشتر نشان داده خواهد شد.

رادیو گفت و گو: آقای جوانفکر اشاره داشتند به بحث عدم اجازه ورود خبرنگاران ، مسئله دیگر هم  ترک محل کنفرانس توسط دبیر کل سازمان ملل متحد بود،آیا این بی احترامی ها  قابل پیگیری است؟ ما برخوردی داریم یا خیر؟

مهمانپرسـت:ما باید مراقبت کنیم. برخی از نکاتی که در اجلاس های بین الملل اتفاق می افتد، مثلاً خروج دبیرکل سازمان ملل متحد، به معنای بی احترامی به رئیس جمهور محترم نیست. وقتی در اجلاس های مختلف، برای افرادی سخنرانی گذاشته می شود، آن افراد سخنرانی خود را انجام می دهند و ممکن است برای گوش کردن سخنرانی های بعدی در جلسه حضور پیدا نکنند. این روال معمولی دارد.

 ریاست جلسه اگر با آقای بان کی مون باشد و ایشان به عنوان بی احترامی جلسه را ترک کند، رفتار بسیار زشت و غیر دیپلماتیکی است. ولی اگر خیر، ریاست جلسه با فرد دیگری باشد و ایشان سخنرانی خود را انجام دهند و بعد از انجام سخنرانی شان بخواهند آنجا را ترک کنند آن را نباید اهانت به هیئت ایرانی تلقی کنیم.

رادیو گفت و گو : یعنی تا حدودی در کنفرانس های بین المللی عادی است.

مهمانپرسـت: درهمه اجلاس ها خود ما هم اینگونه هستیم. سخنرانی هیئت ما که تمام می شود،ممکن است رئیس هیئت ما برای کارهای دیگر و ملاقاتهای مهم جانبی جلسه را ترک کنند و در بیرون ملاقاتهای دیگر را انجام دهند. این به این معنا نیست که بخواهند رویکرد منفی در مورد هیئت ایرانی داشته باشند. کما اینکه بعد از آن هم آقای رئیس جمهور با دبیر کل  سازمان ملل متحد جلسه بسیار خوبی داشتند.

 این نشان دهنده این است که بسیار نسبت به حضور هیئت ایرانی و جایگاه ایشان و صحبتهای ایشان نظر مثبتی بوجود آمد. ولی راجع به خبرنگاران، بالاخره درست است که هیئتی را که اضافه شد در مرحله نهایی و لیستهایی که برای خبرنگاران داده شد، ممکن است با تأخیر ارسال شد و معمول این گونه سفرها این است که مدتی جلوتر اسامی داده شود تا فرصتی برای دادن روادید مطبوعاتی موجود باشد. ولی با این حال اگر کشوری اراده کند که پوشش خبری داده شود،آن هم هیئتی که در سطح رئیس جمهور شرکت می کند، معمول دادن روادید برای خبرنگاران همراه هیئت این است که بسیارساده بگیرند و در کوتاه ترین زمان ممکن روادید را بدهند.

 این که همکاری نکردند، بالاخره یک نقطه قابل توجه بود، می توانستند روادید همه خبرنگاران همراه هیئت را صادر کنند. حدس خود ما این است که از آنجایی که متوجه شدند هیئت ایرانی در سطح رئیس جمهور می خواهد شرکت کند و حتماً محور بحث اجلاس، هیئت ایرانی خواهد بود و نقطه نظراتی که مطرح می کند به نمایندگی از همه کشورهای مستقل ارائه خواهد شد و کل اجلاس را تحت الشعاع خود قرار می دهد، تلاش کردند تا پوشش خبری آن را محدود کنند که البته این امکان پذیر نیست .

 همانطور که شما ملاحظه کردید، پوشش خبری صحبتهای آقای رئیس جمهور بسیار وسیع بود ، هم خبرگزاریهای خارجی و هم خیلی از مقامات کشورهای امریکایی و اروپایی اشاره داشتند که صحبتهای آقای احمدی نژاد، در بخشی از موارد غیرقابل انکار است و همه موارد درست است و ایشان دست روی موضوعات بسیار مهمی گذاشتند. در هر صورت به نظر می رسد پوشش مناسب داده شد،علی رغم اینکه دولت امریکا همکاری لازم را برای دادن روادید به خبرنگاران نداشت .

