حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
گزارش «جامجم» از حال و هوای شهر در آخرین چهارشنبه سال
چهارشنبهسوری با طعم وحشت
گروه جامعه - پوران محمدی: تا رسیدن به خانه با صداهای مهیبی که بیشتر به انفجار نارنجک و دینامیت شبیه است تا انفجار ترقه، هزار بار میمیری و زنده میشوی. با دیدن نوری کوچک از دور بلافاصله گوشهایت را میگیری و منتظر صدای انفجار مهیبی میشوی. تا زمانی که به خانه برسی هرچه دعا بلدی میخوانی تا شب عید، سالم به خانه برسی و مجبور نشوی تعطیلات سال نو را روی تخت بیمارستان سپری کنی.
بازهم چهارشنبه آخر سال و باز هم قصه آتش و انفجار و فاجعه، درحالیکه تمام شهر پر شده از ترقه و ترقهفروش، در و دیوار از خطر میگویند و هشدار میدهند به اینکه آخر سالتان را با فاجعه گره نزنید و باز هم ترقه ، نارنجک و دینامیت است که فروخته میشود و صداهای مهیب است که گاه و بیگاه تنمان را میلرزاند و جالب اینکه با وجود تمام توصیهها، هشدارها، تهدیدها و... هرچه به آخرین چهارشنبه سال نزدیکتر میشویم، صدای انفجارها کرکنندهتر میشود.
امروزه، از بسیاری از رسوم کهن چهارشنبهسوری دیگر اثری به جای نمانده، اما چیزی که جایگزین این رسوم شده است، صداهای مهیبی است که هر سال از سال پیش، بلندتر و وحشتناکتر میشود و شهر را در شب چهارشنبهسوری تبدیل به میدان جنگ میکند.
یک میدان جنگ واقعی !
همهساله مراسم چهارشنبهسوری در کشورمان با شور و هیجان و سر و صدای بیشتری برگزار میشود و در این میان، اقلام و وسایلی که برای برپایی این جشن مورد استفاده مردم و بویژه جوانان و نوجوانان قرار میگیرد متنوع تر و کوچکتر اما خطرناکتر و صدای انفجارشان مهیبتر میشود.
اگر سالها پیش، جمع شدن دوستان و فامیل دور هم، مراسم قاشق زنی و روشن کردن بوتههای کوچک آتش و پریدن از روی آن، به شبهای چهارشنبهسوری رونق میداد اما اکنون دیگر سالهاست که خاطره آیین کهن چهارشنبهسوری با صداهای مهیب انفجار نارنجکهای دستساز، ترقه و دینامیت در کوچه و خیابان بتدریج به فراموشی سپرده میشود.
برخی آداب و رسوم و آیینهای ایرانی در گذر زمان چنان دچار تغییر و تحولات بنیادینی میشوند که کارکرد اولیه خود را از دست میدهند و ماهیتی متفاوت از معنای واقعی، مییابند، جشن شب چهارشنبهسوری که یکی از آیینهای کهن ما ایرانیان است نیز در حال حاضر مصداق بارز این ادعاست. چند سالی است که شادی فرارسیدن نوروز در روزهای پایانی هر سال با تراژدی چهارشنبهسوری تلخ میشود.
شب وحشت
آمارهای مراکز اورژانس و بیمارستانها بیانگر این واقعیت تلخ است که نقص عضو و مرگ و میر ناشی از سوختگی در اسفندماه به دلیل استفاده از مواد محترقه خطرناک نسبت به ماههای دیگر افزایش مییابد که در این میان جوانان و نوجوانان بیشترین قربانیان شعلههای دامنگیر آتش چهارشنبهسوری هستند، به طوری که تنها در اسفند سال 85 حدود 229 مرگ ناشی از سوختگی در کشور اتفاق افتاد که این رقم در مقایسه با بهمن ماه همان سال 2/16 درصد افزایش را نشان میداد یعنی در مجموع فقط در اسفندماه سال 85 حدود 2403 نفر بر اثر سوختگی جان خود را از دست دادند، همچنین فقط در یک شب چهارشنبه پایانی سال 84 بی احتیاطی و سهل انگاریهای خواسته و ناخواسته بیش از 400 معلول و نقص عضو از ناحیه چشم بر جای گذاشت.
استقرار اکیپهای آتشنشانی در سطح شهر
براساس آمار موجود سال 83 و 84 از نظر تعداد عملیات آتشنشانی و بروز حوادث و آتشسوزیهای ناشی از مواد محترقه، پرحادثهترین شب چهارشنبهسوری درشهرها و بخصوص درتهران بوده است.
