دیدن یا ندیدن؛ مساله این است!

تصور نقل شدن یک خبر از صفحه‌ای از یک روزنامه یا مرور آن از روی وب‌سایت خبرگزاری یا استناد مجری یک برنامه رادیویی یا تلویزیونی به RSS یا Feed‌های مرتبط با موضوع و اشاره به چیستی این‌ها، هر یک، تداعی‌گر معنا و مفهومی فراتر از صرفا یک نقل خبر هستند.

روایت و مرور پیامک‌های یک برنامه صبحگاهی در روزی دیگر، بوی کندی بهره‌گیری از این ابزار و کهنگی پیام دارد. هر چند می‌توان با دلایل مختلف، این فاصله زمانی را توجیه کرد و گاه چاشنی‌های شیرین نیز همراه روایت آن‌ها نمود، اما نفس سرعت و لحظه‌ای تبادل شدن پیام دیگر رنگ و بوی خود را می‌بازد. در کنار آن چاپ پیامک‌ها روی کاغذ، به‌جای نمایش محتوای الکترونیکی آن‌ها (در نمایی باز یا در گوشه‌ای از کادر آن هم نسبتا محو و ناواضح) به باورپذیری ساده بودن این ارتباط و برقراری آن کمک می‌کند. این قاعده برای دریافت ایمیل‌ها هم مصداقی مشابه دارد. حتی اگر همین‌ حالا راه ساده‌ای برای به‌روز بازخورد دادن به مردم نداریم، خوب است همت کنیم و راه‌حلی برای این مساله بیابیم. شاید تلفن همراهی که آنتنش قطع است اما با اینترنت بی‌سیم کار می‌کند و در صورت نیاز با بلوتوث به چاپگر و با کابل به نمایشگر وصل می‌شود، بتواند چاره‌ای کوچک‌تر از یک لپ‌تاپ و کابل اتصال به نمایشگر استودیو باشد.

واکنش‌های گلایه‌آمیز مردم به کاربری‌های دست‌اندرکاران تولید برنامه‌های رسانه‌ای، دامنه‌ای گسترده‌ دارد. نحوه دست بردن بازیگر یک تله‌فیلم به صفحه‌کلید، نمایش پلان‌هایی از رد و بدل شدن اطلاعات، آن هم در شرایطی که تصویر، نرم‌افزار ورد را نشان می‌دهد، یا تایپ سریع یک متن در شرایطی که هنوز ویندوز منتظر ورود نام کاربری و رمزعبور است، آشنایان فراوان دنیای کامپیوتر را دلسرد می‌کند. نقطه مقابل آن، استفاده به‌جا از کامپیوتر، چاپگر‌ها، اسکنرها، تلفن‌های همراه، نرم‌افزارها و مجموعه سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای رایج، در برنامه‌های رسانه‌ای است. این استفاده هوشمندانه و کارآمد، بیننده را ترغیب می‌کند تا بیشتر بداند و بیاموزد و تصور واقعی بودن کاربری در برنامه‌ها را با نمایشی بودن آن‌ها جایگزین می‌کند.

آگاهی تهیه‌کننده، تیم اجرا و کارشناسی برنامه و دست به وب بودن آن‌ها و همراهی و پشتیبانی مسوولان شبکه‌ها‌ ضمن درک فرصت‌ها و تهدیدهای آنتن، همه بر کاهش گپ دیجیتالی و ترویج صحیح کاربری وب و ابزارهای فناوری‌ اطلاعات اثرگذار هستند.

وقتی در برنامه 90 تعداد پیامک‌های دریافتی به نمودار تبدیل می‌شود، می‌توان دریافت که: سرورهای مخابرات کار می‌کنند، دسترسی به وب در استودیو وجود دارد، برای این برنامه نرم‌افزار مکمل و مبدل آنی ورودی‌ها به نمودار و همین‌طور گزارش‌گیری، پیش‌بینی شده است. وقتی نسبت به صحت آمار و اعداد تردید شایع می‌شود، وجود امکان جستجوهای موردی و رهگیری پیام‌ها، معنای تدبیر برنامه‌ساز و تاکید او بر تعامل صادقانه با بیننده و دریافت بازخوردهای ایشان را می‌دهد.

امید داریم تعداد بیگانگان با وب و جستجوی حرفه‌ای و عالمانه در آن، در میان برنامه‌سازان اندک باشد و کم باشند کسانی که نمی‌دانند با یاری تسلط بیشتر و شناخت ابزارهای وبی و فایده‌های آن‌ها، چه فرصت‌هایی برای بهبود محصولات رسانه‌ای خود دارند و شاید نباشد کسی که هنوز وب را به عنوان یک رسانه (به ویژه رسانه ساعت‌های خاموشی برنامه‌شان) نپذیرفته است. دیر نیست روزی که بیننده‌های یک برنامه تلویزیونی با ایجاد سازوکاری پویا و برقرار در فضای وب، بتوانند تعاملی موثر با گروه‌های برنامه‌ساز داشته باشند. صدا،‌ تصویر، محتوا و دیگر مواد اولیه برنامه‌سازی، در کنار دانش تکنیکی برنامه‌سازی بیننده‌های ما را نیز به جمع همکارانمان نزدیک‌تر می‌کند.

اگر سخن از فناوری اطلاعات می‌گوییم، خوب است که به‌زبان ساده و با ابزارهای موجود، وجود و اثر و کاربری مفید آن‌ها را نیز در رفتار و برنامه‌های رسانه‌ای ببینیم تا نگویند «شنیدن کی بود مانند دیدن؟!»

محمود کریمی