رادیو گفت و گو :در بخش قبل اشاره شد به اختلافات فکری و دیدگاهی که بین اعضا وجود دارد، ما به کنفرانس قبلی بازنگری ان پی تی در سال 2005 میلادی نگاه می کنیم ،آنجا هم اختلافات فراوانی میان اعضا بود(پیرامون خلع سلاح فوری و خلع سلاح تدریجی). در این دوره کنفرانس به دنبال پیدا کردن یک توافق بر سر بیانیه ای است که نحوه اجرای ان پی تی را تقویت کند، فکر می کنید چگونه می شود به این دست یافت؟ آیا با این اختلاف فکری دست یافتنی است یا خیر؟

مهمانپرسـت: شرایط اجلاسی که الان دارد در نیویوک برگزار می شود با شرایط اجلاس 5 سال پیش کاملاً متفاوت است. یعنی جایگاه جمهوری اسلامی ایران، جایگاه بسیارتعیین کننده و مؤثری شده است.ما در پیشرفت علوم هسته ای صاحب نظر شدیم و اینکه به دانش هسته ای دسترسی پیدا کردیم، تقریباً دیگر غیرقابل انکار شده، برای همه کشورها و همه کسانی که در این آژانس تصمیم گیر یا تأثیرگذار بودند.

 بنابراین وقتی که ما الان پیشنهاد خودمان را مطرح می کنیم، از موضع بسیار قوی تری به عنوان کشوری که علی رغم همه فشارها و محدودیتها به صورت بومی به دانش هسته ای دسترسی پیدا کرده و سردمدار جریانی شده که انرژی هسته ای و دانش هسته ای را برای اهداف صلح آمیز دنبال می کند و به شدت با به کار گیری یا نگهداری هر نوع سلاح هسته ای مخالفت می کند، آن را پیشنهاد می کنیم .

 یعنی الان به صورت واقعی یک جریانی پیش آمد که کشورهای مستقل می توانند حرفشان را محکم بزنند، هم اراده خود را نشان دهند، دراین که فعالیت هایشان در دانش را به صورت بومی توانسته اند به نتیجه برسانند و هم اینکه واقعاً به دنبال جهانی عاری از سلاح هسته ای هستند.

 بنابراین فکر می کنم این داستان ممکن است دراین اجلاس به نتیجه مطلوب و نهایی نرسد و حتماً ما مسائل زیادی را شاهد خواهیم بود از طرف کشورهای غربی و کشورهای دارنده سلاح هسته ای ولی نکته مهم این است که کفه ترازو به نفع جریان حقی است که در جهت خواسته ملتهای مستقل به حرکت در آمده و این ما را امیدوار می کند که با ادامه و با پشتکار بتوانیم یک جریان بین المللی سازمان داده شده را برای این کار بوجود بیاوریم.
باید روی ساز وکارهای قانونی تأکید کنیم، اصرار کنیم و انتظار داشته باشیم که در یک برنامه زمان بندی شده، مرحله به مرحله به اهداف خودمان نزدیک تر شویم.

رادیو گفت و گو : آقای مهمانپرست، یکی از موارد دیگری که در ان پی تی به آن اشاره شده در اصل چهارم معاهده ان پی تی است که بر حق کشورها در برخورداری از انرژی هسته ای به صورت صلح آمیز تأکید شده است، اما می بینیم همان کشورهایی که حتی شاید سلاح هسته ای در اختیار دارند مقابله می کنند در برابر اصل چهارم. چگونه می شود این را تقویت کرد.

مهمانپرسـت: در عمل ما این کار را انجام دادیم. یعنی آنچه تا الان سعی کرده بودند به صورت یک طرفه مطلب خودشان را به همه کشورها تحمیل کنند، در مورد جمهوری اسلامی ایران به نتیجه نرسید. از همه ابزارها ، فشارها، تحریمها، استفاده کردند ولی ملت ایران تسلیم این خواسته غیرمنطقی نشد. و چون به نتیجه رسید و مرحله به مرحله توانستند این دانش را بسیار پیچیده در شرایط کامل آن دسترسی پیدا کنند، این راه را برای بقیه کشورها، برای اینکه از این دانش بهره مند شوند، باز کردند  و این بند چهارم معاهده را به صورت عملی احیا کنند .

 می دانید که اکثر کشورهایی که دارای این دانش هستند، همه بخش های مختلف مربوط به چرخه سوخت را به تنهایی در اختیار ندارند. بسیاری از آنها بخشی از آن عملیات را می توانند انجام دهند. این که یک کشوری بتواند از مرحله صفر تا صد همه بخش های مختلف را خودش انجام دهد، بندرت اتفاق می افتد و خوشبختانه در کشور ما به دست دانشمندان جوان کشورمان، از آنجایی که این دانش بومی بود در همه بخش ها به صورت بومی توسعه پیدا کرد و این دانش الان در اختیار کشور ما هست.

