«تنگک» لنج‌سازی

اما این سرزمین به خاطر قدمت تاریخی و فرهنگی هم یکی از پایگاه‌های اصلی ایران زمین محسوب می‌شود؛ وسعت آبی خلیج و هوای شرجی و گرم آن در کنار بافت سنتی و فرهنگ غنی و آیینی، خلق و خویی مهربان و مهمان نواز به مردمان بوشهر بخشیده است.

مردمانی که شبیه همه ساحل‌نشینان و به اقتضای همسایگی با خلیج فارس، دریا دل و دریانورد هستند و کار عمده آنها شاید صید و ماهیگیری باشد.

آیین گشایش چهارمین جشنواره شعر فجر که به میزبانی بوشهر برپا شد، فرصتی برای من فراهم کرد تا از نزدیک با این شهر و استان بیشتر آشنا شوم و در همین سفر و سرک کشیدن به گوشه و کنار بوشهر و رفتن به موزه دلواری و قلعه‌های تاریخی بود که در حاشیه شهر به محله‌هایی رسیدم که به نام تنگک معروف هستند و با قرار دادن 3 شماره بر سر این واژه یعنی تنگک 1 و 2 و 3 از یکدیگر متمایز می‌شوند.

تنگک‌ها را بومی‌ها بیشتر از هر چیز به لنج‌سازی‌هایش می‌شناسند، صنعتی که اگر تاریخچه آن را ریشه‌یابی کنیم به زمان نادرشاه افشار باز می‌گردد که با توجه ویژه‌اش به شهر بوشهر و راه‌اندازی نیروی دریایی باعث رونق ساخت لنج در این شهر و استان شد.

نکته جالب در این رابطه سفارش‌های فراوانی بود که لنج‌سازان سنتی و بومی این شهر از دیگر کشورها پذیرفته بودند بویژه کشورهای حاشیه خلیج فارس که از مشتریان ثابت لنج‌سازان ایرانی و بوشهری شده‌اند.

در این میان البته برخی از دارندگان سوله‌ها و لنج‌سازی‌های کوچک و بزرگ بوشهر از توجه کم مدیران صنعتی و فراموشی این صنعت گلایه‌مند بودند؛ صنعتی که در جهان و کشورهایی که راه به دریا دارند بشدت رو به پیشرفت است و دیگر آن شکل سنتی و لنج‌سازی با چوب و امکانات محدود پاسخگوی نیاز امروز نیست و به کارگیری مواد فایبرگلاس و فن‌آوری نوین ساخت لنج با این مواد چه از نظر کیفیت و چه از نظر سرعت جایگزین و رقیبی جدی برای شکل سنتی لنج‌سازی شده است.

اما فارغ از این مساله لنج‌سازی‌های تنگک با همان شکل سنتی خود در کنار دیگر آثار تاریخی و فرهنگی این شهر می‌توانند فرصت و مجالی باشد تا مسافران این شهر برای دقایقی یکی از صنایع بومی و ملی ایرانیان را مشاهده کنند و از نزدیک خط تولید این غول‌های شناور را ببینند.

سینا علی‌محمدی