معاهده N.P.T: انرژی هسته‌ای حق مسلم ایران است

 روزی که از آن پس هر سال شاهد دستاوردهای جدید در این حوزه هستیم و به صورت معنی‌دار مصادف است با روز «قطع رابطه ایران و آمریکا» در فروردین 1359.

تاکنون درباره چرایی «انرژی هسته‌ای حق مسلم ماست» سخن زیاد گفته شده است و دلایلی از جمله سابقه فعالیت‌های هسته‌ای ایران از 1335 (1957 میلادی)‌، چشم‌انداز انرژی در ایران، چشم‌انداز انرژی در جهان، ضرورت تنوع منابع انرژی، وضعیت استفاده از انرژی هسته‌ای در جهان و تاثیر بهره‌مندی از فناوری هسته‌ای بر عرصه‌های دیگر علمی مانند پزشکی، صنعت و کشاورزی مورد توجه قرار گرفته است، هر چند تداوم، تبیین و تکرار آنها در مقاطع مختلف ضروری است.

اما دلیلی که کمتر به آن توجه شده است و از جهاتی اهمیتش به مراتب از دلایل دیگر بیشتر است، «استقلال سیاسی» ایران است. اگر استقلال را شامل سه مرحله «سیاستگذاری»، «تصمیم‌گیری» و «اجرای تصمیم» بدانیم. در صورتی که این سه مرحله در عرصه سیاسی باشد، آن را «استقلال سیاسی» می‌خوانیم.

جمهوری اسلامی ایران براساس مصالح و اهداف بلندمدت خویش سیاست بهره‌مندی از فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای را در دستور کار خود قرار داده است، موضوعی که نه تنها هیچ مخالفتی با معاهدات بین‌المللی ندارد بلکه در معاهده «منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای» N.P.T تصریح شده است که کشورهای عضو این معاهده یعنی «همپیمانان» موظفند در این مسیر به یکدیگر کمک کنند.

در مقدمه N.P.T، این معاهده از جمله در تایید این اصل تهیه و مورد توافق قرار گرفته است که «... منافع صلح‌آمیز از تکنولوژی هسته‌ای، از جمله فرآورده‌های جانبی که ممکن است توسط دولت‌های دارای تسلیحات هسته‌ای از طریق توسعه ابزارهای انفجار هسته‌ای به دست آید، باید به منظور بهره‌برداری در مقاصد صلح‌آمیز در اختیار همپیمانان ـ اعم از دولت‌های دارای تسلیحات هسته‌ای یا فاقد تسلیحات هسته‌ای ـ قرار گیرد» و در ادامه آمده است: «با ایمان به این که در عملی کردن این اصل، تمام همپیمانان حق دارند به منظور حصول پیشرفت در استفاده صلح‌آمیز از انرژی اتمی، در تبادل اطلاعات به حداکثر نحو ممکن مشارکت داشته باشند و به تنهایی یا با همکاری سایر دولت‌ها در این زمینه تلاش کنند.»

موضوعی که به دلیل اهمیت، در بند یک ماده 4 این معاهده بصراحت این گونه تکرار شده است: «هیچ نکته‌ای در این پیمان نباید به گونه‌ای تفسیر شود که حق مسلم همپیمانان در انجام تحقیقات، تولید و استفاده از انرژی هسته‌ای برای مقاصد صلح‌آمیز را تحت تاثیر قرار دهد. این امر باید بدون اعمال تبعیض و در مطابقت با مواد 1 و 2 این پیمان باشد.»

لذا شعار «انرژی هسته‌ای حق مسلم ماست» دقیقا براساس مفاد این ماده N.P.T است.

به رغم این تصریحات، چند کشور معدود که با استفاده جنایت بار از سلاح اتمی فقط در پرونده رهبر آنها یعنی آمریکا ثبت شده است با ادعای اجماع جهانی تلاش می‌کنند این تصمیم قانونی و مشروع ایران را با اعمال فشار تحت‌الشعاع قرار دهند و ایران را از دستیابی به این حق خود بازدارند و این یعنی نفی «استقلال سیاسی» ایران.

در اصل 152 قانون اساسی ذیل فصل «سیاست خارجی» چنین آمده است: «سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران براساس نفی هرگونه سلطه‌جویی و سلطه‌پذیری، حفظ استقلال همه‌جانبه در تمامیت ارضی کشور، دفاع از حقوق همه مسلمانان و عدم تعهد در برابر قدرت‌های سلطه‌گر و روابط صلح‌آمیز متقابل با دول غیرمحارب استوار است.»

موضوع استقلال از آنچنان اهمیتی برخوردار است که در سوگندنامه رئیس‌جمهور و نمایندگان مجلس نیز مورد توجه قرار گرفته و در جای‌جای قانون اساسی مراقبت به عمل آمده است تا به این اصل مهم خدشه‌ای وارد نیاید.

بنابراین آمریکا و متحدانش باید به این نکته مهم توجه داشته باشند که تلاششان برای ممانعت از دستیابی ملت ایران به فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای که اهمیتش به گفته رهبری از «کشف و استخراج و بکارگیری نفت و صنعت نفت خیلی بیشتر است» ، نه فقط تلاش برای بازداشتن ایران از دستیابی به یک فناوری با ابعاد بسیار مهم و راهبردی بلکه تلاش برای نفی استقلال ایران اسلامی است. موضوعی که از دستاوردهای بزرگ انقلاب اسلامی به شمار می‌رود و علاوه بر این که هیچ مسوولی در نظام جمهوری اسلامی اجازه معامله بر سر آن را ندارد، همه ملت ایران در راه حفظ آن آماده ایثار و ازخودگذشتگی هستند.

مهدی فضائلی