پاسخ به پرسشهای‌ حقوقی

ارائه مجدد دادخواست نفقه گذشته

پریسا س (ارومیه): مدتی قبل بابت دریافت نفقه 2 سال گذشته‌ام به دادگاه دادخواست نفقه گذشته دادم، اما این دادخواست در دادگاه بدوی تایید و در دادگاه تجدید نظر رد شد.

دادخواست قبلی بابت نفقه سال‌های 85 تا 87 بود. آیا می‌توانم حالا دادخواست جدیدی بابت نفقه گذشته سال 86 تا 87 به دادگاه بدهم؟ آیا احتمال دارد این دادخواست به نتیجه برسد و من بتوانم بخشی از نفقه گذشته خود را دریافت کنم؟

شما در این پرسش علت رد شدن دادخواست نفقه گذشته را مطرح نکرده‌اید. یکی از دلایل رد شدن این دادخواست، ارائه دادخواست تمکین از سوی همسر شما به دادگاه و پذیرفته شدن آن است که سبب می‌شود دادخواست نفقه گذشته شما رای نگیرد. در این مورد تنها برگ برنده مرد دادخواست تمکین است و گرفتن رای در این زمینه می‌تواند دادخواست نفقه گذشته را رد کند. شما می‌توانید برای دریافت نفقه گذشته خود شکایتی کیفری با موضوع «نفقه حال» در دادسرا مطرح کنید.

توافق در کلانتری

دکتر سعید س (قم): چند سالی است با همسرم اختلاف دارم. مدتی پیش او و خانواده‌اش در خانه من آمدند و با جار و جنجال و آبروریزی تهدیدم کردند. با تماس من با پلیس و کشیده شدن ماجرا به کلانتری و تکمیل تحقیقات، همسرم و خانواده‌اش مجرم شناخته شدند، اما با پیشنهاد آنها قرار شد بنده از شکایت خود صرف‌نظر کرده، با مختومه کردن پرونده همسرم نیز با بخشش مهریه خود، با طلاق توافقی موافقت کند. این مساله صورت جلسه شد و هر دو آن را امضا کردیم، ولی در حال حاضر 2 هفته است وی برای رفتن به دادگاه مراجعه نمی‌کند. آیا صورت جلسه کلانتری می‌تواند برای دادگاه خانواده معتبر باشد؟ آیا با این صورت‌جلسه می‌توانم به دادگاه مراجعه و تقاضای طلاق کنم؟

اگر توافقی مبنی بر این مساله میان شما و همسرتان صورت گرفته باشد و این توافق به امضای هر دو طرف رسیده باشد می‌توانید به دادگاه خانواده مراجعه و دادخواست طلاق بدهید.

با توجه به این موضوع دیگر نیازی به مراجعه همسرتان نیست و می‌توانید با تایید صحت این صورت‌جلسه در دادگاه دادخواست طلاق دهید و بدیهی است تکلیفی بابت پرداخت مهریه نخواهید داشت.

اعسار همزمان نسبت به نفقه گذشته و مهریه

ایمان ب (تهران): همسرم به طور همزمان تقاضای نفقه گذشته و مهریه را مطرح کرده است. آیا می‌توانم در یک جلسه دادگاه و با حضور یک گروه از شهود، هم بابت مهریه و هم بابت نفقه گذشته تقاضای قسطی شدن بدهم؟

اعسار نسبت به مهریه قابل‌پذیرش است، زیرا معمولا مهریه رقم سنگینی است که امکان پرداخت یکجای آن برای اغلب مردان وجود ندارد مگر این‌که عکس آن ثابت شود، اما معمولا اقساط نفقه بسیار اندک و در حول و حوش 100 تا 150 هزار تومان است که برای یک مرد پرداخت آن چندان سخت نیست.

انتشار رای دادگاه

ناصر ش (تهران): مدتی قبل با فردی اختلاف پیدا کردم و با شکایت این فرد پرونده به دادگاه ارجاع شد. در دادگاه بنده محکوم شناخته شدم و بابت این محکومیت جریمه شدم، اما به دلیل تلاش در جلب رضایت شاکی، دادگاه مرا مستحق تخفیف شناخت. در حال حاضر شاکی اعلام کرده قصد دارد رای دادگاه را در یکی از نشریات منتشر یا نسبت به این رای مصاحبه و به رسانه‌ها موضوع را اعلام کند. آیا او از لحاظ قانونی چنین حقی دارد؟ در صورت انجام این کار من چگونه می‌توانم موضوع را پیگیری کنم؟

انتشار رای دادگاه تنها با اجازه دادگاه ممکن است و اگر شاکی شما چنین کاری انجام دهد خلاف اخلاق حسنه است و شما می توانید از وی به دلیل نشر اکاذیب یا توهین شکایت کنید. ضمنا هیچ روزنامه‌ای اجازه چنین کاری را ندارد و آن رسانه نیز اقدام به چنین کاری نخواهد کرد.

