این را در گزارشتان قید نکنید

برای بعضی‌ها کتاب نقش «دیازپام» را دارد تا به صفحه 10 نرسیده خواب هفت پادشاه را ببینند. فرهیخته‌تر از این عده؛ خواندن کتاب را مستلزم داشتن «حوصله و وقت کافی» می‌دانند و عده‌ای هم نخواندن کتاب را به نبودن کتاب خوب مربوط می‌دانند. عده‌ای دیگر از فرهنگ کتابخوانی سخن می‌گویند و وقتی در برابر چیستی «فرهنگ کتابخوانی» از آنها سوال می‌شود به بی‌شمار برنامه‌هایی که باید از سوی دولت برای آن ایجاد شود و نمی‌شود اشاره می‌کنند. اشاره‌ای که باز به تعریف «فرهنگ کتابخوانی» منتهی نمی‌شود.

2- انتشار آمار میزان سرانه مطالعه در ایران در هفته کتاب از سوی مسوولا‌ن بهانه‌ای شد تا خیلی از کارشناسان و اهالی کتاب به پایین بودن این اعداد اعتراض کنند. وقتی مسوولان امر رقم‌های میزان سرانه فضای مطالعه را هم کنار میزان سرانه مطالعه گذاشتند همه و همه (از مسوولان تا مخاطبان که همان جامعه با سواد ایران است) حسرت و افسوس خوردند که چرا باید در جامعه‌ای چون جامعه ایران با پشتوانه غنی فرهنگی چنین آماری وجود داشته باشد. گلایه‌های ناشرین و نویسندگان از مسوولان فرهنگی کشور، هر چند به جا و درست اما ، گلایه‌های تازه‌ای نبود. اما بدون شک فرهنگ کتابخوانی باید از همین دو طیف اصلی آغاز شود.

3- زمانی که برای تهیه گزارشی به برخی از مسوولان فرهنگی در حوزه کتاب تماس می‌گرفتم و هنگامی که مصاحبه از حالت رسمی و سوالات خشک و بی‌روح به ذکر خاطره و سوالات معمولی‌تر می‌کشید بی‌هوا می‌پرسیدم آخرین کتابی که خوانده‌اند چه بوده و کی بوده است. پاسخ این سوال از سوی برخی از آنها همیشه به این پیش‌شرط ختم می‌شد که: «این را در گزارشتان قید نکنید.» آمار پایین میزان مطالعه در ایران انگار از همین جا آغاز می‌شود.

رضا عظیمی