اتفاق روز
تیری در تاریکی
شاید شنیدن احتمال تحریم یک مرکز دانشگاهی در کشورهایی مانند ژاپن ، ترکیه، مصر، سوئد و هر کشوری که مراحل پیشرفت را طی کرده یا طی میکند ، نگرانکننده باشد یا به اعتراضات عمومی منجر شود، ولی در ایران خبر پیشنهاد تحریم دانشگاه صنعتی شریف از سوی 3 قدرت انگلیس، فرانسه و آلمان نه نگرانکننده بود و نه اعتراضات عمومی به همراه داشت.
این خبر نه مردم و دانشجویان را وحشتزده کرد و نه پرسشی را در ذهن آنان نشاند. چرا که مدتهاست سازمانها و مراکز ایرانی از سوی مجامع بینالمللی تحریم یا تهدید به تحریم میشوندو آنان به حیات عادی خود ادامه دادهاند.
اما چرا با وجود چنین بازخورد سردی،کشورهای اروپایی این بار پیشنهاد تحریم یک دانشگاه را مطرح کردهاند و چرا این تحریم با نام صنعتی شریف همراه شده است؟
شواهد نشان میدهد که این تحریم هم در ادامه محرومیتهای دیگر در منع ایران به دستیابی به انرژی و فناوریهای هستهای صورت گرفته، در حالی که به نظر میرسد اروپا میداند دانشگاه صنعتی شریف مرکز تولید فناوری هستهای نیست و نخبگان و فارغالتحصیلان آن تنها در این حوزه فعالیت نمیکنند.
هدف بیش از آنکه دستاویز هستهای داشته باشد، سیاسی و روانی است. هفته گذشته یکی از موسسات خصوصی غرب که هر سال طیفبندی جدیدی از رتبه دانشگاهها ارائه میکند، از ارتقای رتبه دانشگاه شریف در حوزه فنی مهندسی خبر داده بود و این هفته از احتمال تحریم این دانشگاه خبر میرسد.
شریف از دانشگاههایی است که نفرات برتر آزمونهای سراسری برای ورود و تحصیل در آن عطش بالایی دارند، ثبت نوآوریها و مقالات پژوهشی در آن به نسبت دیگر دانشگاهها بالاتر است و شاید از معدود مراکز آموزش عالی باشد که امکانات رفاهی، دانشجویی و آموزشی مقبولی دارد.
اگر تحریم را به معنی ساده، محرومیت از امتیازات و امکانات موجود بدانیم، اروپا قصد دارد رتبه این دانشگاه را با محرومسازی آن از امتیازات و امکانات موجود کاهش دهد و منجر به افت کیفی آن شود.
در این صورت به دلیل فشار روانی بر طیف دانشجویان و نخبگان این دانشگاه، موج مهاجرت به دیگر کشورها شتاب میگیرد. پس این دانشگاه و بتدریج نظام سیاسی ایران خلع سلاح میشود.
اما غافل از اینکه دانشگاه شریف با مراکز مشابه در سایر کشورها، تفاوتهایی دارد که میزان اثرپذیری آن از دنیای غرب کمتر است. خارج از تعارفات موجود که «ایرانی تواناست» و «دانشجوی ایرانی میتواند» و ... وضعیت دانشگاههای ایران بهگونهای است که خود را با فضای جهانی تطبیق دادهاند. همانطور که رئیس دانشگاه شریف هم میگوید؛ این دانشگاه مدتهاست طعم تحریمها را چشیده و 10 سال است که نمیتواند ابزارمورد نیاز خود را از کشورهای اروپایی تهیه کند.
از سوی دیگر، تقریبا تمام دانشگاههای داخل ارتباط اندکی با دنیای خارج دارند، شمار استادان خارجی، دانشجویان بینالمللی، میزان تقاضا از کشورهای پیشرفته برای تحصیل در ایران، داشتن نشریات بینالمللی، ارتباط با مجامع دانشگاهی پیشرفته و... گواه این ادعاست.
درمجموع شاید اولینبار باشد که در شرایط استثنایی امروز که شرایط تحریم است، چنین وضعیتی برای ایران بهتر باشد.
کتایون مصری
گفت و گو
