مسکن راه‌حل یکشبه‌ ندارد

با توجه به شرایط موجود به نظر می‌رسد در این بازار با شروع سال 89 دومین سال رکود در بازار مسکن نیز آغاز شده است. فعالان این بازار همچنان منتظرند تا ببینند آغاز این سال و شاید اجرای طرح هدفمند کردن یارانه‌ها تاثیری در بیداری بازار مسکن از خواب طولانی خواهد داشت یا این خواب خرگوشی ادامه‌دار خواهد بود و باز همچون سال گذشته شاهد رکود تورمی در این بازار خواهند بود.

باید توجه داشت طی سال‌های گذشته نبود برنامه‌ریزی و مدیریت مناسب و عدم تامین منابع مالی باعث بروز مشکل در بخش مسکن شده و رکودی را ایجاد کرده است که به نفع مصرف‌کنندگان نیست اما نکته مهم این است که هیچ راه‌حل یکشبه‌ای برای حل مشکل مسکن وجود ندارد.

محمدعلی ربانی، نایب رئیس انجمن انبوه‌سازان کشور با بیان این‌که امسال در بازار مسکن شاهد تغییر و تحولات خاصی نخواهیم بود، به خبرنگار ما می‌گوید: امسال در بخش مسکن تسهیلات بانکی در تمامی بخش‌ها افزایش داشته است به‌طوری که برای سنتی‌سازی با رعایت کلیه استانداردها و فناوری‌های نوین 20 میلیون تومان و صنعتی‌سازی 25 میلیون تومان وام با سود 4 درصد به متقاضیان پرداخت خواهد شد و در این صورت در سال جاری در این بخش شاهد تغییر و تحول خوبی نسبت به سال‌های گذشته خواهیم بود اما در بخش خرید و فروش رکود همانند سال‌های گذشته وجود خواهد داشت.

وی در ادامه می‌افزاید: با توجه به شرایط حاکم بربازار خرید و فروش نمی‌توان بر این بازار در سال جاری چشم‌انداز روشنی را پیش‌بینی کرد.

ربانی در پاسخ به این پرسش که آیا در سال جاری به گفته برخی مسوولان با کاهش قیمت مسکن روبه‌رو خواهیم بود، می‌گوید: با توجه به این‌که امسال شاهد ارائه تسهیلات زیاد در این بخش هستیم نه تنها شاهد کاهش قیمت در بازار مسکن نخواهیم بود، بلکه در برخی مواقع تزریق نقدینگی بالا نیز باعث کسادی و رکود بازار خواهد شد.

کمال اطهاری، کارشناس مسائل اقتصادی نیز در این زمینه می‌گوید: چشم‌انداز مثبتی در سال 89 برای بخش مسکن وجود ندارد و امسال نیز همچون سال گذشته شاهد تداوم رکود در بخش مسکن خواهیم بود.

این کارشناس اقتصادی معتقد است: تغییرات پی در پی سیاست‌های وزارت مسکن در این بخش نوعی خودکشی محسوب می‌شد و برخلاف تمام قوانین جاری برنامه چهارم بود.

علیرضا سرحدی، رئیس هیات مدیره انجمن صنفی مهندسان صنعت ساختمان نیز با بیان این‌که زمانی که تولید صورت نگیرد، قیمت مسکن بالا نمی‌رود، ولی رونق هم در بازار دیده نمی‌شود، در پیش‌بینی وضعیت بازار مسکن در سال جاری می‌گوید: بازار مسکن به طور مستقیم با اقتصاد کلان ارتباط دارد و با توجه به این که لایحه بودجه در اواخر سال گذشته تصویب و اوایل امسال ابلاغ شده است، برای پیش‌بینی وضعیت بازار مسکن باید دید چه میزان بودجه برای بخش مسکن در نظر گرفته می‌شود و اساسا اقتصاد کشور چه وضعیتی خواهد داشت.

وی تصریح می‌کند: اگر اقتصاد کشور در دوران رونق و تولید قرار گیرد به‌طور طبیعی بخش مسکن نیز رشد می‌کند و در غیر این صورت رکود تورمی که طی 2 سال گذشته با آن دست به گریبان بودیم، ادامه می‌یابد.

این کارشناس مسکن می‌افزاید: به دلیل کمبود نقدینگی و نقل و انتقالات دولت، اکنون شرایط بازار مسکن در بلاتکلیفی به سر می‌برد و تا زمانی که نحوه جذب سرمایه‌های سرگردان به بخش‌ مسکن مشخص نشود، نمی‌توان آینده روشنی از وضعیت مسکن ترسیم کرد.

