سمنان؛ زادگاه عالمان دین

 در این گزارش نیز تلاش خواهیم کرد تا برخی دیگر از مشاهیر استان سمنان را برایتان معرفی کنیم.

حکیم الهی

حاج ملاعلی سمنانی یکی از علمای متبحر و حکمای بزرگ قرن اخیر بود که در میان مردم سمنان و دیگر شهرها شهرت خاصی داشت.

او در سال 1253 هجری قمری در سمنان متولد شد و پس از گذراندن سال‌های پر مشقت که از سوی حکام وقت بر مردم تحمیل می‌شد با نداشتن امکانات مادی و در کمال زهد و تقوی به کسب علوم الهی پرداخت.

پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی برای تکمیل دروس خود به شهرهای کربلا و نجف و نیز تهران و اصفهان رفته و از علمای صاحب نام و مشهور آن زمانه کسب فیض کرد و پس از طی کردن مدارج عالی علمی به زادگاه خویش مراجعت کرده و در سمنان سکنی گزید.

او در همان اوان جوانی با داشتن زهد و پارسایی و تقوا و ورع تمام توانست در قلب مردم این سامان جای گرفته و به ارشاد و هدایت مردم پرداخت.

وی با تدریس و برگزاری مراسم نماز جماعت و جمعه پایگاه اجتماعی آن روز را در دست داشته و مردم را رهبری می‌کرد.

حاج ملاعلی به لحاظ ساده زیستی و زهد و تقوا بیش از حد در میان عامه مردم جایگاه ویژه‌ای داشت و نوع رفتار او همیشه زبانزد خاص و عام بود.

او مانند حکیمان و زاهدان گوشه‌گیر نمی‌خواست نامش روی کتاب‌ها نوشته شود و شعار او خدمت به حق بود.
آگاهی او از علوم روز محبوبیت او را در میان اقشار گوناگون دو چندان کرده و همیشه در هر محفلی سخن از حکایات و مثل‌های او بود و به لحاظ همین ویژگی است که با گذشت سال‌ها همچنان ضرب‌المثل‌ها و حکایات او بر سر زبان‌ها جاری است.

این حکیم فرزانه در سال 1333 هجری قمری در سمنان به دیار باقی شتافت و آرامگاه وی مقابل امامزاده علمدار سمنان است.

 آیت‌الله العظمی شاهرودی

حضرت آیت‌الله العظمی حاج سیدمحمود حسینی شاهرودی در سال 1293 هـ.ق در قلعه آقا عبدالله از توابع شهر بسطام دیده به جهان گشود.

نسب مرحوم شاهرودی با 33 واسطه به حسین اصغر فرزند امام زین‌العابدین (ع) می‌رسد.

مرحوم شاهرودی دروس مقدماتی را در منطقه بسطام در شهرستان شاهرود سپری ساخت و سپس به مشهد مقدس عزیمت کرد و بعد از کسب فیض از محضر اساتید مشهد مقدس به نجف اشرف رفت و از محضر مرحوم آخوند ملاکاظم خراسانی، مرحوم نائینی، مرحوم آقا ضیاءالدین عراقی، مرحوم آقا سیدابوالحسن اصفهانی بهره‌ها برد.
حضرت آیت‌الله شاهرودی در روز پنج‌شنبه هفدهم ماه شعبان سال 1394 در نجف اشرف دعوت حق را لبیک گفت و به ملکوت اعلی پیوست.

ابن یمین فرومدی

ابن یمین فرومدی در سال 685 هـ.ق دیده به جهان گشود و در سال 769 چشم از جهان فرو بست.
وفاتش را فصیحی خوافی در ماده تاریخ ذیل چنین ذکر می‌کند:

بود از تاریخ هجرت 700 یا 69 روز شنبه هشتم ماه جمادی‌الاخرین گفت رضوان حور را برخیز استقبال کن خیمه بر صحرای جنت برزند ابن یمین براساس اقوال معتبر اکثریت قریب به اتفاق نویسندگان و مورخان مولد ابن‌یمین منطقه‌ای به نام فریومد است.

ابن یمین مسلمان و شیعه دوازده امامی بوده و از قصاید غرایی که در مدح خاندان رسالت و ائمه اثنی عشر سروده است، حسن عقیدت و مراتب ارادتش آشکار می‌شود.

 فروغی بسطامی

میرزا عباس فرزند آقا موسی در سال 1213 هجری در عتبات به دنیا آمد.

16 ساله بود که پدرش درگذشت و وی که تهیدست و بی‌سرپرست ماند، با مادرش به ایران آمد و به مازندران نزد عموی خود، دوستعلی خان‌ رفت و در ساری اقامت گزید.

در آن هنگام او هنوز خواندن و نوشتن نمی‌دانست ولی پس از تحمل رنج فراوان در راه سوادآموزی و جبران مافات از این لحاظ، بیشتر روزگارش را صرف مطالعه در دیوان‌های غزل سرایان بزرگ مانند سعدی و حافظ کرد، تا آنجا که از این رهگذر، خود نیز به غزل‌سرایی پرداخت و «مسکین» تخلص کرد.

پس از چندی، عموی وی که خزانه‌دار شاه بود، او را با خود به تهران برد و به فتحعلی شاه معرفی کرد و وی غزلی را که در مدح شاه ساخته بود، خواند و مورد پسند واقع شد.

پس از آن به فرمان شاه به خدمت والی خراسان درآمد و سمت منشی‌گری او را یافت و سپس به نام امیرزاده فروغ الدوله تخلص خود را به «فروغی» بدل کرد.

فروغی پس از مدتی به واسطه مطالعه در احوال و آثار عرفای بزرگی همچون بایزید بسطامی و حسین‌بن منصور حلاج دگرگون شد و از مردم دوری گزید و زندگی را به درویشی و گوشه‌گیری گذرانید.

وی در سال 1274 در 60 سالگی از جهان رخت بربست‌.

هنر ویژه‌ی فرواغی در سرودن غزل است و در این نوع از شعر، از سعدی پیروی می‌کند.

شیوه بیان و سوز و گداز عرفانی که در غزل هایش هست و روانی و زیبایی آهنگ، سبب رواج و شهرت اشعار وی گردیده است.

فارس