شرکت‌های هرمی ؛ تضمینی برای زیان مالی

شرکت‌های هرمی از چند دهه قبل به صورت مستقیم یا با واسطه و حتی آنلاین مشغول به کار شده‌اند. این شرکت‌ها به شیوه‌ای موثر مشتریان را توجیه می‌کنند تا ابزار مورد نظر خود را بفروشند و از هر یک از مشتریان نیز خواسته می‌شود تا بتواند دو یا چند مشتری برای این کالا یا خدمات پیدا کند. در واقع دغدغه فروش برای تامین سپرده اولیه به مشتریان انتقال می‌یابد.

کد خبر: ۲۶۲۵۴۸

شرکت‌های هرمی در جهان به عنوان بازاریابی چندسطحی یا بازاریابی شبکه‌ای معروف است و بیش از 80 سال سابقه دارد. قدیمی‌ترین موارد این نوع بازاریابی در روسیه تزاری توسط یک دوچرخه‌فروش انجام شده‌ است. این ماجرا را یاکووایسیدوروویچ پرلمان ریاضیدان روس که از اوایل قرن بیستم تا اواخر جنگ جهانی دوم زندگی می‌کرده‌، با عنوان «دوچرخه‌های ارزان» نقل کرده ‌است.

خریداران، نقش بازاریاب را بازی می‌کنند و برای رسیدن به پورسانت می‌بایست به دنبال مشتری بگردند. این به نفع شرکت است زیرا با این کار هزینه بازاریابی و تبلیغ برای شرکت کاهش می‌یابد ولی در عوض این هزینه در بین تعداد زیادی بازاریاب غیرحرفه‌ای تقسیم می‌شود.

اکثر این گونه شرکت‌ها برای تامین مخارج، کالاهایشان را گرانتر می‌فروشند.

اگر شرکتی بخواهد با روش بازاریابی چندسطحی کالاهایش را بفروشد باید هزینه پورسانت‌ها را از جایی تأمین کند و هزینه اضافی از بازاریاب‌هایی گرفته می‌شود که با آرزوی رسیدن به پورسانت، به شرکت خدمت می‌کنند ولی طبق محاسبات علمی، درصد بالایی از آنها قطعا به پورسانت وعده داده ‌شده نخواهند رسید.

اگر با یافتن دو مشتری اول، به فرد پورسانت داده شود، قطعا بیش از 50 درصد مشتریان، پورسانتی دریافت نمی‌کنند. در شرکت‌های موجود، درصد کسانی که پورسانت دریافتی‌شان از اضافه قیمت اولیه کم‌تر است به بیش از 90 درصد می‌رسد.

دلیل گرایش افراد به این نوع بازاریابی این است که به افراد گفته می‌شود که می‌توانند در مدتی کوتاه دو یا چند مشتری جدید برای محصولات پیدا کنند و آن افراد نیز در مدت کوتاهی به این هدف می‌رسند. در نتیجه افراد امیدوارند که این شبکه دودویی با رشدی که دارد، مثلاً بعد از 10 مرحله، منجر به ورود بیش از 1000‌مشتری شود که باعث خواهد شد پورسانت قابل ملاحظه‌ای به شروع‌کننده این شبکه برسد.در واقع طمع پورسانت، افراد را به این کار می‌کشاند.

مشکل کجاست؟

رشد این شبکه‌ها در طول زمان با افزایش تعداد مشتریان، کند و کندتر می‌شود. یک شبکه دودویی در لایه بیستم به بیش از یک میلیون عضو و در لایه سی و سوم به بیش از 8 میلیارد عضو جدید نیاز دارد! در نتیجه دیر یا زود زمانی می‌رسد که دیگر نمی‌توان در زمان معقول برای شرکت مشتری پیدا کرد. اینجاست که درصد بسیار بالایی از اعضای این شبکه ضرر می‌کنند. این در حالی است که شرکت و تنها درصد کمی از مشتریانی که زودتر وارد شبکه شده‌اند، به سودی بسیار رسیده‌اند.

این نکته نیز قابل توجه است شرکتی که در هر مرحله بیش از 90 درصد مشتریانش در انتظار سود هستند، اگر یک میلیون عضو داشته باشد 900 هزار نفر آنها در انتظار سود هستند و این انتظار در صورتی به پایان می‌رسد که تعداد کل مشتریان 10 میلیون نفر شود و در این حالت تعداد کسانی که در انتظار سود هستند به 9 میلیون نفر رسیده است! یعنی تعداد این افراد 10 برابر شده است. این روند دیر یا زود متوقف خواهد شد و واضح است که هر چه زمان توقف، دیرتر باشد، تعداد ضررکرده‌ها بیشتر خواهد بود.

در اکثر کشورهای پیشرفته این نوع بازاریابی قانونی شده‌ است و در کشورهای کانادا، آلمان، انگلستان و آمریکا آزاد است و به طور کلی حدود 50 کشور در تمام جهان که اغلب از کشورهای توسعه یافته هستند و از جمله کشورهای در حال توسعه نیز که در این رشته فعال است، می‌توان به فیلیپین اشاره کرد.

از جمله معروف‌ترین این شرکت‌ها نیز می‌توان به گلدکوئیست، گلد ماینر و گلدکوین اشاره کرد.

البته گفتنی است که معروف‌ترین شرکت‌های هرمی بین‌المللی به فروش اشکال گوناگونی از طلا مانند سکه یا زیورآلات می‌پرداخته‌اند، اما در حال حاضر این گونه شرکت‌ها در بسیاری از کشورهای جهان فعالند و به صورت آنلاین از طریق اینترنت و کارت اعتباری با بازاریاب‌هایی که هرگز آنها را نمی‌بینند، کار می‌کنند و هویت واقعی‌شان در اکثر موارد مخفی می‌ماند. از سوی دیگر، جنس کالا صرفا از طلا نیست بلکه از گوشی تلفن همراه گرفته تا لوازم‌التحریر و سی دی و کالاهای دیگر را شامل می‌شود.

در کشور ایران که این بازاریابی در واقع بازی با پول و بدون محصول است، غیرقانونی شناخته شده است.