بنابراین عملاً ما فکر می کنیم که باید این ماده 4 معاهده ان پی تی که این حق را برای همه کشورها برای اهداف صلح آمیز می دهد، تقویت شود. ما این کار را شروع کردیم، راه باز شده است. فضای  سیاسی و تبلیغاتی  را هم که شما مشاهده می کنید در چند سال پیش، کسی حتی به خود اجازه نمی داد که داشتن نیروگاههای هسته ای یا اینکه بهره مندی از این دانش را بخواهد در صنعت و در کشاورزی و در توسعه کشور استفاده کند را مطرح کند.

بسیاری از کشورها را متهم می کردند که شما دارای سوخت فسیلی هستید ، بنابراین نیازی ندارید که اصلاً بخواهید ازسوخت هسته ای استفاده کنید. اصلاً اجازه نمی دادند موضوع را مطرح کنند. الان شاهدید که در کشورهای منطقه ، همه کشورهای همسایه و کشورهایی  که دارای منابع عظیم نفت و گاز هستند، احساس کردند باید از دانش هسته ای برخوردار باشند، باید تأسیسات هسته ای را برای صنایع مختلف به کار بگیرند و حالا که این وضعیت بوجود آمده ، حتی کشورهای دارنده این دانش، داوطلب شدند و خودشان نسبت به انعقاد قرار دادهای مختلف دارند اقدام می کنند.

 این یک حرکت جدیدی است. در این مرحله هم کشورهایی می خواهند این را مدیریت کنند و بدون این که این دانش را در اختیار کشور ها  بگذارند، محصولشان را به آنها به قیمت گزافی بفروشند. آنچه ما می خواهیم این است که  کشوری واقعاً بتواند این دانش را خودش در اختیار بگیرد، خودش تولید کند و خودش هم استفاده کند و حتی بتواند در اختیار دیگران بگذارد که این عملاً انجام می شود.

رادیو گفت و گو :بحث خلع سلاح اتمی که مطرح می شود ، یک موضوع قدیمی است که حداقل در قانون و در ظاهر و در کلام زیاد روی آن تأکید شده است. از سال 1975 میلادی در قالب مقدمه معاهده ان پی تی مورد تأکید قرار گرفته است. آیا با رویه حاضر ان پی تی، می توانیم امیدوار باشیم که مسئله خلع سلاح اتفاق بیفتد؟

مهمانپرسـت: نتیجه 40 سال معاهده موجود ان پی تی و این که کشورهایی که سلاح هسته ای دارند باید نسبت به از بین بردن آن اقدام کنند، این شده که بعد از گذشت 40 سال، تعداد این سلاح های  هسته ای به حدود 20 هزار عدد رسیده است.

یک نکته جالبی که اتفاق افتاد، بعد از اینکه سخنرانی آقای احمدی نژاد به پایان رسید و ایشان اشاره کردند که فقط دولت ایالات متحده امریکا، نزدیک به  10 هزار  سلاح هسته ای دارد و این نشان می دهد که نه تنها برای انهدام سلاح ها اقدامی نشده بلکه تلاش و یک رقابت جدی بین برخی از این کشورها بوده که سلاح های هسته ای را توسعه دهند ، چه به لحاظ کمی  و چه به لحاظ کیفی،  پنتاگون اعلام کرد که رقم دقیق سلاح های هسته ای آنچه شما گفتید نیست و اعلام کرد رقم دقیق آن حدود 5 هزار سلاح هسته ای است.

 چه فرقی می کند؟ یعنی اینکه حتی همین آماری که ارائه می کنند، قابل راستی آزمایی نیست که ما بگویم که واقعاً راست می گویند که این تعداد 5هزار تا است، یا همان 10 هزارتا است، یا شاید بیشتر. ولی چه فرقی
می کند. یعنی وقتی یک کشوری حدود 5 هزار سلاح هسته ای را رسماً اعتراف می کند، معنای آن این است که این سلاح ها به تنهایی می تواند 5 بار کره زمین را به طور کلی نابود کند.

پس وقتی چنین خطری وجود دارد و یک چنین تهدیدی نسبت به امنیت دنیا وجود دارد این کشورها باید بدانند که نسبت به خلع سلاح و انهدام سلاح ها باید اقدام کنند. با این رویه و با این چارچوبی که در ان پی تی می بینید، هیچ الزامی وجود ندارد، توصیه هایی شده که این توصیه ها هیچ کدام  الزام آور و قابل راستی آزمایی نیست و حتماً تغییرش در این اساسنامه و در  مفاد معاهده ان پی تی ضروری است.

