در آرزوی ضبط آثار فاخر

اصلا در هر حرفه‌ای آموزش ضمن خدمت یا دوره کردن داشته‌ها، عنصر سازنده‌ای است، به نظر من هر کس بعد از مدتی در هر رشته هنری که فعالیت می‌کند، ممکن است دچار روزمرگی و تکرار شود و آن عناصر اصلی و داشته‌هایی که دائم با آن سر و کار دارد، مشمول مرور زمان شود و حتی گاهی متوجه حساسیت کار خود نشود، اگرچه همکارانم در مرکز نمایش رادیو، به دلیل پرکاری، کمتر به این معضل گرفتار می‌شوند، ولی به هر حال در طول دوران کارشان شاید این اتفاق بیفتد و اصول درست فن‌بیان یا نوع صحیح قرار گرفتن جلوی میکرفن یا حتی ادا کردن صحیح بعضی کلمات را فراموش کنند، در این صورت جمله‌ای را می‌گویند ولی متوجه نیستند این بیان، اصولی و قانونمند نیست. مثلا هنرمند باید بداند که برای ادای برخی کلمات چگونه باید حجم ریه‌اش را افزایش دهد که نفس کم نیاورد یا به چه ترتیبی فریاد بکشد که تارهای صوتی‌اش آسیب نبیند. من هنرپیشه‌ای را می‌شناسم که از رادیو به صحنه تئاتر رفت و بعد از اجرا در شب سوم به دلیل استفاده نادرست از صدایش، دچار مشکل شد و تا دو هفته حتی در رادیو هم این صدا قابل استفاده نبود، بنابراین ندانستن تکنیک و فشارهای بیجا به حنجره و تارهای صوتی، آسیب‌های جبران‌ناپذیری به صدای یک هنرمند وارد می‌کند به طوری‌که بعد از مدتی این عادت اشتباه باعث می‌شود صدایی ناهنجار و بیماری در فرد به وجود آید که فقط برای بازی در ژانر و تیپ خاصی کارآیی دارد.

این موضوع در مدیریت سابق مطرح شد و در مدیریت جدید به اجرا درآمد و قرار شد در هر دوره 20 نفر طی 20 ساعت یعنی 10 جلسه 2 ساعته هر یک از موضوعات آموزشی مطرح شده را دوره کنند.

این تعلیمات برای هنرمندان یادآوری تکنیک‌ها و فنون گذشته و آموزش متدهای جدید در زمینه کاری‌شان است، اگر در حوزه تخصصی من هم چنین شرایطی مهیا بود، از این فرصت با کمال‌ میل استقبال می‌کردم و ممنون مسوولان و مدرسان هم می‌شدم، اما متاسفانه این کلاس‌ها با استقبال روبه‌رو نشد، نمی‌خواهم دلیلش را بررسی کنم، فقط تاسف می‌خورم که حتی برای آموختن رایگان و به روز کردن اطلاعات هم رغبتی وجود ندارد.

وقتی زمان می‌گذرد، شما در هر دوره اطلاعات تازه‌ای کسب می‌کنید. من بیش از 15 سال در این مقوله پژوهش کردم و در حین تحقیقاتم به راهکارهای متفاوتی رسیدم که اول خودم آنها را تجربه و آزمایش کردم و بعد از بررسی، در این کلاس‌های آموزشی به شکل تدوین شده در اختیار هنرجویان و کسانی که خواستار این اطلاعات هستند قرار دادم.

نوع برنامه‌سازی امروز رادیو، سخت و دشوار است و سخت‌ترین آن تولید نمایش رادیویی است، چون شرایط ویژه و خاصی دارد، از شرایط ویژه نگارش گرفته تا اصلاحاتی که به کار وارد می‌شود، کار مدیران و هنرمندان را جدی‌تر و سخت‌تر می‌کند که این شرایط از نویسنده شروع می‌شود تا هماهنگی و میکس و پخش که همه و همه کارشان مشکل شده است.

مسلما برای تولید نمایش‌های کلاسیک از آثار هنرمندانی مانند چخوف، لیپسن و ... باید زمان بیشتری در نظر گرفته شود و عوامل زبده و کاربلدتری این آثار را تولید کنند.

تمام عزیزان و همکاران معاونت صدا و مرکز هنرهای نمایشی رادیو، از دانش‌آموختگان این رشته هستند و بین آنها دسته‌بندی نمی‌توان صورت داد. اگرچه ژانرهای متفاوتی وجود دارند که ممکن است مورد علاقه عده خاصی باشد یا کسی علاقه‌مند باشد سوژه‌ای را دستمایه کار تولید خود قرار دهد.

تمام نمایش‌هایی که در مرکز نمایش رادیو تولید می‌شوند، همه در رده الف هستند، اما گاهی گروه‌ها و شبکه‌های مختلف رادیو، خرده‌نمایش‌هایی تولید می‌کنند که در رده ب و ج قرار می‌گیرند. این تقسیم‌بندی در گذشته اتفاق افتاده و همچنان وجود دارد.

با این پرداخت‌های ناچیز در خصوص دستمزد اصلا نمی‌توان مرزبندی‌های خاصی در نظر گرفت. البته افراد مستعد و باذوق بیشتر مایلند برای تلویزیون و سینما کار کنند و با درآمد ناچیز رادیو چندان تمایل بازی در نمایش رادیویی را ندارند.

خصوصی شدن تولیدات رادیویی می‌تواند کمک زیادی در بالا بردن کیفیت تولید نمایش و رغبت بیشتر هنرمندان برای کار در این خصوص باشد. مثلا در زمینه نمایش اگر تولید یک کار فاخر را به گروهی کاربلد و توانمند بسپرند، مسلما کار ارزشمندی تولید خواهد شد که باعث سرافرازی رسانه ملی نیز می‌شود.

زمانی که ما وارد رادیو شدیم، قرار بود فقط کارهای فاخر تولید کنیم که البته امروز این مساله به شکل لطیفه درآمده و مجبور شدیم در واحد نمایش به موضوعات ساده و روزمره بپردازیم. کمیت جای کیفیت را گرفته است و درگیر تولید انبوه شدیم. البته من سعی کردم درگیر شرایط نشوم و به همراه بسیاری از همکارانم تصمیم گرفتیم، حتی کارهای را که در ظاهر بی‌کیفیت بود، با کیفیت مطلوب ارائه کنیم؛ ولی در انبوه تولیدات شاید هرازگاهی کارهای نامطلوب هم تولید شود. در هر حال ما باید تلاش کنیم، ذهنمان به کارهای ساده و دم‌دستی و بی‌زحمت عادت نکند.

همیشه دوست داشته‌ام آثار نمایش‌نویسان بزرگ ایرانی و خارجی را بدون ممیزی تبدیل به نمایش کنم.