صنعت چاپ؛ لزوم نگاه به بیرون

خوشبختانه چند سالی است که لزوم به روز بودن این صنعت از لحاظ فناوری و سخت‌افزاری مورد توجه مسوولان و دست‌اندرکاران این رشته قرار گرفته و در حال حاضر تقریبا شاهد انباشت تجهیزات آن در کشور هستیم.

اما نکته‌ای که فراموش شده یا کمتر بدان پرداخته شده این است که متاسفانه محصولات چاپی کشور ما به اندازه تجهیزات این صنعت رشد نداشته و چندگاهی است به علت رکود اقتصادی، چاپ تبلیغی تجاری حال و روز خوشی ندارد، سهل است که چاپ محصولات فرهنگی از قبیل کتاب، مجله و ... نیز به همین بلیه گرفتار آمده است. حال که صنعت چاپ از یک بازار داخلی سرحال و قبراق محروم است، لزوم ایجاد بازارهای منطقه‌ای برای این صنعت بیشتر احساس می‌شود و اگر برنامه بازاریابی خارجی برای درمان این درد اجرا نشود، چند وقت دیگر نفس‌های این صنعت به شماره خواهد افتاد.

این صنعت کشورمان در قیاس با کشورهای منطقه خلیج‌فارس از نظر قیمت تمام‌شده محصول چاپی برتری و نسبت به کشورهای آسیای میانه، عراق، افغانستان و ... از حیث تجهیزات مزیت نسبی دارد و قابلیت آن را داریم همان‌گونه که کشوری مانند ترکیه قطب چاپ بسته‌بندی منطقه و کشور لبنان (با آن قد و قواره و مشکلات عدیده سیاسی و ...) قطب چاپ فرهنگی کشورهای عرب‌زبان است، ما نیز قطب چاپ کشورهای آسیای میانه و یا فارسی‌زبان باشیم. این مهم دست نمی‌دهد مگر در سایه همدلی و همکاری در سه سطح از دست‌اندرکاران این صنعت: اول، وزارت ارشاد که بایستی بخش حمایتی خود از این رشته را از سکون و جمود به درآورد و سیاست‌ها و استراتژی‌اش را در جهت تسهیل این امر و ترغیب کشورهای پیش گفته از راه‌های گوناگون، برای ارائه سفارشات به چاپخانه‌های کشورمان، بنا سازد. دوم اتحادیه‌های صنفی هستند که به عنوان نماینده، سخنگو و هماهنگ‌کننده بدنه این صنعت با مسوولان و بویژه وزارت ارشاد عمل می‌کنند و می‌توانند با ارائه برنامه‌های جامع علمی و عملی در زمینه بازاریابی و اجرا، مقدمات عملیاتی شدن این فرآیند را آماده نمایند.

سوم آمادگی مدیران این صنعت برای ارائه و تولید محصولات سفارشی، با کیفیت، قیمت و سرعت بهینه به طوری که روز به روز شاهد فربه‌تر شدن این بازار باشیم و همچنین - با عرض پوزش - پرهیز از تنگ نظری و انحصارطلبی میان همکاران که در این صورت بر سر این فرآیند همان خواهد رفت که چند سال پیش بر سر پروژه چاپ کتاب‌های درسی عراق آمد.

به عنوان یک نمونه از همکاری سه گروه بالا برای ایجاد بازار می‌توان نشست‌های تخصصی در حاشیه نمایشگاه‌های بین‌المللی کتاب و قرآن تهران با شرکت‌کنندگان خارجی برگزار کرد.

چشم به راه اولین نمایشگاه چاپ و بسته‌بندی کشورهای عضو اکو که آبان‌ماه در مشهد مقدس، به همت اتحادیه صادرکنندگان خدمات صنعت چاپ برگزار می‌شود می‌مانیم، شاید اولین گام برای پا نهادن در این راه آنجا برداشته شود.