باید به سمت راهکاری برود تاهم امکان بازرسی در راستی آزمایی وجود داشته باشد و هم در یک دوره زمانبندی شده متعهد کند آن کشور را که بتوانند نسبت به خلع سلاح و از بین بردن سلاح ها اقدام کنند.

رادیو گفت و گو : یکی دیگر از پیشنهادهای که دکتر احمدی نژاد در کنفرانس مطرح کردند، بحث قطع هر گونه همکاری هسته ای با کشورهای غیر عضو معاهده  ان پی تی بود. تحلیل شما در این باره چیست؟

مهمانپرسـت: الان یکی از تناقضاتی که وجود دارد این است که کشورهایی که عضو معاهده ان پی تی هستند و خودشان را متعهد می دانند که به سمت سلاح هسته ای نروند ، برای برخورداری از این دانش در جهت صلح آمیزش هم دچار مشکل و محدودیت شدند، ولی کشورهایی که عضو ان پی تی نیستند و حاضر نشدند هیچ گونه تعهدی را بپذیرند و به سمت فعالیتهای هسته ای و به سمت فعالیتهای نظامی هسته ای رفتند، آنها مصون از هر نوع برخوردی بودند و وقتی سوال می شد که شما چرا نسبت به کشورهای دیگری که به این سمت حرکت کردند، اعتراض نمی کنید، چرا نسبت به سلاح های هسته ای رژیم نامشروع اسرائیل کسی برخورد نمی کند، چرا از او نمی خواهند که سلاح هایش را از بین ببرد، چه کسی این سلاح ها را در اختیار آنها گذاشته، همیشه پاسخ
می دادند که چون آنها عضو معاهده ان پی تی نیستند، بنابراین نمی توانیم نسبت به بازرسی یا برخورد با آنها اقدام کنیم.

 این توجیه غیرقابل قبولی است. اگر قرار باشد که کشورهایی که در بیرون از این معاهده هستند، این حق را داشته باشند که در هر سطحی فعالیت های هسته ای را صورت دهند و برای اهداف نظامی برنامه ریزی و طراحی کنند، بعد از اینکه این کار را هم کردند مورد ملاطفت و همکاری کشورهای دارنده سلاح های هسته ای قرار گیرند، قرار دادهای مستقیم  توسط امریکا، فرانسه، کشورهای دیگر غربی با آنها بسته شود و همکاریهای مستقیم با آنها داشته باشند، این نقض آشکار همه حقوق کشورهای عضو آژانس است.

 بنابراین یکی از مواردی که حتماً باید تأکید شود این است که همه کشورها باید به عضویت این معاهده در بیایند و هر کشوری که عضو معاهده نیست نباید دارای این فعالیت هسته ای باشد و اگر بود و این تخلف را داشت، هیچ کشوری حق نداشته باشد که همکاری در این زمینه را با آنها دنبال کند، چون تشویق می شوند به اینکه کشورها بدون عضویت درآژانس و بدون متعهد بودن به عدم فعالیت در زمینه فعالیتهای نظامی، این کار را دنبال کنند .

رادیو گفت و گو : یکی دیگر از مباحثی که همیشه مطرح بوده، بحث تناقضی است که ما می بینیم در حرفها و عمل دولتمردان امریکایی به ویژه در برخوردشان با کشورهای مختلف وجود دارد. در بحث انرژی هسته ای هیلاری کلینتون، وزیرامور خارجه امریکا، در مصاحبه ای که با شبکه ان بی سی داشت، هدف کنفرانس بازنگری پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی را تکرار تعهدات جامعه بین المللی به سه هدف خلع سلاح، عدم اشاعه و کاربردهای صلح آمیز انرژی هسته ای دانست. آیا واقعاً بین رفتار امریکا با سخنان وزیر امور خارجه این کشور مطابقت وجود دارد؟

مهمانپرسـت: این تنها عذری بود که حداقل ما در مورد کشور خودمان به صورت عینی مشاهده کردیم. ما سمبل کشورهایی هستیم که بیشترین مقاومت را کردند، بیشترین فشارهای غیر منطقی به ما وارد شده و بیشترین همکاری را با آژانس داشتیم، بیشترین بازرسی نسبت به فعالیت هسته ای ما صورت گرفته، تمامی فعالیتهای هسته ای ما زیر نظر کامل آژانس قرار گرفته و در گزارشاتی که توسط آژانس در مورد فعالیتهای ما صادر شده
تأکید شده که  آژانس به هیچ موردی که نشان دهنده فعالیت ما در زمینه نظامی باشد برخورد نکرده است.