قرار بازداشت موقت

احمد الف: در چه نوع جرایمی برای متهم قرار بازداشت موقت صادر می‌شود؟ آیا صرف‌‌نظر شاکی از شکایت موثر است؟

برخی جرائم به استناد قانون شامل بازداشت می‌شوند. جرائمی مانند ضرب و جرح با چاقو، اخذ و پرداخت رشوه، قتل عمد و... حتی با کسب رضایت شاکی باز هم بازداشت حتمی است.

وثیقه‌گذاری

امیر - ر: وثیقه‌گذاری در چه شرایطی برای متهم صورت می‌گیرد؟ آیا قرارهای دیگری بجز وثیقه نیز برای متهم پذیرفته می‌شود؟

در قانون برای متهم 5 نوع قرار تعیین شده است که شدیدترین آن قرار وثیقه است. قرار عدم خروج از کشور نیز قرار دیگری است که امکان دارد مقام قضایی صادر کند. قرار کفالت نیز سبک‌ترین و ساده‌ترین قرار است که در کنار قرار وثیقه می‌تواند بهترین نوع قرار باشد. تمامی این موارد نیز بستگی به نظر بازپرس یا دادیار دارد.

مشاوران زن در دادگاه‌های خانواده

حامد - ی: فلسفه وجودی مشاوران زن در دادگاه خانواده چیست؟ آیا نظر این مشاوران تاثیری در نتیجه پرونده‌ها دارد؟

طبق آیین‌نامه‌ای که در قانون خانواده وجود دارد، در دادگاه خانواده یک مشاور زن در کنار قاضی می‌تواند حضور داشته باشد؛ البته طبق شرع، قاضی باید مرد باشد و زنان در سیستم قضایی تنها به عنوان دادیار یا قاضی اجرای احکام امکان فعالیت دارند و تنها قاضی مرد می‌تواند حکم صادر کند. اما حضور مشاوران زن نیز تاثیر مشورتی دارد و به معنی دخالت آنها در صدور رای نیست.

شرایط داوری برای طلاق

محمد - ب: مدتی است یکی از بستگانم قصد دارد از همسرش جدا شود. او از من درخواست کرده به عنوان داور از طرف وی به دادگاه معرفی شوم. آیا این مساله مسوولیت خاصی را متوجه من می‌کند؟ آیا داوری شرایط خاصی دارد؟

برای داوری باید فرد به بلوغ فکری و جسمی رسیده باشد و از نزدیکان هر یک از طرفین زن یا مرد باشد. البته هرچه سن و سال داوران بیشتر باشد نظر آنها معتبرتر خواهد بود. معرفی شدن شما به عنوان داور نیز حساسیت خاصی برای شما ایجاد نمی‌کند و مسوولیتی برای شما ندارد. اگر هم فردی نتواند داور به دادگاه معرفی کند، می‌تواند با واریز مبلغی حدود 10 هزار تومان به حساب دادگاه، از دادگاه تقاضای معرفی داور هم برای خود و هم برای طرف مقابل خود را مطرح کند و در چنین شرایطی دادگاه خود داور را معرفی خواهد کرد.

اصل تبرع چیست؟

میثم - ن: اصل تبرع در اجرت‌المثل ایام زوجیت به چه مفهومی است؟

زمانی که زن با همسر خود زندگی مشترک دارد و کارهایی خارج از وظایف زناشویی خود در حین زندگی مشترک انجام داده، هنگام جدایی و در زمانی که تقاضای طلاق از سوی مرد باشد می‌تواند تقاضای دریافت اجرت‌المثل خود را بنماید. اصل تبرع نیز به معنای حق داشتن زن درخصوص دریافت پول از همسرش برای این ایام است. این مبلغ نیز از سوی دادگاه کارشناسی و به زن پرداخته می‌شود.

خوانندگان روزنامه جام‌جم می‌توانند پرسش‌های حقوقی خود را به نشانی اینترنتی روزنامه جام‌جم و گروه جامعه یا از طریق شماره دورنگار به روزنامه ارسال کنند تا در اسرع وقت پرسش‌های آنان از سوی کارشناس حقوقی پاسخ و با نام آنها در این صفحه درج شود.

علیرضا حسینی
وکیل پایه یک دادگستری