در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
چهارباغ دیگر آرامشبخش نیست
شاید آن زمان که شهرسازان فرانسوی، بخشهایی از خیابان شانزلیزه را براساس الگویی از خیابان چهارباغ اصفهان میساختند، کسی تصور نمیکرد، روزی برسد که شانزلیزه جزو زیباترین و تاریخیترین خیابانها در دنیا باشد و چهارباغ دیگر زیبایی گذشته را نداشته باشد.
به گزارش ایسنا، خیابان چهارباغ از میدان شهدا آغاز میشود، از سیوسه پل عبور میکند و تا خیابان (باغ) هزارجریب با نامهای مختلف چهارباغ پایین، چهارباغ عباسی و چهارباغ بالا ادامه مییابد.
در قدیم، این خیابان نهتنها بهدلیل نوع ساخت و سهمحوری بودنش زبانزد بود، بلکه پاکیزگی سنگفرشها و آرامش آن نیز توجه هر کسی را جلب میکرد. درختهای قطور و سربه فلک کشیدهی چهارباغ که اکنون قد خم کردهاند، دیدنی بودند.
امروز، چهارباغ تاریخی را با تمام زیباییهای یادشدهاش فقط در سفرنامه گردشگران خارجی میتوان یافت. هرچند هنوز برخی مردم در آن قدم میزنند و گاهی روی نیمکتهای رنگ و رو رفته و شکستهاش مینشینند.
زمانی چهارباغ مرکز تاریخی اصفهان بود و حریم و مرزی داشت و جایگاهی برای توسعهی فرهنگی شهر بود؛ ولی امروز این مرکز تاریخی دستخوش هرج و مرج شده است و بهتدریج به جمع بافتهای فرسودهی شهر افزوده میشود.
ساختمانهای مخروبهای که مدیران شهری سالهای طولانی به آنها بیتوجه بودهاند، در دو طرف چهارباغ گویای فرسوده شدن این خیاباناند. ساختمانهای تخریبشده با نماهای ناخوشایند، سیاه و بیشتر آنها بدون داشتن کاربری، چشمانداز چهارباغ را از بین بردهاند. از جملهی این ساختمانها میتوان به سینما «همایون» اشاره کرد که هرچند بیش از یکسال از آتشسوزی آن میگذرد، ولی هیچ اقدامی برای اصلاح نمای سوخته و دودگرفتهی آن که اکنون مخروبهای بیش نیست، نشده است.
شهروندان مسن اصفهانی خاطرههای بسیاری از نشستن روی نیمکتهای مدور ضلع میانی چهارباغ عباسی دارند؛ اما امروز کمتر کسی رغبت میکند، روی این نیمکتهای شکسته بنشیند و عبور خودروها و ترافیک دو طرف خیابان را ببیند.
در گذشته، عابران با نشستن روی صندلیها میتوانستند، از ابتدای چهارباغ عباسی تا انتهای چهارباغ پایین را ببینند؛ اما اکنون وجود ایستگاههای دوچرخهسواری در ضلع میانی که هیچ تناسبی با بافت تاریخی این خیابان ندارند، نهتنها دید گردشگران را کور کرده، بلکه مانع عبور مستقیم عابران از ضلع میانی شده است. آیا توقف موتورسیکلتها در پیادهروهای این خیابان کم بود که دوچرخههای سبز رنگ نیز به جمع آنها اضافه شدند؟!
بسیاری از شهروندان اصفهان تمایل نداشتند، پس از سالها، با تحقق یافتن وعدهی مدیران شهری دربارهی احیای دوچرخهسواری در این خیابان، نمای چهارباغ از بین برود و حریمی برای پیادهرو ضلع میانی باقی نماند.
ابتدای چهارباغ بالا سالهاست که با ایستگاه مترو محصور شده و مردم هر روز شاهد باریک شدن یا تکهتکه شدن بخشی از این خیابان یکپارچه هستند. در این میان، درختهای چهارباغ در کارگاه مترو محاصره شدهاند و سرنوشت آنها با کار لودرها گره خورده است.
امروز حریم چهارباغ را مغازههایی تشکیل میدهند که بیشتر آنها اغذیهفروشیهایی هستند که جوی خیابان، سطل زبالهی آنهاست و ترافیکی عذابآور که صدای بوق خودروها چاشنی آن است.
در اینباره، یک اصفهانشناس با اشاره به وضعیت کنونی چهارباغ، گفت: اگر بافت تاریخی چهارباغ حفظ میشد و تاریخی بودن آن را از توسعه شهری جدا میکردند، اصفهانی ایدهآل مانند رم یا فلورانس داشتیم.
سعید شکوهمند اظهار داشت: از 40سال پیش، طرحی مبنی بر پیادهسازی خیابان چهارباغ مطرح بود؛ اما این طرح هیچوقت اجرایی نشد.
وی ادامه داد: آنچه در طرحهای گذشتهی اصفهان مد نظر بود و اهمیت داشت، درختان اصفهان با ارتفاع 16 متر و گنبدهای فیروزهیی مساجدی مانند مسجد امام (ره) بودند؛ اما امروز هرج و مرجهای موجود در بافتی تاریخی مانند چهارباغ، مانع جلوهگر شدن این زیباییها شدهاند.
این مدرس دانشگاه با اشاره به قدمت شهر رم، بیان کرد: اصفهان استعداد عجیبی برای تبدیل شدن به شهری مانند رم داشت؛ اما وقتی وضعیت مرکز تاریخی آن اینگونه باشد و ترافیک مانع آسایش مردم در یک خیابان تاریخی شود، نمیتوان شهری مانند رم داشت.
وی معتقد است: تا وقتی مشکلات چهارباغ رفع نشوند و تمام محورهای آن را پیادهرو نکنیم، احیای دوچرخهسواری نتیجهای نخواهد داشت.
شکوهمند گفت: گردشگران بهدلیل وجود صنایع دستی، بافت تاریخی و محیط زیست به اصفهان سفر میکنند و حفظ این سه مسأله در یک شهر تاریخی مهم است. مرکز تاریخی شهر باید توسعهی فرهنگی داشته باشد، نه توسعهی تجاری که حریم و مرز بافت را زیرسؤال ببرد.
وی اضافه کرد: در چهارباغ 33 سردر و 33 کوشک وجود داشتند که اکنون فقط یک سردر در محل خیمهگاه (خرگاه) باقی مانده است و حریم چهارباغ مشخص نیست.
درباره مشکلات خیابان تاریخی چهارباغ، رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان نیز گفت: باید طرح ویژهی ساماندهی این خیابان را دریافت کنیم.
اسفندیار حیدریپور افزود: پس از دریافت و بررسی طرح ویژهی ساماندهی خیابان چهارباغ، تصمیمهای لازم دربارهی این خیابان گرفته میشوند.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
