پیچیدن بر هیچ

او در این فیلم مرد آسمان‌جل و بیچاره‌ای است که بیماری جوع دارد و هر چه می‌خورد سیر نمی‌شود. همان‌طور که کارگردان فیلم هم گفته، قصه فیلم بشدت مستعد یک کمدی به سبک فیلم‌های عامه‌پسند روی پرده است. ولی به عمد از ورود به این حال و هوا پرهیز کرده و در بستر رئال فضایی را خلق کرده که در عین حالی که بعضی جاها بشدت خنده‌دار است، بشدت هم تلخ و تراژیک است و همین تلخی خیلی جاها لبخندمان را می‌خشکاند.

در بازی مهدی هاشمی به‌رغم خلاقیت‌ها و تازگی‌اش هیچ نشانی از اغراق نیست، همین‌طور در بازی بقیه بازیگران. این وسط بازی مهران احمدی و نگار جواهریان کمی دیدنی‌تر از کار درآمده است.

کارگردان فیلمش را به 2 بخش تقسیم کرده، در بخش اول ازدواج نادر با یک زن دلاک و حضورش در خانواده‌جنوب شهری را می‌بینیم که به او به چشم یک ناجی نگاه می‌کنند. اما با لو رفتن هویتش او را از خانه بیرون می‌اندازد. نگاه دوم از وقتی آغاز می‌شود که از بیمارستان با آنها تماس می‌گیرند و خبر می‌دهند که بدن نادر کلیه‌ساز است. از این به بعد آنها با چشمداشت مالی و استفاده از شرایط نادر او را به خانه برمی‌گردانند. اما تغییر شرایط مالی فقط شکل مشکلات آنها را عوض می‌کند تا حدی که زندگی همه کسانی که در آن خانه زندگی می‌کنند، به هم می‌خورد و از روال طبیعی‌اش خارج می‌شود. کارگردان به جای این که پیام اخلاقی فیلمش را رک و صریح بگوید، آنها را با خلق موقعیت‌های خیلی ساده از جنس روابط روزمره به تصویر کشیده است.

اما مشکل اصلی در پایان‌بندی فیلم نمود پیدا می‌کند و فیلم به خنثی‌ترین وجه ممکن تمام می‌شود. آدم‌‌ها یکی‌یکی و بدون دلیل قانع‌کننده‌ای که لااقل در ظرف زمانی فیلم بگنجد، به سرنوشتی که مد نظر کاهانی بوده رسیده‌اند. یکی از دلایل این اتفاق این است که گذشت زمان در فیلم نمایشی نیست و ما مظاهر فساد و ویرانی را به واسطه پولی که در دسترس تک‌تک آدم‌ها و خانواده‌هایشان قرار گرفته، نمی‌بینیم. ضمن این‌که همین تعدد شخصیت‌ها باعث شده کارگردان نتواند به همه آنها به قدری که لازم است، بپردازد و همدلی تماشاگر را با آنها برانگیزد؛ حتی وقتی که یکتا (پانته‌آ بهرام) به دلیل خیانت شوهرش خانه را ترک می‌کند، نگار جواهریان با ظاهری نامتعارف از خانه بیرون می‌رود و باران کوثری خودکشی می‌کند.با همه این اوصاف «هیچ» فیلم قابل تاملی است و به خاطر خلق همین فضای خاطره‌انگیز و بازی‌های خوبش در ذهن ماندگار می‌شود. به هر حال یکی از شگفتی‌های جشنواره امسال این است که باید فیلم‌های خوب و متفاوت را در سئانس‌های آخر شب بخش خارج از مسابقه ببینیم و فیلم‌های نه‌چندان دلچسب را در بخش مسابقه.

جابر تواضعی