وقتی «تخریب» لباس «نقد» می‌پوشد

رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیداری که دوم شهریورماه سال گذشته با رئیس جمهور و اعضای هیات دولت داشتند، انتقاد را ارزشیابی منصفانه و کارشناسانه دانستند که با نظر خیرخواهی انجام می‌شود و در آن نقاط مثبت و منفی در کنار هم مورد توجه قرار می‌گیرد. ایشان در همان سخنرانی تاکید کردند که انکار امتیازات و نقاط مثبت، برجسته کردن ضعف‌ها و بدگویی مستمر، تخریب است نه انتقاد.
اما متاسفانه با وجود تاکیدات اینچنینی از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی و دیگر مسوولان کشور، جایگزینی تخریب به جای نقد از مسائل مبتلا به اکثر انتخابات‌ها‌ست و انتخابات ریاست جمهوری دهم نیز تاکنون از این دایره مستثنا نمانده است.

چندی قبل بود که یکی از طرفداران دوآتشه یکی از طرف‌های انتخاباتی با انتشار نامه‌‌ای، میرحسین موسوی را هدف گرفت و با زیر سوال بردن تمام سوابق انقلابی او، نخست وزیر دوران جنگ را پدر اصلاح‌طلبی برانداز خواند. از دیگر این تخریب‌ها می‌توان به مطلب اخیر  درباره مهدی کروبی اشاره کرد که با واکنش شدید او روبه‌رو شد.

در سوی دیگر، میدان رقابت انتخابات ریاست جمهوری دهم، این محمود احمدی‌نژاد است که دولت وی با رسیدن به روزهای آخر دوران چهارساله خود در معرض تحلیل‌های فراوانی قرار گرفته است که این تحلیل‌ها از انتقادهای تند و تیز یا حتی تخریب تا حمایت‌های بی‌حد و همه‌جانبه را در بر می‌گیرد. در سویی، منتقدان دوآتشه دولت ایستاده‌اند و در سویی، مدافعان و البته در میانه این میدان، دولت مدافعان منتقدی هم دارد که بیشتر در طیف اصولگرا جای گرفته‌اند. اما گذشته از این انتقادها، احمدی‌نژاد هم از گزند تخریب‌های انتخاباتی بی‌نصیب نمانده و رقبا که برای پیروزی بر او، دایره نقد را بسیار گسترده می‌بینند، آنقدر در انتقاد زیاده می‌روند که پا را از انصاف فراتر می‌گذارند و با زیر سوال بردن همه دستاوردهای دولت نهم،‌ شخصیت محمود احمدی‌نژاد را هم به چالش می‌کشند.

اگر به سخنرانی‌های انتخاباتی رقبای احمدی‌نژاد در روزهای اخیر نگاهی بیندازیم، می‌توان مصادیقی از این تخریب‌ها را مشاهده کرد. این‌که در سخنانی عنوان شود «در دولت نهم هیچ‌گونه نگاه به آینده وجود ندارد» یا این‌که «ملت ایران با رئیس جمهور فعلی، احساس حقارت می‌کند و باید به دنیا نشان داد که حرف‌های رئیس جمهوری،‌ حرف ما نیست» را می‌توان به عنوان نمونه‌هایی از این مساله عنوان کرد.

بداخلاقی انتخاباتی در نظام، جایی ندارد

محمد تقی رهبر، نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی با اشاره به بروز چنین اقداماتی در آستانه انتخابات ریاست جمهوری تاکید می‌کند که بد اخلاقی انتخاباتی در نظام جمهوری اسلامی ایران جایگاهی ندارد. وی در گفتگو با ایرنا، تعالیم آسمانی دین اسلام و تاکید بر ضرورت رعایت اخلاق را یادآور شده است و می‌گوید: علاوه براین تعالیم، همواره در فرمایشات حضرت امام و بیانات رهبر معظم انقلاب بر اصل مهم رعایت اخلاق انتخاباتی تاکید شده است.

محمدتقی رهبر معتقد است: اگر کسی برخلاف این، عمل کند، با‌سیاست‌های انتخاباتی دین، نظام و اعتقادات ما وفق ندارد.

نماینده مردم اصفهان، تخریب رقبا در انتخابات را مصداق بداخلاقی انتخاباتی دانست و گفت: اگر رقبا فضای رقابتی را به سوی بداخلاقی سوق دهند، نه تنها رقیب را تخریب می‌کنند بلکه موجبات تخریب خودشان را هم فراهم می‌کنند.

عضو کمیسیون قضایی و حقوقی با رد ادعای برخی فعالان سیاسی مبنی بر نبود فضای انتخاباتی با حضور همه رقبا در کشور افزود:‌ رئیس‌جمهور فعلی به طور طبیعی امکاناتی را در اختیار دارد که ممکن است استفاده بحق از آنها هم به نظر تبلیغاتی بیاید.

وی یادآور شد: در دوره‌های گذشته نیز همواره رئیس‌جمهور به صورت مطرح و بالفعل برای دوره دوم کاندیدا بوده و از این امکانات استفاده کرده اما هیچ کس هم مدعی نشده است که انعکاس فعالیت‌های وی به عنوان تبلیغات انتخاباتی است.

