پاکستان در سیطره بی‌ثباتی

بررسی پرونده پاکستان نشان می‌دهد که هفته های اخیر بر این نابسامانی ها افزوده شده بگونه‌ای که تکرار اعتصاب‌ها و تظاهرات‌های خیابانی و حتی سرنگونی دولت در اذهان تداعی شده است. در ارزیابی تحولات پاکستان ریشه بحران‌های کنونی را در چند محور می‌توان مورد بررسی قرار داد.

الف ) هرچند آصف علی زرداری از حزب مردم با نواز شریف رهبر حزب مسلم لیک شاخه نواز با ائتلاف توانستند مشرف را برکنار کنند اما در نهایت ائتلاف‌آنها نیز پابرجا نماند. اعتراض شریف به سیاست‌های انحصاری زرداری و نیز رد صلاحیت نواز شریف و برادرش برای شرکت در انتخابات پارلمانی موجی از بحران سیاسی را بر پاکستان حاکم ساخت .نتیجه این امر کشیده شدن دامنه اختلاف‌ها به خیابانها و برپایی تظاهرات ضد دولتی بود. تاکید مخالفان دولت بر ادامه اعتراض ها و نیز رویکرد پلیس به سرکوب معترضان فضایی از ناامنی را بر پاکستان حاکم ساخت.

ب) محور دیگر ناآرامی‌های پاکستان را تحرکات طالبان و گروههای قبیله‌ای برای امتیازگیری از دولت تشکیل می‌دهد. در شرایطی که دولت پاکستان در اجرای اصل مبارزه با تروریسم سعی داشته تا این گروهها سرکوب کند اما در نهایت در این کار ناکام مانده و حتی بر امضای تفاهم نامه آشتی ملی تاکید کرده است .

ج ) از دیگر مسائل مطرح در بحران پاکستان تحرکات اشغالگران افغانستان است. آمریکا و ناتو که سودای سلطه بر پاکستان را در سر می‌پرورانند به نام مبارزه با تروریسم حملات گسترده‌ای را به پاکستان داشته ‌اند که عملا مردم را در برابر دولتمردان اسلام‌آباد قرار داده است.

د) نقش دستگاههای اطلاعاتی (ISI) و ارتش پاکستان در ایجاد بحران امنیتی و سیاسی پاکستان را نمی‌توان نادیده گرفت. آنها که حضورشان در عرصه قدرت با چالش مواجه شده برآنند تا با تحرکات جدید باردیگر به احیای جایگاه خود دست یابند.

ی) اختلاف‌های ایجاد شده میان پاکستان با هند و افغانستان نیز از عوامل تاثیر گذار بر امنیت پاکستان است چنانکه برخی ناظران سیاسی بحران‌های امنیتی در این سه کشور را نتیجه تقابل آنها  ارزیابی کرده‌اند.

در نهایت بر اساس آنچه ذکر شد می‌توان گفت که بحران های امنیتی و سیاسی حاکم بر پاکستان برگرفته از تحولات داخلی و چالش های منطقه‌ای این کشور در کنار دخالت های آمریکا و ناتو در امور داخلی این کشور است.با توجه به گذشته پاکستان می توان گفت که ادامه این روند چالش های سیاسی دوران مشرف را تداعی می کند‌ می‌تواند سقوط دولت زرداری را به همراه داشته باشد چنانکه نواز شریف از کوتاه بودن عمر دولت زرداری با استمرار فعالیت مخالفان خبر داده است.

قاسم غفوری