وی با بیان این‌که تا پایان سال گذشته شاهد رکود مسکن بوده‌ایم خاطرنشان کرد: چنانچه بتوانیم زمانی برای خروج از رکود پیش‌بینی کنیم، می‌توان گفت نیمه اول سال 89 شاهد خروج از رکود خواهیم بود.

سرحدی عمده‌ترین معضل مسکن در ایران را این‌گونه توضیح داد: به مسکن در ایران همواره به عنوان یک کالای سرمایه‌ای که قابل خریدو فروش است نگریسته می‌شود در حالی که باید مسکن قابل ارزیابی باشد که این امر ناشی از سیاست‌های غلط مسوولان در بخش مسکن است. چنانچه سودی از ساخت و ساز وارد بازار مسکن می‌شود، ناشی از افزایش قیمت زمین بوده است نه کیفیت ساختمان.

رئیس هیات مدیره انجمن صنفی مهندسان صنعت ساختمان در پاسخ به این سوال که آیا رونق بازار مسکن به معنی افزایش قیمت مسکن است، با بیان این مطلب گفت: همان‌طور که شاهد بودیم، در برخی دوره‌های گذشته رونق در بازار مسکن حاکم بود، اما افزایش قیمت نداشتیم.

وی معتقداست: افزایش قیمت تنها به تولید مربوط نیست بلکه متاثر از سایر بخش‌های اقتصادی نیز هست. به عنوان مثال سرمایه‌های سرگردان دیگر بخش‌ها که به بخش مسکن سرازیر می‌شود، بعضا باعث این عوارض می‌شوند.

بیت‌الله ستاریان، کارشناس مسکن نیز در خصوص بازار مسکن به خبرنگار ما می‌گوید: بازار مسکن هم‌اکنون در رکود شدید به سر می‌برد و سال 89 این بخش با رونق مواجه نخواهد شد چون قدرت خرید مردم کم است و به احتمال زیاد تا چند سال آینده نیز تغییر نمی‌کند.

وی می‌افزاید: پیامد رکود کنونی بازار مسکن کاهش تولید مسکن و احتمال رشد قیمت‌ها در آینده است و مطمئناً زمانی که رکود وارد بازار مسکن می‌شود، باید منتظر پیامدهای ناگوار آن نیز باشیم، چرا که سابقه نشان داده است زمانی که بازار مسکن دچار رکود می‌شود و خرید و فروشی صورت نمی‌گیرد، سرمایه‌ها از این بخش خارج و به‌سوی سایر حوزه‌ها هدایت می‌شود و در نتیجه تولید مسکن کاهش می‌یابد.

این کارشناس حوزه مسکن مشکل اساسی بخش مسکن را فاصله زیاد بین عرضه و تقاضا می‌داند و تأکید می‌کند: چنانچه بخواهیم عرضه و تولید مسکن را افزایش دهیم تا این نیاز جبران شود، باید کل نقدینگی کشور به‌ کار گرفته شود و برای کنترل نقدینگی باید سیستم بانکی را متحول کنیم و روند سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی را تغییر دهیم.

در حال حاضر، یکی از اساسی‌ترین مشکلات اقتصادی کشور نبود مسکن کافی است و با توجه به جمعیت جوان کشور اگر بخواهیم از تنش‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی در جامعه جلوگیری شود بسیار مهم است که دولت در برنامه‌های توسعه‌ای خود نگاه ویژه‌ به بخش مسکن داشته باشد چرا که اگر قرار باشد اقتصاد کشور به حرکت درآید و شاهد رونق آن باشیم بخش مسکن در برنامه پنجم توسعه باید محور اصلی قرارگیرد تا به اهداف ترسیم شده در چشم‌انداز 20 ساله دست یابیم.

تحقق اهداف برنامه‌های بلندمدت مستلزم یکپارچگی تصمیمات و هماهنگی مجموعه سیاست‌ها با اهداف چشم‌انداز است تا همزمان با تغییر و تحول دولت‌ها، برنامه‌های عملیاتی و اجرایی دستخوش تغییرات عمیق نشود.

اما باید به این نکته نیز توجه داشت که در دنیایی که کوچک‌ترین اتفاقات با سایر پارامترها گره می‌خورد، نمی‌توان دلایل بحران مسکن را به تنهایی در وزارت مسکن و شهرسازی جستجو کرد.