رهبر گفت: اگر اصول اخلاقی رعایت شود، هیچ کاندیدایی نمی‌تواند وعده و وعیدی به جامعه بدهد که جز ایجاد انتظار بیهوده برای مردم، فایده دیگری نداشته باشد.

تخریب کاندیداها در شان نظام اسلامی نیست

بهروز جعفری، نماینده مردم سمیرم در مجلس شورای اسلامی نیز معتقد است:‌ تخریب نامزدها تحت هر عنوان در شأن افراد و نظام جمهوری اسلامی نیست.جعفری در گفتگو با ایرنا، کاندیداهای انتخاباتی و هواداران آنان را به رعایت اخلاق انتخاباتی دعوت کرد  و افزود:‌ باید مراقب بود بهانه‌ای به دست دشمنان ندهیم.

وی تصریح کرد:‌ نمایندگان مجلس علاوه بر این‌که مردم را برای حضور در انتخابات تشویق می‌کنند، باید نقش راهنما و هدایتگر را نیز ایفا کنند.وی رعایت اخلاق انتخاباتی با احترام به قوانین انتخابات را مورد تاکید قرار داد و گفت:‌ باید قوانین انتخابات بدرستی رعایت شود تا خدشه‌ای به اصل انتخابات وارد نشود.

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس گفت:‌ نامزدهای انتخابات که هر کدام، از چهره‌های سیاسی کشور هستند، قبل از انتخابات رقیب و بعد از رقابت، برادر و یاور یکدیگرند.وی با اشاره به شیوه‌های صحیح تبلیغات کاندیداها افزود: کاندیداها برنامه‌های خود را در قالب‌های مختلف بدون افترا و تهمت‌زنی و نیز تخریب ارائه دهند و با مردم صادقانه صحبت کنند.

تخریب جز آثار سوء حاصل دیگری ندارد

اسماعیل کوثری، نماینده اصولگرای مجلس نیز با بیان این‌که دولت‌ها می‌آیند و می‌روند، گفت: آنچه برای مردم و ملت‌ها باقی می‌ماند، پیشرفت‌های یک کشور است، لذا نباید برای این‌که ما به جایی برسیم، یکدیگر را تخریب کنیم چرا که تنها آثار سوء به دنبال خواهد داشت.وی در گفتگو با ایرنا تاکید کرد: اگر انتقادی حتی به دولت نهم وجود دارد منتقدان مطرح کنند، اما نباید همه اقدامات را تنها با عینک منفی دید.کوثری افزود: هر روز که به عمر جامعه افزوده می‌شود، مردم پخته‌تر و بالغ‌تر می‌شوند. بنابراین انتظار ندارند دست به کارهایی زده شود که تداعی یک سری حرکات ناشایست در کشور شود.

نقدی ارزشمند است که مبتنی بر واقعیات باشد

حسین ابراهیمی، عضو شورای مرکزی جامعه روحانیت مبارز، نقدی را ارزشمند می‌داند که سازنده و مبتنی بر واقعیات باشد و معتقد است با این شرایط نقد عملکرد دولت‌ها اتفاقا می‌تواند هم برای دولت بر سر کار و هم برای دولت آینده راهگشا باشد. وی در گفتگو با ایرنا همچنین به جریان‌ها و احزاب سیاسی توصیه کرد از تخریب رقیب بپرهیزند چرا که تخریب، کاری خلاف شرع است.

این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در ادامه درباره زیر سوال بردن موادی از قوانین جاری کشور به وسیله برخی کاندیداها گفت: متاسفانه در بیانات برخی افراد حتی تعرض به نظرات و فرمایش‌های رهبری یا قانون اساسی دیده می‌شود که این موارد، برای بیان‌کننده آنها نیز دردسر‌ساز می‌شود.

جای خالی مناظره

البته به منظور جلوگیری از بداخلاقی‌های انتخاباتی، چندی است که منشوری با عنوان منشور اخلاق انتخابات کشور تدوین شده و امید است با اجرایی شدن آن، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های هر انتخابات که بداخلاقی‌ها و تخریب‌هاست، مرتفع شود. این منشور که به سفارش وزارت کشور و از سوی محققان پژوهشکده علوم و اخلاق اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم تهیه شده، مطابق با استانداردهای جهانی بوده و با هدف پیشگیری از آسیب‌های اخلاقی در جریان انتخابات و راهکارهای برون‌رفت از این آسیب‌ها تدوین شده است. در کنار چنین منشورهایی می‌توان با گسترش فضای تضارب آرای کاندیداها و مهیا کردن شرایط برای مناظره چالشی میان آنها، راه را بر تبدیل نقدها به تخریب بست.

شفاف‌تر، انتخابی دقیق‌تر داشته باشند.زیرا آنچه امروز با آن مواجه‌ایم این است که کاندیداها یا حامیان آنها میان هواداران خود، عملکرد رقیب را به تازیانه نقد می‌گیرند که این نقدها گاهی غیرمنصفانه بوده و به تخریب منتهی می‌شود. اما اگر شرایط برای مناظره فراهم باشد فرد نقد شونده فرصت آن را دارد تا از خود دفاع کند و علاوه بر این مزیت، مردم هم می‌توانند در فضایی 

گروه سیاسی-حسین نیکپور