تئاتر دینی از سطح فراتر نرفته است

برخلاف آنچه در جهان غرب رخ داد، متاسفانه در ایران هیچ‌گاه بحث‌های نظری هنر مورد توجه متفکران قرار نگرفته است. اگرچه بسیاری از بزرگان دین و فعالان متعهد عرصه هنر در این زمینه فعالیت‌هایی داشته‌اند؛ اما هیچ‌گاه این تلاش‌ها به جریانی مستمر تبدیل نشده است.

برای مثال آن سلسله گفتارها و مقالاتی را که استاد شهید مرتضی مطهری در دهه 50 خورشیدی آغاز کرد، متاسفانه پس از شهادت او ادامه نیافت و برای همین وقتی حسین مسافرآستانه، کارگردان تئاتر از فقر شدید پژوهش در عرصه نمایش دینی می‌نالد، چندان نباید تعجب کرد.

وی می‌گوید: فقر شدید پژوهشی، یکی از موانع بزرگ بر سر راه تئاتر مذهبی است و به همین دلیل نمی‌توانیم در پرداختن به زندگی بزرگان دین از سطح فراتر رویم.

مسافرآستانه می‌افزاید: اگر قرار است موضوعی تبدیل به نمایشنامه شود، باید تحلیل جامع و عمیق از آن در دست باشد تا نویسنده بتواند با اشراف کامل نسبت به همه جوانب موضوع، آن را تبدیل به نمایشنامه کند.

در همین ارتباط، دکتر تاجبخش فنائیان هم که کتاب «تعزیه و تراژدی» را تالیف کرده است، تاکید می‌کند: جدا از حوزه اندیشمندان دینی، متاسفانه استادان و نظریه‌پردازان هنری هم در این زمینه کم‌کاری کرده‌اند.

وی ادامه می‌دهد: متاسفانه ما در زمینه شناخت پیشینه هنرهای نمایشی خودمان کم‌کاری کرده‌ایم و از سوی دیگر ابزار امروزی تئاتر را با سنت نمایشی‌مان سازگار نساخته‌ایم.

دکتر فنائیان می‌افزاید: عرفان، تاریخ اسلام، زندگی بزرگان دین و ادبیات کهن فارسی می‌تواند زیربنای تئاتر مذهبی ما باشد که البته نیاز به کالبد شکافی و گذر از سطح دارند. برای نیل به این هدف، حوزه‌های دینی و هنری باید دست به دست هم بدهند و کار مشترکی را به سرانجام برسانند.