بر این اساس، سازمان آتشنشانی به عنوان یکی از دستگاههای اجرایی درگیر مراسم چهارشنبه پایانی سال قرار است در 170 نقطه اکیپهای ویژهای را مستقر کند، همچنین علاوه بر آن، 85 اکیپ سیار نیز در ایستگاههای آتشنشانی سطح شهر تهران مستقر خواهند شد.
مزاحمان مردم تا پایان تعطیلات نوروزی مهمان بازداشتگاه
اقدامات دستگاههای اجرایی برای آخرین چهارشنبه سال تنها به امدادرسانی حادثهدیدگان ختم نمیشود بلکه نیروی انتظامی نیز بعنوان مرجع برقرارکننده نظم و امنیت در جامعه براساس هماهنگیهای صورت گرفته با مقامات قضایی سراسر کشور قرار است با ناامنکنندگان جامعه و افرادی که برای مردم مزاحمت ایجاد میکنند، بشدت برخورد کند.
فرمانده نیروی انتظامی در هشداری از برخورد جدی با اخلالگران شب چهارشنبه آخر سال خبر میدهد و میگوید: پلیس مخالف شادی و تخلیه هیجانات مردم بویژه جوانان نیست، اما مزاحمت، خطرآفرینی، اوباشگری و تخریب موضوع دیگری است که پلیس بشدت با آن برخورد خواهد کرد.
فرمانده نیروی انتظامی به والدین توصیه میکند چهارشنبه پایان سال در کنار فرزندان خود باشند تا مواد ایمن و بیخطر از سوی آنها مورد استفاده قرار گیرد.
اما تدابیر پلیس برای برخورد با اخلالگران آخرین چهارشنبه سال تنها به این موارد ختم نمیشود چراکه طبق هماهنگی با مقامات قضایی، دستور بازداشت افرادی که شب چهارشنبه آخر سال دستگیرمی شوند تا 15 فروردین سال 88 صادر شده است؛ به طوری که مزاحمان مردم در آخرین چهارشنبه سال تا روز 15 فروردین سال 88 در بازداشت پلیس میمانند و خودروی آنها نیز تا پایان تعطیلات نوروزی توقیف میشود.
توصیهها را جدی بگیرید
سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران نیز به عنوان یکی از متولیان مقابله با شرایط بحران به منظور پیشگیری از بروز حوادث در مراسم شب چهارشنبه آخر سال توصیههایی به والدین و بویژه نوجوانان و جوانان دارد:
از نگهداری مواد محترقه و وسایل آتش بازی در نزدیکی وسایل حرارتی و برقی پرهیز کنید.
هنگام برپایی آتش در داخل یا خارج ساختمان از دسترسی به کپسول اطفای حریق و جعبه کمکهای اولیه اطمینان حاصل کنید.
از برپایی آتشهای حجیم و غیرقابل مهار خودداری کنید. از برپایی آتش در معابر باریک و در نزدیکی پستهای برق یا ایستگاههای تقلیل فشار گاز و پارکینگهای عمومی اجتناب کنید.
روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی ایران طی اطلاعیهای با اشاره به حوادث و سوانحی که بر اثر بی احتیاطی در استفاده از مواد محترقه در کمین مردم و بخصوص جوانان و نوجوانان است، اینگونه هشدار میدهد که اگر نوجوانان و جوانان فقط یکبار گذرشان به بیمارستانهای سوختگی بیفتد و از نزدیک ببینند که پانسمانهای سوختگی تا چه حدی دردناک است در تمام طول عمرشان هیچ گاه سراغ چنین شادیهای خطرناکی نمیروند.
پخش تصاویری وحشتناک از آسیبدیدگان شبهای چهارشنبهسوری حادثه آفرین به همراه صدها و هزاران بار توصیه و هشدار برای بسیاری از نوجوانان و جوانان تبدیل به داستانی تکراری شده که شاید کمتر کسی حوصله شنیدن آن را داشته باشد اما آمار بالای سوانح و حوادث سوختگیهای عمیق منجر به قطع عضو و حتی مرگ بیانگر این واقعیت است که باید همچنان هشدار داد و توصیه کرد تا شاید گوشهایی که زنگ خطرها را حس میکنند، از خواب غفلتی که حاصلی جز یک عمر پشیمانی ندارد، بیدار شوند.
گفت و گو