بنابراین ، این تناقض را در عمل در مورد کشور خودمان به عینه می بینیم و این یک درسی شده برای همه کشورهای مستقل دیگر. می بینیم یک جریانی ایجاد شده در سطح بین الملل که جلوی زیاده خواهی های امریکا و  برخی کشورهای غربی ایستادگی می کنند و با جسارت از حق کشورهای مستقل دفاع می کنند. حاضرند از کشور ما و از فعالیتهای ما حمایت کنند.اگر این وضعیت بوجود آمده و می توانند حرفشان را با شجاعت مطرح کنند به خاطر این است که ما توانستیم فعالیتهایمان را در جهت مثبت و صلح آمیزدنبال کنیم و تناقضات طرف مقابل را اصلاح کنیم.

رادیو گفت و گو : آقای دکتر فلاحت پیشه ، اگر نگاهی داشته باشیم به پیشنهادهای رئیس جمهور، در کنفرانس، این پیشنهادات چه بازتابی داشت ؟ بیشتر می خواهم در مورد بند هفتم پیشنهاد صحبت بفرمایید که چه تحلیلی دارید( قطع هر گونه همکاری هسته ای با کشورهای غیر عضو معاهده ان پی تی)؟

فلاحت پیشه: پیشنهادها به طور مشخص نشان دهنده آن چالش جدی است که برسر اصلاح  مفاد اساسنامه آژانس و ان پی تی وجود دارد که جمهوری اسلامی ایران به نمایندگی از غیر متعهدها می شود گفت، سردمدار چنین پیشنهادهایی است.

ایالات متحده امریکا که تلاشش بر این است که تا حد توان موضوع آژانس و ان پی تی را انحصاری تر کند. پیشنهادی که جمهوری اسلامی ایران مطرح می کند، اشاره دارد به نقض تعهدی که قدرتهای عضو باشگاه
هسته ای هستند ، یعنی کشورهایی که بمب داشتند.  در اساسنامه آژانس و مفاد ان پی تی به آنها این حق داده شده بود که اینها عضو باشگاه هسته ای باشند، منتها به این شرط که زرادخانه هسته ای خودشان را از بین ببرند.

در ضمن کمک نکنند که دیگر کشورها صاحب بمب شوند و در مقابل به سایر کشورهایی که پایبندی آنها اعلام شده و انرژی مسالمت آمیزهسته ای در دستور کارشان است ، این کشورها را کمک کنند برای اینکه به این فناوری برسند. اتفاقی که افتاده، در عمل خلاف تعهد خودشان عمل کردند.

برخی کشورها و برخی بازیگران مثل رژیم صهیونیستی و پاکستان تحت روابط ویژه ای که با برخی اعضاء باشگاه هسته ای داشتند به بمب رسیدند. اکثریت اینها عضویت ان پی تی را ندارند و در عین حال هم وارد فضای نظامی انرژی هسته ای یا فناوری هسته ای شدند.

 این نقض تعهد از دو طرف است یعنی هم کشورهای عضو باشگاه هسته ای که نه تنها زرادخانه های خود را از بین نبردند بلکه کمیت و کیفیت را گسترش دادند و دیگر کشورهایی که عضو نیستند و صلح و امنیت بین المللی را تهدید می کنند.

 پیشنهاد رئیس جمهور ما این است که در واقع یک نگرش جدی تری فارغ از معادلات قدرت در اینجا وجود داشته باشد. برخی بازیگران مثل امریکا که بیشترین موارد نقض مفاد ان پی تی را دارند، حتی اینها از صلاحیت عضویت در آژانس برخوردار نیستند با دیگران هم در این رابطه یک رابطه جدی برقرار شود .

 برخی کشورها مثل جمهوری اسلامی ایران که فناوری مسالمت آمیز هسته ای را در پیش گرفتند، شعارشان این است که انرژِی هسته ای برای همه و بمب هسته ای برای هیچ کس. به این معنا که بالاخره در اساسنامه آژانس که امریکایی ها می خواهند در ان تغییر ایجاد کنند، در آنجا انرژی هسته ای برای همه باید وجود داشته باشد.
امریکایی ها می خواهند این انحصار تازه را دوباره شکل دهند تبعیض تازه ای را شکل دهند، یک کنسرسیوم  تازه راه بیاندازند. از یک سری کشورها  چه کشورهای عضو هسته ای و چه کشورهای عضو ناظر که اینها کشورهایی هستند که از انرژی هسته ای برخوردارند و دیگران موظف شوند که فقط سوخت را از اینها تأمین کنند.

 جالب است آخرین مورد نقض تعهد را ما از درخواست ایران برای تأمین سوخت راکتور تهران دیدیم. زمانی که درخواست ایران داده شد ، انها  بازی سیاسی کردند.

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها