طنز بدون مرز، طنز بدون درز

امیدواریم که از این هم‌اندیشی‌ها و هم‌دگراندیشی‌ها بیشتر در ارتباط تنگاتنگ با مقوله طنز برگزار شود که روز به روز شاهد جا افتادن بیشتر این گونه ادبی و جدا شدن آن از انواع بی‌‌ادبی باشیم. طنز، روی دوم اکثر ما ایرانی‌های جوک‌پرور است. گویی که این ویژگی را از یوم‌الازل در خون ما کردند.

در این مراسم ادبی ـ رادیویی، ریاست محترم سازمان صدا و سیما نیز در خصوص طنز به نکات خوبی اشاره کردند که بازگویی آنها در این مقال و مجال، جهت ثبت و ضبط در تاریخ خالی از لطف نیست. ایشان با تاکید بر طنز فاخر و اهمیت استراتژیک آن در کل برنامه‌های صدا و سیما، به خصوصیات طنز متعهد اشاره کردند و خیال ما را راحت کردند و گفتند: «طنز متعهدانه مرز ندارد و به مشکلات و لایه‌های درونی زندگی اجتماعی می‌پردازد.»

آقای ضرغامی در ادامه این مطلب توضیح دادند که: «حتی خود ما وقتی می‌خواهیم گزارشی بدهیم که چرا کار خوبی در حوزه طنز ارائه نمی‌دهیم، می‌گوییم که دستمان بسته است و نمی‌توانیم وارد برخی حوزه‌ها شویم. در حالی که این طور نیست و ما هیچ مشکلی نداریم. مخصوصا در حوزه اجتماعی. شما کجا نمی‌توانید حرف بزنید؟ بگویید تا من از آن حمایت کنم.»

بسته پیشنهادی: پیشنهاد می‌کنیم که در راستای آنچه که از قول رئیس رسانه ملی عرض شد؛ موارد حاشیه‌ای زیر نیز بدون هیچگونه حاشیه‌سازی خاص مدنظر قرار گیرد:

1ـ مرز و درز: اهل طنز حتما ملتفت‌اند که فرق است میان مرز و درز. طنز بدون مرز چیز خوبی است، ولی به شرطی که بدون درز باشد. یعنی چی؟ یعنی این که از هر روزن و سوراخ و شکافی به زور وارد حوزه و حریم شخصی افراد نشود و به اسم طنز با آبروی آنها بازی کند. این بیشتر، به گروه خونی هجو می‌خورد. چنان که طرف گفته بود: «در هجا گویی دشنام مده پس چه دهم؟... مرغ بریان دهم و بره و حلوا و حریر؟!»

2ـ تعهد و تاهل: طنز متعهدانه همان طنز اسطقس‌دار فاخر و نجیبی است که ما لازمش داریم و باید جدی‌تر گرفته شود. اما همچنان که طنز متعهدانه داریم، طنز متاهلانه هم داریم. خیلی از طنزنویسان ما زن و زندگی دارند و علاوه بر تعهد، تاهل هم دارند. فلذا باید به اندازه طنزی که می‌نویسند، حسابی آش بخورند. نه آشی که یک وجب روغن روش ایستاده باشد. چربی می‌گیرند، پس می‌افتند. اگر این قضیه بیشتر اعمال شود، بخصوص در حوزه رادیو، چنان نخواهد شد که معاون صدای سازمان، در این هم‌اندیشی باشکوه، صدایشان درآید که: «کمبود منابع انسانی در حیطه طنز داریم.»